ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ / INTRODUCTION TO ROMAN ARCHAEOLOGY
ΚωδικόςΑΚΛ102
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΙστορίας και Αρχαιολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280004578

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2015-2019

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 100
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικόΧειμερινό/Εαρινό-4

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600066870

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΦιλοσοφική (Νέα)
ΌροφοςΌροφος 1
ΑίθουσαΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 112 (132)
ΗμερολόγιοWednesday 11:00 to 13:30
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
- να γνωρίσουν τον ρωμαϊκό πολιτισμό και να κατανοήσουν την εξέλιξή του από τις απαρχές έως και τέλος του. - να εξοικειωθούν με τις κυριότερες κατηγορίες της ρωμαϊκής τέχνης και να κατανοήσουν τη λειτουργία τους.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Κύριος στόχος του μαθήματος είναι να δοθούν οι βάσεις για την προσέγγιση του ρωμαϊκού πολιτισμού και της τέχνης, όπως αυτή διαμορφώθηκε κυρίως στην ύστερη ρεπουμπλικανική και την αυτοκρατορική περίοδο. Η όσμωση της Ρώμης με τον ετρουσκικό αρχικά και με τον ελληνικό πολιτισμό στη συνέχεια αποτελεί προϋπόθεση για την κατανόηση κάθε μορφής του πολιτισμού και της τέχνης της αυτοκρατορίας. Τόσο για τις αρχιτεκτονικές μορφές όσο και για κάθε άλλη κατηγορία της τέχνης είναι απαραίτητο να γίνει η αντιπαραβολή με τις αντίστοιχες του ελληνικού κόσμου προκειμένου να γίνει κατανοητό ποια είναι σε κάθε περίπτωση τα ιδιαίτερα ρωμαϊκά χαρακτηριστικά. Παράλληλα με τις μορφές στόχος είναι να κατανοηθούν και οι λειτουργίες των μνημείων, κυρίως των κτιρίων αλλά και των γλυπτών και των άλλων έργων τέχνης που συμπληρώνουν και εμψυχώνουν τα αρχιτεκτονήματα μεταδίδοντας παράλληλα και ορισμένα πολιτικά και άλλα μηνύματα. Τέλος, στο βαθμό που αυτό μπορεί να γίνει σε ένα εισαγωγικό μάθημα, γίνεται προσπάθεια να φανούν οι διαφορές της Ρώμης από τις ρωμαϊκές επαρχίες και μάλιστα του ελληνικού χώρου. Εβδομάδα 1 Εισαγωγή στην πρώιμη ιστορία της Ρώμης. Μυθολογικές παραδόσεις για τη Ρώμη και την ίδρυσή της. Τα πρωιμότερα αρχαιολογικά λείψανα της πόλης (Παλατίνος λόφος, Forum Boarium, περιοχή του μετέπειτα forum (velabrum). H περίοδος της ετρουσκικής κυριαρχίας και τα μεγάλα έργα στη Ρώμη (οχυρωματικό τείχος, ναός της Τριάδας του Καπιτωλίου). Ο ετρουσκικός πολιτισμός και η επίδρασή του στον πολιτισμό και την τέχνη της Ρώμης. Εβδομάδα 2 Η εξάπλωση της Ρώμης και η επαφή της με τον ελληνικό πολιτισμό και την τέχνη. «Συνάντηση» των Ρωμαίων με τους Έλληνες: το μνημείο του Αιμιλίου Παύλου στους Δελφούς και η σημασία του. Η ρωμαϊκή αρχαιολογία και η μελέτη της από την εποχή του J. J. Winckelmann έως σήμερα. Εβδομάδα 3 Υλικά και τρόποι δομής της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής. Η εισαγωγή του opus caementicium και η σημασία του για την κατασκευή μεγάλων έργων ωφελιμιστικής αξίας. Η σχεδιασμένη ρωμαϊκή πόλη: χάραξη του πολεοδομικού ιστού, Forum, Καπιτώλιο. Παραδείγματα από τις δυτικές και τις ρωμαϊκές επαρχίες. Εβδομάδα 4 Το forum της Ρώμης και η εξέλιξή του: Τα κυριότερα θρησκευτικά και διοικητικά κτίρια. Κύρια χαρακτηριστικά των σχεδιασμένων αγορών. Διοικητικές και θρησκευτικές λειτουργίες. Οι αυτοκρατορικές αγορές της Ρώμης (Αγορά Καίσαρα, Αυγούστου, Νέρβα, Τραϊανού και το Templum Pacis του Βεσπασιανού). Σχέδιο και λειτουργία των πολυλειτουργικών αυτών συγκροτημάτων. Εβδομάδα 5 Ιερά συγκροτήματα και ναοί. Ο τύπος του ρωμαϊκού ναού με πόδιο σε αντιδιαστολή με τον ελληνικό περίπτερο ναό. Η εξέλιξη του ρωμαϊκού ναού από την αρχαϊκή έως την αυτοκρατορική περίοδο. Κυκλικοί ναοί, το Πάνθεον της Ρώμης και η Ροτόντα της Θεσσαλονίκης. Εβδομάδα 6 Τα τόξα και η λειτουργία τους ως φορέων αγαλμάτων και ως περασμάτων. Η εξέλιξη της αρχιτεκτονικής τους μορφής και η διακόσμησή τους. Παραδείγματα στη Ρώμη και στην Ελλάδα. Κτίρια θεαμάτων. Ο τύπος του ρωμαϊκού θεάτρου και η διαφορά του από τον ελληνικό. Σκηνικές και μουσικές παραστάσεις. Εβδομάδα 7 Ο τύπος του αμφιθεάτρου, η εμφάνισή του στην Ιταλία και η διάδοσή του στην αυτοκρατορία. Τα θεάματα του αμφιθεάτρου (μονομαχίες, θηριομαχίες). Το παράδειγμα του Κολοσσαίου της Ρώμης. Ο ιππόδρομος και οι αρματοδρομίες. Το παράδειγμα του circus maximus της Ρώμης. Εβδομάδα 8 Κτίσματα σχετιζόμενα με τα νερά: υδραγωγεία, νυμφαία, θέρμες. Οι θέρμες ως χώροι κοινωνικής συναναστροφής. Η ιδιωτική κατοικία. Πολυτελείς κατοικίες με atrium και περιστύλιο (domus) και λαϊκές πολυκατοικίες (insulae). Ταφικά οικοδομήματα. Εβδομάδα 9 Το λεγόμενο ιστορικό ανάγλυφο και η σημασία του για τη μετάδοση πολιτικών μηνυμάτων. Οι ρίζες του «ιστορικού» αναγλύφου και τα μνημεία-φορείς τους. Από την Ara Pacis της Ρώμης έως το τόξο του Γαλερίου στη Θεσσαλονίκη. Εβδομάδα 10 Το ρωμαϊκό πορτρέτο. Η γένεσή του στη ρεπουμπλικανική εποχή και σύνδεσή του με τους εικονιστικούς ανδριάντες δημόσιων προσώπων. Από τη ρεαλιστική αποτύπωση των ατομικών χαρακτηριστικών στον 1ο αι. π.Χ. στην «τυποποίηση» της αυτοκρατορικής εποχής. Η πορεία του από τον Αύγουστο έως τον Κωνσταντίνο. Εβδομάδα 11 Ιδεαλιστική πλαστική και η λειτουργία της στο αρχιτεκτονικό πλαίσιο. Πιστά αντίγραφα ελληνικών έργων και νέες δημιουργίες. Οι ανάγλυφες σαρκοφάγοι, μια σημαντική κατηγορία ταφικών μνημείων του 2ου-3ου αι. μ.Χ. με μεγάλη διάδοση και πολλά εργαστήρια παραγωγής σε ολόκληρη την αυτοκρατορία. Ιδιαίτερη μνεία στο αττικό εργαστήριο. Εβδομάδα 12 Εσωτερικός διάκοσμος των κτιρίων. Τοιχογραφίες, τα λεγόμενα πομπηιανά στιλ και τα χαρακτηριστικά τους. Παραδείγματα από τη Ρώμη και τις πόλεις της Καμπανίας. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος των δαπέδων, μια τέχνη με μεγάλη διάδοση στον ιταλικό κυρίως χώρο. Ασπρόμαυρο και έγχρωμο ψηφιδωτό. Εβδομάδα 13 Επισκόπηση και προετοιμασία για τις εξετάσεις.
Λέξεις Κλειδιά
Ρωμαϊκή Τέχνη και Αρχαιολογία, Αρχιτεκτονική, Ζωγραφική, Ιστορικό ανάγλυφο, Πορτρέτο
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Περιγραφή
Για την παρουσίαση του μαθήματος χρησιμοποιείται powepoint. Οι εικόνες του μαθήματος και η βιβλιογραφία έχει αναρτηθεί στο Blachboard.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή εξέταση 100%
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
N. H. Ramage - A. Ramage, Ρωμαϊκή Τέχνη (μτφρ. Χ. Ιωακειμίδου, επιμ. Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου (Θεσσαλονίκη 2000) T. Hölscher, Κλασική Αρχαιολογία. Βασικές γνώσεις (μτφρ. Π. Παπαγεωργίου, επιμ. Π. Καραναστάση) (Θεσσαλονίκη 2005) H. von Hesberg, Ρωμαϊκή Αρχιτεκτονική (μτφρ. Π. Παπαγεωργίου, επιμ. Θ. Στεφανίδου-Τιβερίου) (Θεσσαλονίκη 2009)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
B. Andreae, Römische Kunst (1973) R. Bianchi-Bandinelli – M. Torelli, Etruria-Roma. L’ arte dell’ antichità classica 2 (1976) A. Claridge, Rome. An Oxford Archaeological Guide (1998) F. Coarelli, Guida archeologica di Roma (1974) F. Coarelli, Ein archäologischer Führer (2000) M. Henig, A Handbook of Roman Art (1983) F. Prayon, οι Ετρούσκοι: ιστορία – θρησκεία - τέχνη (2004) J. B. Ward-Perkins, Roman Imperial Architecture (1981)
Τελευταία Επικαιροποίηση
11-11-2013