ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ / LAND ARRANGEMENT AND USE OF SPACE IN BRONZE AGE MAINLAND GREECE
ΚωδικόςΑΠΡ203
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΙστορίας και Αρχαιολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΠΡΟΐΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280004352

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2015-2019

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 2
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό Κατ' ΕπιλογήνΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600035843

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΦιλοσοφική (Νέα)
ΌροφοςΌροφος 1
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 110 Β (129)
ΗμερολόγιοFriday 11:00 to 13:30
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Συνιστάται η προηγούμενη παρακολούθηση και επιτυχής εξέταση των ΑΠΡ 101 και 603
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές –τριες θα πρέπει να έχουν αποκτήσει μία εικόνα των δεδομένων και να έχουν κατανοήσει τα κύρια θέματα των συζητήσεων που αφορούν στη χωροταξία και την αρχιτεκτονική των οικισμών κατά τη 3η και 2η χιλιετία στις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας μέσα από τις πληροφορίες των ερευνών επιφανείας και των ανασκαφών. Ειδικά ζητήματα που θα διερευνηθούν διεξοδικά ποικίλλουν και περιλαμβάνουν βασικές έννοιες του νοικοκυριού και της κοινότητας από τις τούμπες της Μακεδονίας, και τους οικισμούς με τις οικίες με διαδρόμους της Πρωτοελλαδικής περιόδου μέχρι τις ακροπόλεις και τις ανακτορικές θέσεις της μυκηναϊκής περιόδου.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει τη χωροταξία και την αρχιτεκτονική των οικισμών κατά την 3η και 2η χιλιετία στις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας μέσα από τις πληροφορίες των ερευνών επιφανείας και των ανασκαφών. Μετά από μια σύντομη συζήτηση κάποιων βασικών εννοιών όπως του νοικοκυριού και της κοινότητας και των μεθοδολογικών διαστάσεων του θέματος η εξέταση θα επικεντρωθεί στην ανάλυση των οικισμών από διάφορες φάσεις της εποχής του χαλκού σε διάφορες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας με στόχο να παρουσιαστούν και να συγκριθούν οι κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και συμβολικές όψεις της κατοίκησης. Τα παραδείγματα θα προσπαθήσουν να καλύψουν τις ποικίλες μορφές κατοίκησης από τις τούμπες της Μακεδονίας, και τους οικισμούς με τις οικίες με διαδρόμους της Πρωτοελλαδικής περιόδου μέχρι τις ακροπόλεις και τις ανακτορικές θέσεις της μυκηναϊκής περιόδου. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ανά εβδομάδα (syllabus) Εβδομάδα #1 Στόχοι μαθήματος: οικισμοί, κοινότητα vs νοικοκυριό, ενδοκοινοτική vs διακοινοτική οργάνωση, οργάνωση ταφών και νεκροταφείων Χρονολόγηση - Γεωγραφικός προσδιορισμός Φυσικό περιβάλλον και άνθρωπος Θεωρία χώρου – τοπίου Μεθοδολογικά εργαλεία στις αναλύσεις τοπίου: Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS), αεροφωτογραφία, γεωαρχαιολογία Επιφανειακές έρευνες Εβδομάδα #2 ΠΕ περίοδος: χρονολόγηση, γενικά χαρακτηριστικά Οικιστική οργάνωση • ΠΕ στην Πελοπόννησο: οικίες-διάδρομοι: το παράδειγμα της Λέρνας • ΠΕΧ στην κεντρ. Ελλάδα: Θεσσαλία, Βοιωτία, Εύβοια, Αττική, Αίγινα • ΠΕΧ στη Μακεδονία (Αρχοντικό, Σιταγροί, Αγ. Μάμας κλπ) Εβδομάδα #3 Ταφές και νεκροταφεία στην ΠΕΧ • Νεκροταφεία Αττικής, Εύβοιας • Τύμβοι Δυτ. Ελλάδας (Λευκάδα, Ολυμπία κλπ) • Νεκροταφεία και ταφές Μακεδονίας (Κριαρίτσι, Ξηροπήγαδο κλπ) Επιφανειακές έρευνες και διακοινοτικό επίπεδο οργάνωσης οικισμών στην ΠΕΧ ΠΕ ΙΙΙ: μορφή και οργάνωση οικισμών vs ΠΕ ΙΙ Μεταβολές και χαρακτηριστικά στην ΠΕ ΙΙΙ περίοδο Εβδομάδα #4 ΜΕ περίοδος: χρονολόγηση, γενικά χαρακτηριστικά, πού εντοπίζεται γεωγραφικά; Οικιστική οργάνωση • ΜΕ στην Πελοπόννησο: πρώιμη (ΜΕ Ι-ΙΙ) vs ύστερη ΜΕ (ΜΕ ΙΙΙ): το παράδειγμα της Αργολίδας π.χ. Λέρνα, Ασίνη, Άργος κλπ, οικισμοί στη Μεσσηνία • ΜΕ στην κεντρ. Ελλάδα: Θεσσαλία (π.χ. Πευκάκια), Βοιωτία, Αττική, Αίγινα: ο ρόλος της Κολώνας στη ΜΕ περίοδο Διακοινοτικό επίπεδο οργάνωσης οικισμών: επιφανειακές έρευνες: το παράδειγμα της ΒΑ Πελοποννήσου (NVAP), το παράδειγμα της Μεσσηνίας (PRAP) Εβδομάδα #5 Οργάνωση του ταφικού τοπίου στη ΜΕ περίοδο • Πρώιμη (ΜΕ Ι-ΙΙ) vs ύστερη ΜΕ (ΜΕ ΙΙΙ): το παράδειγμα της Αργολίδας • ΜΕ τύμβοι Μεσσηνίας • Ταφικό τοπίο στην κεντρ. Ελλάδα (Θεσσαλία, Βοιωτία κλπ) Εβδομάδα #6 Πρώιμη Μυκηναϊκή περίοδος Το φαινόμενο των κάθετων λακκοειδών: περιγραφή του φαινομένου, χρονολόγηση, χαρακτηριστικά, γεωγραφική διασπορά Το ταφικό τοπίο: ταφ. περίβολοι Μυκηνών, ΥΕ Ι-Ι τάφοι Μυκηνών, πρώιμοι θολωτοί τάφοι Μεσσηνίας υψηλού κύρους Εβδομάδα #7 Οικιστική οργάνωση • Οικισμοί με κεντρικά κτίρια π.χ. Μενελάιο, Λακωνία • Πρώιμα μεγαροειδή κτίρια σε ανακτορικές θέσεις (π.χ. Τίρυνθα) Διακοινοτικό επίπεδο οργάνωσης οικισμών στην πρώιμη Μυκηναϊκή περίοδο: επιφανειακές έρευνες ΒΑ Πελοποννήσου (Κορινθία, Μπερμπάτι, Νεμεά), Μεσσηνίας (Πύλος, Νιχώρια) Διακοινοτικό επίπεδο οργάνωσης οικισμών στην πρώιμη Μυκηναϊκή περίοδο: κεντρ. Ελλάδα (Θεσσαλία, Βοιωτία, Αιτωλία, Αττική) Εβδομάδα #8 Οργάνωση οικιστικού και ταφικού τοπίου στην πρώιμη Μυκηναϊκή περίοδο: ανάδυση πρώιμων αριστοκρατιών – Σύνθεση δεδομένων και σύγκριση με υπόλοιπο Αιγαίο Εβδομάδα #9 Μυκηναϊκή ανακτορική περίοδος: χρονολόγηση, γενικά χαρακτηριστικά, εγκαθίδρυση κεντρικών εξουσιών, γεωγραφική διασπορά, κέντρο και περιφέρεια Μυκηναϊκές ακροπόλεις: γενικά χαρακτηριστικά, οργάνωση του χώρου: μέγαρο, εργαστήρια, ανοιχτοί χώροι και αυλές, χώροι θρησκευτικού τελετουργικού χαρακτήρα, ιερά, αρχείο, χώροι αποθήκευσης, αρχιτεκτονική ιστορία ακροπόλεων και περιβάλλοντος χώρου Οικήματα εκτός ακρόπολης: εργαστήρια, πόλη, σπίτια, συνοικίες Το ταφικό τοπίο: θολωτοί τάφοι vs νεκροταφεία θαλαμοειδών τάφων Το μυκηναϊκό τοπίο: δημόσια έργα Εβδομάδα #10 Η περίπτωση της Αργολίδας: Ακρόπολη Μυκηνών vs Τίρυνθας, Ακρόπολη Μιδέας, Άργος Εβδομάδα #11 Η περίπτωση της Μεσσηνίας: οργάνωση του χώρου σε πρωτεύοντα και δευτερεύοντα κέντρα (Άνω Εγκλιανός και επαρχίες Πύλου) • Ανακτορικό συγκρότημα Πύλου - το κράτος της Πύλου • Τα Νιχώρια και η σχέση τους με το κράτος της Πύλου Εβδομάδα #12 Μυκηναϊκές ακροπόλεις και οργάνωση ανακτορικών κέντρων στην κεντρ. Ελλάδα Αττική Θήβα και Ορχομενός, Γλάς και αποστραγγιστικά έργα Κωπαϊδας Θεσσαλία (Διμήνι): μεγαροειδές συγκρότημα, θολωτοί τάφοι Εβδομάδα #13 ΥΕΧ Μακεδονία: ενδοκοινοτική οργάνωση οικισμών, διακοινοτική οργάνωση οικισμών (Τούμπα Θεσσαλονίκης, Άσσηρος, Καστανάς) Κεντρική vs ανατολική και δυτική μακεδονία Ταφικές πρακτικές: νεκροταφεία Ολύμπου και νότιας Πιερίας, Μεθώνης, Αιανής και περιοχής Κοζάνης, ταφές εντός οικισμού Τούμπας Θεσσαλονίκης, Φαιά Πέτρα, ανατ. Μακεδονία και Θάσος Μυκηναϊκη επιρροή στη Μακεδονία: «κεντρικά» κτίρια, έργα δημόσιου χαρακτήρα, αποθήκευση, εργαστηριακοί χώροι, ταφικές πρακτικές
Λέξεις Κλειδιά
οργάνωση του χώρου, οικισμός, νοικοκυριό, κοινότητα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Ασκήσεις πεδίου, βιβλιογραφία
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Η διδασκαλία του μαθήματος γίνεται με διαλέξεις που συνοδεύονται από τη χρήση εποπτικού υλικού σε μορφή PowerPoint. Δίνεται συνιστώμενη βιβλιογραφία για την αναζήτηση πληροφοριών ενώ ενίοτε η διδασκαλία συμπληρώνεται με ασκήσεις πεδίου και εκπαιδευτική εκδρομή. Οι φοιτητές –τριες ενθαρρύνονται στη συγγραφή εργασίας (όριο 2000 λέξεων). Τα μαθήματα αναρτώνται στο elearning.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις301
Άσκηση Πεδίου270,9
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων481,6
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων120,4
Συγγραφή εργασίας / εργασιών602
Εξετάσεις30,1
Σύνολο1806
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή εξέταση και αξιολόγηση ενισχυτικής γραπτής εργασίας
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Dickinson, O. T. P. K. 2003 (1994). Αιγαίο. Εποχή του Χαλκού. Αθήνα, Ινστιτούτο του Βιβλίου, Καρδαμίτσα Τreuil, R., Darque, P., Poursat, J-C. και Touchait, G. 1996. Οι πολιτισμοί του Αιγαίου κατά τη Νεολιθική και την Εποχή του Χαλκού. Μ. Καρδαμίτσα. Αθήνα
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Branigan K.. (ed.), Urbanism in the Aegean Bronze Age [Sheffield Studies in Aegean Archaeology 4] (Sheffield 2002) Cullen, T. (ed.), Aegean Prehistory: A Review (Boston 2001) Darcque, P. L’habitat mycénien: Formes et fonctions de l’espace bâti en Grèce continentale à la fin du IIe millénaire avant J.-C. [BEFAR 319] (Paris 2005) Dickinson, O. T. P. K. The Origins of Mycenaean Civilization (Göteborg 1977). Hägg R. and Konsola D. (eds.), Early Helladic Architecture and Urbanization (Göteborg 1986) Forsén, J. The Twilight of the Early Helladics: A Study of the Disturbances in East-Central and Southern Greece towards the End of the Early Bronze Age [SIMA Pocket-book 116] (Jonsered 1992). Galaty M. L. and Parkinson W. A. (eds.), Rethinking Mycenaean Palaces: New Interpretations of an Old Idea (Los Angeles 1999) Pullen D. J. Social Organization in Early Bronze Age Greece: A Multidimensional Approach (Ph.D. dissertation; Indiana University 1985; University Microfilms International 85-16653). Shelmerdine, C. W., Ed. 2008. The Cambridge Companion to the Aegean Bronze Age. Cambridge: Chicago University Press. van Andel, T. H. & Runnels, C. N. (1987) Beyond the Akropolis: A Rural Greek Past. Stanford: Stanford University Press van Andel, T. H. & Runnels, C. (2002) Αρχαιολογία χωρίς Σκαπάνη : Η περίπτωση της Νότια .Αργολίδας Αθήνα: Καλειδοσκόπιο Weiberg, E. Thinking the Bronze Age. Life and Death in Early Helladic Greece., Acta Universitatis Upsalensis. Boreas. Upsala Studies in Ancient Mediterrannean and Near Eastern Civilization, vol. 29 (, 2007). Wright, J. C. “Comparative Settlement Patterns during the Bronze Age in the Northeastern Peloponnesos, Greece,” in S. E. Alcock and J. F. Cherry (eds.), Side-by-Side Survey: Comparative Regional Studies in the Mediterranean World (Oxford 2004) 114-131.
Τελευταία Επικαιροποίηση
07-06-2016