ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ / SYMBOLIC THOUGHT AND IDEOLOGY
ΚωδικόςΛΑΚ314
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΙστορίας και Αρχαιολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό, 2ος / Μεταπτυχιακό, 3ος / Διδακτορικό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280004823

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2015-2019

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό Κατ' ΕπιλογήνΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600059866

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΦιλοσοφική (Νέα)
ΌροφοςΌροφος 1
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 111 (131)
ΗμερολόγιοΤετάρτη 13:30 έως 16:00
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Καλό είναι οι φοιτητές να έχουν παρακολουθήσει το εισαγωγικό μάθημα ΛΑΚ 101
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Κριτική ανάγνωση και σχολιασμός ανθρωπολογικών κειμένων, δεξιότητες που απαιτεί η συγγραφή δοκιμίων Εξοικείωση με τις ποιοτικές μεθόδους της κοινωνικής ανθρωπολογίας Σύνταξη σύντομων ερευνητικών προτάσεων
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
ΛΑΚ 314 ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Διδάσκουσα: Αλεξάνδρα Μπακαλάκη Παρασκευή 11:00-14:00 Αίθ. 104 νέου κτιρίου ΄Ωρες συνεργασίας: Τετάρτη και Παρασκευή 11:00-14:00 Σπουδαστήριο Λαογραφίας Παλιό Κτίριο Φιλοσοφικής Σχολής Αίθ.104. ΤΟ ΘΕΜΑ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ιστορικά η κοινωνική / πολιτισμική ανθρωπολογία θεμελιώθηκε σε δυο παραδοχές: Πρώτον, το ανθρώπινο είδος (Homo sapiens sapiens) είναι ενιαίο ως προς τη βιολογική του υποδομή. Μολονότι κανένας ανθρώπινος οργανισμός δεν είναι πανομοιότυπος κανενός άλλου, το ανθρώπινο είδος δεν είναι δυνατό να ταξινομηθεί σε επιμέρους βιολογικές κατηγορίες, π.χ. «φυλές». Δεύτερον, χαρακτηριστικό του ανθρώπινου είδους είναι ότι κατά τη διάρκεια της ιστορίας του έχει αναπτύξει πολλούς τρόπους ζωής, δηλαδή πολλούς και διαφορετικούς μεταξύ τους πολιτισμούς. Εξυπακούεται ότι η πολιτισμική ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει το είδος μας τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν και την οποία μελετούν οι κοινωνικοί / πολιτισμικοί ανθρωπολόγοι δεν ανάγεται σε βιολογικές διαφορές ανάμεσα σε επιμέρους πληθυσμούς. Έτσι, για παράδειγμα, η διαπολιτισμική ποικιλομορφία σε ό,τι αφορά την επιλογή των φαγώσιμων, τις διαδικασίες παραγωγής και κατανομής των τροφίμων και τις συνήθειες γύρω από την κατανάλωση του φαγητού δεν απορρέει ούτε από το γεγονός ότι η τροφή είναι προϋπόθεση της επιβίωσης ούτε από το ανθρώπινο πεπτικό σύστημα. Αντίστοιχα, η ποικιλομορφία γύρω από τις συνήθειες, τις αντιλήψεις και τις απαγορεύσεις που αφορούν τη σεξουαλικότητα δεν απορρέει από τον ανθρώπινο οργανισμό. Τέλος, είναι βέβαιο ότι όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, συμπεριλαμβανόμενων των ανθρώπινων, είναι θνητοί. Ωστόσο, οι αντιλήψεις για το θάνατο και οι τρόποι της αντιμετώπισής του διαφέρουν από κοινωνία σε κοινωνία – συχνά μάλιστα διαφέρουν και στο εσωτερικό της ίδιας κοινωνίας. Είναι προφανές ότι οι διαφορές αυτές δεν απορρέουν από το βιολογικό γεγονός του θανάτου. Βασικός στόχος του μαθήματος αυτού είναι λοιπόν να κατανοήσουμε ότι οι πολιτισμικές διαφορές δεν ανάγονται σε βιολογικές διαφορές. Βασική αρχή της κοινωνικής / πολιτισμικής ανθρωπολογίας την οποία θα υιοθετήσουμε ως αφετηρία της προσέγγισής μας στο σώμα είναι λοιπόν η επίγνωση ότι οι πολιτισμικές συνήθειες και επινοήσεις, οι παραδόσεις καθώς και τα πρότυπα της κοινωνικής συμπεριφοράς δεν επιβάλλονται από τον ανθρώπινο οργανισμό και δεν μεταβιβάζονται βιολογικά, αλλά αποκτώνται στο πλαίσιο της ζωής σε συγκεκριμένες συνθήκες και περιβάλλοντα. Ωστόσο, εξορισμού, η ύπαρξη μας είναι ενσώματη, δηλαδή είναι αδύνατο να φανταστούμε οποιαδήποτε σχέση, δραστηριότητα ή εμπειρία που δεν εμπλέκει το σώμα και δεν το επηρεάζει με κάποιο τρόπο. Αντίστοιχα και αντίστροφα κανένα σώμα δεν υπάρχει εν κενώ, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες περιστάσεις και σε αλληλεπίδραση με άλλες οντότητες. Συνεπώς το γεγονός ότι οι πολιτισμικές πρακτικές και οι κοινωνικές σχέσεις δεν υπαγορεύονται από το σώμα και δεν κληρονομούνται βιολογικά δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάζουν το σώμα. Αντίθετα, ζητούμενο του μαθήματος είναι η επίγνωση ότι από τη στιγμή της γέννησης έως το θάνατό μας το σώμα μας διαρκώς μετασχηματίζεται και ότι οι μετασχηματισμοί στους οποίους υπόκειται εξαρτώνται από τα εκάστοτε πολιτισμικά και κοινωνικά πλαίσια – για παράδειγμα, από συνήθειες και αντιλήψεις που αφορούν τη διατροφή, την ενδυμασία, την κατοικία, τη συναναστροφή με άλλους ανθρώπους και με ζώα, από μεθόδους διάγνωσης, πρόληψης και θεραπείας των ασθενειών, από πρακτικές που αφορούν το θάνατο, από πρότυπα ομορφιάς και σωματικής υγιεινής, από σεξουαλικές ρυθμίσεις και απαγορεύσεις, και, κυρίως από διαχωρισμούς ανάμεσα σε «καλά» και «κακά», «ανώτερα» και «κατώτερα» ή «δικά μας» και «ξένα» σώματα. Μέσα από εθνογραφικά παραδείγματα θα προσπαθήσουμε να αμφισβητήσουμε ορισμένους κοινούς τόπους, όπως για παράδειγμα την ιδέα ότι οι έννοιες του σώματος και του νου αναφέρονται σε δυο ξεχωριστές διαστάσεις της ύπαρξης η κάθε μια από τις οποίες αφορά βιώματα και περιστάσεις διαφορετικής τάξης, ότι τα όρια ανάμεσα στο σώμα και στον κόσμο είναι σαφή και αυτονόητα ή ότι το σώμα είναι μια φυσική οντότητα που εξαιρείται από τη σφαίρα της κοινωνίας και του πολιτισμού. ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ Βαθμολογία Μπορείτε να διαλέξετε μια από τις παρακάτω δυνατότητες, όχι όμως και να κάνετε ένα συνδυασμό μεταξύ των δύο. Α) Ο τελικός σας βαθμός μπορεί να είναι το άθροισμα 1)μιας εξέτασης προόδου στο μέσο του εξαμήνου, 2) μιας δεκάλεπτης προφορικής παρουσίασης στην τάξη 3) μιας γραπτής εκδοχής της προφορικής παρουσίασης και 4) μιας εξέτασης στο τέλος του εξαμήνου η οποία θα αφορά τα ζητήματα τα οποία καλύψαμε στο διάστημα που μεσολάβησε από την εξέταση προόδου. Η εξέταση προόδου και η τελική εξέταση θα γίνουν με ανοιχτά βιβλία και σημειώσεις και θα αφορούν θέματα τα οποία θα έχετε την ευκαιρία να μελετήσετε προηγουμένως. Οδηγίες για τις παρουσιάσεις και τις εργασίες σας ακολουθούν παρακάτω. Β)Εναλλακτικά, μπορείτε να διαλέξετε την «παραδοσιακή» μέθοδο αξιολόγησης, δηλαδή την τελική γραπτή εξέταση «εφ’ όλης της ύλης» στο τέλος του εξαμήνου χωρίς βιβλία και σημειώσεις. Προσωπικά συνιστώ ανεπιφύλακτα την πρώτη επιλογή: θα μάθετε περισσότερα και θα αγχωθείτε λιγότερο. Σε κάθε περίπτωση, έχετε υπόψη ότι αν δεν παρακολουθείτε το μάθημα συστηματικά, πιθανότατα θα δυσκολευτείτε στην κατανόηση του περιεχομένου του. Το μάθημα περιλαμβάνει διαλέξεις, αλλά επίσης συζητήσεις καθώς και ασκήσεις μέσα στην τάξη. Υποχρεωτική Βιβλιογραφία Στις/ους εγγεγραμμένες/ους στο μάθημα φοιτήτριες/ές θα δοθεί ο συλλογικός τόμος (βιβλίο που περιλαμβάνει άρθρα διαφόρων συγγραφέων) Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις, που εκδόθηκε επιμελήθηκε η Δήμητρα Μακρυνιώτη. Η υποχρεωτική βιβλιογραφία του μαθήματος ωστόσο, περιλαμβάνει και κείμενα τα οποία δεν περιλαμβάνονται στο βιβλίο αυτό. Αυτά βρίσκονται αποθηκευμένα στα «Υλικά μαθήματος». Στο διάγραμμα μαθημάτων που ακολουθεί τα κείμενα που πρέπει να διαβάσετε υποχρεωτικά στο πλαίσιο της κάθε ενότητας σημειώνονται με αστερίσκο (*). Η σειρά με την οποία παρατίθενται είναι αυτή με την οποία πρέπει να διαβαστούν. Τα κείμενα χωρίς αστερίσκο είναι προαιρετικά και παρατίθενται με αλφαβητική σειρά των επιθέτων των συγγραφέων τους. Πρόσθετη βιβλιογραφία, προφορικές παρουσιάσεις και εργασίες Για τις προφορικές παρουσιάσεις και τις εργασίες σας μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ή περισσότερα από τα προαιρετικά κείμενα οι τίτλοι των οποίων παρατίθενται στο πλαίσιο κάθε ενότητας ή να συμβουλευτείτε την «πρόσθετη βιβλιογραφία» την οποία θα βρείτε κάνοντας κλικ στο παράθυρο «βιβλιογραφία». Κάποια απ’ αυτά είναι σκαναρισμένα και αποθηκευμένα στα « Έγγραφα μαθήματος». Τα υπόλοιπα θα τα βρείτε στο Σπουδαστήριο της Λαογραφίας. Πριν καταλήξετε στο/α κείμενο/α που θα αποτελέσει τη βάση της παρουσίασης και της εργασίας σας βεβαιωθείτε ότι καταλαβαίνετε το περιεχόμενό του/τους και μπορείτε να το χειριστείτε. Μην επιλέξετε με βάση το μέγεθος του κειμένου – ένα σύντομο κείμενο δεν είναι οπωσδήποτε εύκολο, και αντίστροφα. Πριν ετοιμάσετε την παρουσίασή σας διαβάστε τα υποχρεωτικά κείμενα που αντιστοιχούν στην ενότητα στην οποία εντάσσεται η παρουσίασή σας και συμβουλευτείτε τις σημειώσεις σας. Στην παρουσίασή σας θα πρέπει να αναφερθείτε στο κείμενο που έχετε διαλέξει με λίγα λόγια. Ο στόχος ωστόσο δεν είναι μια σκέτη και ξεκάρφωτη περίληψη. Προσπαθήστε λοιπόν να χρησιμοποιήσετε το κείμενο για να υποστηρίξετε ή να αμφισβητήσετε κάποια άποψη ή θεωρητική προσέγγιση ή για να εικονογραφήσετε κάποια φαινόμενα ή διαδικασίες που συζητάμε στο μάθημα. Με άλλα λόγια, διερωτηθείτε «πώς μας βοηθάει το κείμενο αυτό να σκεφτούμε για ένα συγκεκριμένο θέμα» κα «τι σχέση έχει αυτό που διάβασα με τα θέματα που συζητάμε στο μάθημα». Θυμηθείτε ότι το ζητούμενο δεν είναι να εκφράσετε ή να τεκμηριώσετε γενικότερες προσωπικές απόψεις, αλλά να χρησιμοποιήσετε τις γνώσεις που αποκτάτε στο μάθημα. Θυμηθείτε επίσης ότι το κοινό της παρουσίασής σας θα είναι οι συνάδελφοί σας και προσπαθήστε στο μέτρο του δυνατού να τους κινήσετε το ενδιαφέρον. Για την παρουσίαση και τις εργασίες σας συμβουλευτείτε οπωσδήποτε τις «Απλές Οδηγίες Ανάγνωσης και Γραφής» που θα βρείτε στο παράθυρο «Εργασίες». Στο κείμενο αυτό θα βρείτε επίσης κάποιες οδηγίες που ίσως διευκολύνουν τη μελέτη σας. Καλό είναι λοιπόν να το διαβάσετε όσο το δυνατό νωρίτερα και οπωσδήποτε πριν επιλέξετε το θέμα της παρουσίασης και της εργασίας σας και το κείμενο/α με βάση το/α οποίο/α θα δουλέψετε. ΟΙ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΜΟΡΦΙΑ *Mauss, Marcel 2004 [1934] «Τεχνικές του σώματος». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 77-82. *Sahlins, Marshall 2008 Η Δυτική Ψευδαίσθηση της Ανθρώπινης Φύσης. Αθήνα: Εκδόσεις Εικοστού Πρώτου: 129-138. *Birke, Lynda 2004 «Σώμα και βιολογία». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 133-148. McKinnon, Susan 2009 «Σεξουαλικότητα και φύλα». Στο S. McKinnon, Νεοφιλελεύθερη Γενετική: Μύθοι και Ηθικού Περιεχομένου Ιστορίες της Εξελικτικής Ψυχολογίας. Αθήνα: Εκδόσεις Εικοστού Πρώτου: 86-135. 2. ΣΩΜΑ, ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, ΓΛΩΣΣΑ *Χριστίδης, Α.-Φ. 2001 «Η φύση της γλώσσας: Γλώσσα και ιστορία». Στο Α.-Φ. Χριστίδης και Μ. Θεοδωροπούλου (επιμ.), Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη Γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας: 12-21. *Θεοδωροπούλου, Μ. 2001 «Η γέννηση της γλώσσας». Στο Α.-Φ. Χριστίδης και Μ. Θεοδωροπούλου (επιμ.), Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη Γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας: 22-26. *Κατή, Δήμητρα 2001 «Απόκτηση της γλώσσας». Στο Α.Φ. Χριστίδης, Μ. Θεοδωροπούλου (επιμ.), Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη Γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας: 27-30. *Αμπατζόγλου, Γρηγόρης 2001 «Ανάπτυξη του παιδιού και γλώσσα». Στο Α.Φ. Χρισίδης, Μ. Θεοδωροπούλου (επιμ.), Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός για τη Γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας: 31-34. *Θεοδωροπούλου, Μ. 2001 «Ψυχισμός και γλώσσα». Στο Α.-Φ. Χριστίδης και Μ. Θεοδωροπούλου (επιμ.), Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός Οδηγός για τη Γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας: 35-39. Philippe Laburthe-Tolra και Jean-Pierre Warnier 2003 «Η ομιλία». Στο Ph. Laburthe-Tolra και J.-P. Warnier, Εθνολογία, Ανθρωπολογία. Αθήνα: Κριτική: 279-296. 3. ΕΧΟΥΜΕ ΠΕΝΤΕ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ; *Classen, Constance, David Howes Anthony Synnott 2006 Άρωμα: Η Πολιτισμική Ιστορία της Οσμής. («Εισαγωγή: Η σημασία και η δύναμη της όσφρησης»). Αθήνα: Πλέθρον :11-24 και 115-186) *Sutton, David 2012 «Τροφή και αισθήσεις». Στο Ε. Γιαλούρη (επιμ.), Υλικός Πολιτισμός: Η Ανθρωπολογία στη Χώρα των Πραγμάτων. Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια: 391-426. Βείκου, Χριστίνα 1998 Το Κακό Μάτι: Η Κοινωνική Κατασκευή της Οπτικής Επικοινωνίας. («Εισαγωγή» και Κεφ.1, «Το ζήτημα: Η όραση, το βλέμμα, το μάτι, το μάτιασμα»). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα: 15-70. Πανόπουλος, Παναγιώτης 2005 Από τη Μουσική στον Ήχο: Εθνογραφικές Μελέτες των S. FEld, M. Roseman και A. Seeger. Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Σερεμετάκη, Κ. Νάντια 1997 «Η μνήμη των αισθήσεων». Στο Κ. Ν. Σερεμετάκη (επιμ.), Η Παλινόστηση των Αισθήσεων: Αντίληψη και Μνήμη ως Υλική Κουλτούρα στη Σύγχρονη Εποχή. Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη: 71-109. Frontizi-Ducrouz, Francoise Jean-Pierre Vernant 2001 Στο Μάτι του καθρέφτη. (Κεφ. 5, «Η όραση, οδηγίες χρήσεως»). Αθήνα: Ολκός: 120-131 Howes, David 2006 «Ηχητική σκέψη». Σύγχρονα Θέματα 98: 39-45. 4. ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ *Στενού, Κατερίνα 1998 Εικόνες των Άλλων: Η Ετερότητα από το Μύθο στην Προκατάληψη. Αθήνα: Unesco-Εξάντας. Roussel, Louis 2004 «Η σαύρα». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: σ.179. *Proctor, Robert 2008 «Η εξόντωση ‘της ζωής που δεν αξίζει να τη ζει κανείς’ ». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 395-413. Schiebinger, Londa 2004 «Σκελετοί στην ντουλάπα: Οι πρώτες απεικονίσεις του γυναικείου σκελετού στην ανατομία του 18ου αιώνα ». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 375-394. Bauman, Zygmunt 2008 «Η νεωτερικότητα και το ολοκαύτωμα». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Περί Θανάτου: Η Πολιτική Διαχείριση του Θανάτου. Αθήνα: Νήσος: 489-435. Maybury-Lewis, David 2008 “Η γενοκτονία των ιθαγενών λαών». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Περί Θανάτου: Η Πολιτική Διαχείριση του Θανάτου. Αθήνα: Νήσος: 401-444. Μουτσόπουλος, Θανάσης 1997 Μοιάζει με Άνθρωπο(ς);(Κεφ. 5, «Ετερογένεια ή το δέος του αλλόκοτου» και Κεφ.6, «Από τη θεολογία στην τερατολογία». Αθήνα: Futura: 54-75. Shipman, Pat 1998 Η Εξέλιξη του Ρατσισμού: Οι Ανθρώπινες Διαφορές και η Χρήση και η Κατάχρηση της Επιστήμης Αθήνα: Νέα Σύνορα –Λιβάνης. Fausto-Sterling, Anne 2011 «Φύλο, φυλή και έθνος: Η συγκριτική ανατομία των ‘Οττεντοτισσών’ στην Ευρώπη 1815-1817. Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 153-197. 5. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ *McKinnon, Susan 2009 «Άτομο και κοινωνία». Στο S. McKinnon, Νεοφιλελεύθερη Γενετική: Μύθοι και Ηθικού Περιεχομένου Ιστορίες της Εξελικτικής Ψυχολογίας. Αθήνα: Εκδόσεις Εικοστού Πρώτου: 54-76 *Foucault, Michel 2004 «Πολιτική οικονομία του σώματος». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 125-132. *Scheper-Hughes, Nancy 2004 «Το παγκόσμιο εμπόριο ανθρώπινων οργάνων». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 335-360. *Παπαγαρουφάλη, Ελένη 2002 «Εγκεφαλικός θάνατος: Η πολιτική οικονομία της ψυχής». Σύγχρονα Θέματα: 80:51-56. Παπαγουφάλη, Ελένη 2002 Δώρα Ζωής μετά Θάνατον: Πολιτισμικές Εμπειρίες. Ελληνικά Γράμματα. (Κεφάλαιο 1, «Απώλειες»: 65-104). Frykman, Jonas 1997 «Εν κινήσει: Η μάχη για το σώμα στη Σουηδία τη δεκαετία του ‘30». Στο Κ. Ν. Σερεμετάκη (επιμ.), Η Παλινόστηση των Αισθήσεων: Αντίληψη και Μνήμη ως Υλική Κουλτούρα στη Σύγχρονη Εποχή. Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνη: 141-182. Wacquant, Loic J.D. 2004 «Μποξέρ επί το έργον: Σωματικό κεφάλαιο και σωματική εργασία στους επαγγελματίες πυγμάχους». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 225-244. Μπακαλάκη, Αλεξάνδρα 2006 «Τόποι ενσώματοι, τόποι ενσωματωμένοι, κοινοί τόποι». Σύγχρονα Θέματα 93:15-22. Ping, Wang 2004 « Πονώντας για την ομορφιά: Η περίδεση των ποδιών στην Κίνα». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 261-282. Rose Nicolas Carlos Novas 2011 «Βιολογική ιδιότητα του πολίτη». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 545-590. Μακρυνιώτη, Δήμητρα 2006 «Τατουάζ και πίρσιγκ» Σύγχρονα Θέματα 93:30-38. Balsamo, Ann 2004 «Στην κόψη του ξυραφιού: κοσμητική ιατρική και νέες τεχνολογίες». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 315-334. 6. «ΜΟΛΥΝΣΗ», «ΑΚΑΘΑΡΣΙΑ» ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ *Douglas, Mary 2006 [1966] «Κοσμική βεβήλωση». Στο M. Douglas, Καθαρότητα και Κίνδυνος: Μια Ανάλυση των Εννοιών της Μιαρότητας και του Ταμπού. Αθήνα: Εκδόσεις Πολύτροπον: 75-94. *Comaroff, Jean 2011 «Η πάσχουσα καρδιά της Αφρικής: Ιατρική, αποικιοκρατία και το μαύρο σώμα». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 117-152. *Μπακαλάκη, Αλεξάνδρα 1989 «Καθαριότητα, καλλωπισμός, και ο γυναικείος προορισμός: Αντιλήψεις για τη φροντίδα του γυναικείου σώματος στη νεότερη Ελλάδα». Αρχαιολογία 31:43-47. *Γιαννακόπουλος, Κώστας 1998 «Πολιτικές σεξουαλικότητας και υγείας στην εποχή του AIDS». Σύγχρονα Θέματα 66: 76-86. Elias, Norbert 1996 [1939] H Διαδικασία του Πολιτισμού: Μια Ιστορία της Κοινωνικής Συμπεριφοράς στη Δύση. Αθήνα: Αλεξάνδρεια Martin, Emily 2011 «Προς μια ανθρωπολογία της ανοσοβιολογίας: Το σώμα ως εθνικό κράτος». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 545-590. 513-543. Vigarello, Georges 2000 [1985] Το Καθαρό και το Βρώμικο: Η Σωματική Υγιεινή από τον Μεσαίωνα ως Σήμερα. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. 7. ΠΟΝΟΙ, ΑΡΡΏΣΤΙΕΣ, ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ *Csordas, Thomas 2011 «Θεραπεία και ανθρώπινη κατάσταση: Σκηνές από το παρόν στη γη των Νάβαχο». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 401-426. *Poovey, Mary 2006 «Επεισόδια αδιάκριτου χαρακτήρα: Η ιατρική αγωγή των βικτωριανών γυναικών». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Φεμινιστική Θεωρία και Πολιτισμική Κριτική. Αθήνα: Νήσος: 335-360. *Martensen, Robert 2008: Η μεταμόρφωση της Εύας: Σώματα γυναικών, ιατρική και κουλτούρα στην πρώιμη νεωτερική Αγγλία. Στο R. Porter και M. Teich (επιμ.), Σεξουαλικότητα, Γνώση και Επιστήμη: Ιστορία Στάσεων και Αντιλήψεων για τη Σεξουαλικότητα. Αθήνα: Πολύτροπον: 104-129. Scarry, Elaine 2004 «Το σώμα που πονά: Η οικοδόμηση και διάλυση του κόσμου». Στο Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 361-374. Scheper-Hughes, Nancy 2011 «Nervoso». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 199-214. Kaubert, Patricia 2011 «Γυναίκες, αντίσταση και το κίνμα για τον καρκίνο του μαστού». Στο Α. Αθανασίου (επιμ.), Βιοκοινωνικότητες: Θεωρήσεις στην Ανθρωπολογία της Υγείας. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος: 427-462. Sontag, Susan 2006 Η Νόσος ως Μεταφορά: Το AIDS και οι Μεταφορές του. Αθήνα: Εκδόσεις Ύψιλον. 8. ΔΙΑΒΑΣΕΙΣ Α΄ Μυήσεις *Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) 1997 Παιδική Ηλικία. Αθήνα Νήσος: 349- 368. (Μέρος 5ο, «Μεγαλώνοντας σε άλλους πολιτισμούς»). Β΄Μεταξύ ζωής και θανάτου *Aries, Philipe 1988 [1975] Ο Άνθρωπος Μπροστά στο Θάνατο. Αθήνα: Γλάρος: 11-65. *Σερεμετάκη, Κ. Νάντια 1994 Η Τελευταία Λέξη στης Ευρώπης τα Άκρα: Δι-Αίσθηση, Θάνατος, Γυναίκες. Αθήνα: Νέα Σύνορα – Λιβάνη: 224-265. (Κεφ. 9, «Το δεύτερο σώμα και η ποιητική της εργασίας»). *Hesse, Carla και Thomas και Laquer 2005 «Ορατά και αόρατα σώματα: Η εξάλειψη του εβραϊκού νεκροταφείου από τη ζωή της σύγχρονης Θεσσαλονίκης». Στο Μ. Μιχαηλίδου και Α. Χαλκιά, Η Παραγωγή του Κοινωνικού Σώματος. Αθήνα: Κατάρτι: 31-57. Agamben, Giorgio 2004 «Η πολιτικοποίηση του θανάτου». Στο Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Τα Όρια του Σώματος: Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Νήσος: 413-418. Bauman, Zygmunt 2008 «Για τη μοναξιά των θνησκόντων». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Περί Θανάτου: Η Πολιτική Διαχείριση του Θανάτου. Αθήνα: Νήσος: 83-94. Gorer, Geoffrey 2008 «Η πορνογραφία του θανάτου». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Περί Θανάτου: Η Πολιτική Διαχείριση του Θανάτου. Αθήνα: Νήσος: 73-82. Klinenberg, Eric 2008 «Αποφυσικοποιώντας τη θεομηνία: Μια κοινωνική αυτοψία του καύσωνα στο Σικάγο το 1995». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Περί Θανάτου: Η Πολιτική Διαχείριση του Θανάτου. Αθήνα: Νήσος: 313-330. Scheper-Hughes, Nancy 2008 «Εβδομήντα πόντους κάτω απ’ το χώμα κι ένα φέρετρο από κόντρα πλακέ: Η κοινωνική παραγωγή της αδιαφορίας μπροστά στο θάνατο των παιδιών». Στο Δ. Μακρυνιώτη (επιμ.), Περί Θανάτου: Η Πολιτική Διαχείριση του Θανάτου. Αθήνα: Νήσος: 331-340.
Λέξεις Κλειδιά
Koινωνική / πολιτισμική ανθρωπολογία, σώμα, ενσώματο υποκείμενο, βιολογικό / κοινωνικό φύλο, "φυλή", κοινωνικές σχέσεις, πολιτισμικά σύμβολα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων
Συγγραφή εργασίας / εργασιών
Εξετάσεις
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η διαδικασία αξιολόγησης περιλαμβάνει δύο ασκήσεις προόδου και μια γραπτή εργασία
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Τελευταία Επικαιροποίηση
07-07-2016