ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ / HELLENISTIC AND ROMAN IMPERIAL PERIOD
ΚωδικόςΙΑΕ602
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΙστορίας και Αρχαιολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΑΡΧΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280007447

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2015-2019

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 7
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-7
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣΥποχρεωτικό117
ΙΣΤΟΡΙΑΣΥποχρεωτικό ΕιδίκευσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600066887
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Γερμανικά (Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Συνιστάται να μην επιλέγεται, αν δεν έχει κατοχυρωθεί το ΙΑΕ 101.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα πρέπει να έχουν κατανοήσει τις πολιτικές εξελίξεις και τα χαρακτηριστικά φαινόμενα της Ελληνιστικής περιόοδου και της πρώϊμης εποχής της Ρωμαιοκρατίας μέσω και του ιστορικού σχολιασμού πρωτογενών πηγών.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι να εξοικειωθούν οι φοιτητές με βασικές έννοιες και προβλήματα της Ελληνιστικής περιόδου όπως και της πρώϊμης Ρωμαιοκρατίας.Επίσης να εμπεδώσουν τα βασικά γνωρίσματα των επιμέρους περιόδων της Ελληνιστικής εποχής και να αναπτύξουν μεθόδους ανάλυσης και σύνθεσης ως προς την προσέγγιση ιστορικών ζητημάτων μέσω του ιστορικού σχολιασμού επιλεγμένων πρωτογενών πηγών. Εβδομάδα #1 Η ελληνιστική και η αυτοκρατορική εποχή: το περιεχόμενο της έννοιας και τα βασικά γνωρίσματα των δύο αυτών περιόδων της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Οι βασικές γραμματειακές πηγές : ιστοριογράφοι, περιηγητές, ρήτορες και φιλόσοφοι των ελληνιστικών και αυτοκρατορικών χρόνων. Επιγραφές και πάπυροι. Εβδομάδα #2 Η εποχή των Διαδόχων (323-272 π.Χ.). Η συμφωνία διανομής αξιωμάτων στη Βαβυλώνα (323 π.Χ.). Ο Λαμιακός Πόλεμος. Ο Πρώτος Πόλεμος των Διαδόχων: η δολοφονία του Περδίκκα και η συμφωνία στον Τριπαράδεισο (321 π.Χ.). Ο Δεύτερος Πόλεμος των Διαδόχων (319-315 π.Χ.): η κατάληψη της Αθήνας και της Μακεδονίας από τον Κάσσανδρο, η πτώση του Πολυπέρχοντα και ο θάνατος του Ευμένη. Ο συνασπισμός κατά του Αντιγόνου και ο Τρίτος Πόλεμος των Διαδόχων (315-311 π.Χ.): Η διακήρυξη της Τύρου και η συνθήκη του 311 π.Χ. Η ναυμαχία στη Σαλαμίνα και το έτος των βασιλέων (306/5 π.Χ.). Η πολιορκία της Ρόδου (305 π.Χ.). Η συμμαχία της Κορίνθου (302 π.Χ.). Νέος συνασπισμός κατά του Αντιγόνου και Τέταρτος Πόλεμος των Διαδόχων: Η μάχη στην Ιψό, ο θάνατος του Αντιγόνου και η νέα διανομή των εδαφών (301 π.Χ.). Η σύντομη εξουσία του Δημήτριου Πολιορκητή στη Μακεδονία και ο θάνατός του. Η μάχη του Κουροπεδίου (281 π.Χ.), η διάλυση του κράτους του Λυσιμάχου και η δολοφονία του Σελεύκου. Οι κελτικές επιδρομές και η αναρχία στη Μακεδονία. Η νίκη του Αντίγονου Γονατά στη Λυσιμάχεια (277 π.Χ.) και η αναγόρευσή του ως βασιλέως της Μακεδονίας. Εβδομάδα #3 Τα γνωρίσματα της ελληνιστικής μοναρχίας. Ο στρατιωτικός και προσωποπαγής της χαρακτήρας. Η νομιμοποίηση της βασιλικής εξουσίας: δυναστική αρχή, θεϊκή καταγωγή και λατρεία των βασιλέων. Η οργάνωση της βασιλικής αυλής και οι βασιλικοί φίλοι. Τα βασιλικά στρατεύματα. Οι σχέσεις των βασιλέων με τις ελληνικές πόλεις. Εβδομάδα #4 Η μοναρχία των Πτολεμαίων: η διοικητική οργάνωση της Αιγύπτου υπό πτολεμαϊκή κυριαρχία. Το καθεστώς και η εκμετάλλευση της γης. Η φορολογική και δημοσιονομική πολιτική του πτολεμαϊκού κράτους. Οι σχέσεις των Ελλήνων με τους Αιγυπτίους Εβδομάδα #5 Η μοναρχία των Σελευκιδών: η διοικητική οργάνωση των σελευκιδικών εδαφών. Το καθεστώς και η εκμετάλλευση της γης. Οι σχέσεις με τις ελληνικές πόλεις. Το Ιράν των Σελευκιδών. Η Μικρά Ασία υπό σελευκιδική εξουσία. Εβδομάδα#6 Η μοναρχία των Αντιγονιδών: η διοικητική οργάνωση της μακεδονικής μοναρχίας. Οι σχέσεις της βασιλικής διοίκησης με τις πόλεις της Μακεδονίας και της Νότιας Ελλάδας. Εβδομάδα #7 Οι ελληνικές πόλεις και τα κοινά: θεσμοί και δημόσιος βίος των ελληνικών πόλεων. Το φαινόμενο του ευεργετισμού στις ελληνικές πόλεις. Διοικητική οργάνωση του αιτωλικού και του αχαϊκού κοινού. Εβδομάδα #8 Η εύθραυστη ισορροπία (272- περ. 220 π.Χ.) Οι συγκρούσεις μεταξύ των ελληνιστικών βασιλείων. Η εξωτερική πολιτική των Πτολεμαίων επί Πτολεμαίου Β΄. Η σύγκρουση με τους Σελευκίδες και τον Αντίγονο Γονατά (Χρεμωνίδειος Πόλεμος – Α΄ και Β΄ Συριακοί Πόλεμοι). Ο Γ ΄ Συριακός Πόλεμος και η μεταβολή της εξωτερικής πολιτικής των Πτολεμαίων. Η εξασθένιση της δύναμης των Σελευκιδών στη Μικρά Ασία και στο Ιράν. Η επέκταση του αιτωλικού και του αχαϊκού κοινού σε βάρος των Αντιγονιδών. Οι μεταρρυθμίσεις του Άγιδος και Κλεομένη στη Σπάρτη. Ο πόλεμος του Κλεομένη κατά των Αχαιών και η μεταστροφή του εξωτερικού προσανατολισμού του αχαϊκού κοινού. Η ανόρθωση της μακεδονικής δύναμης υπό τον Αντίγονο Δώσωνα. Η Κοινή Συμμαχία. Εβδομάδα #9 Η ανατροπή της ισορροπίας και η επέκταση της Ρώμης στην Ανατολή (200-188 π.Χ.): Η εμφάνιση της Ρώμης στα Βαλκάνια και ο Α΄ Μακεδονικός Πόλεμος. Η άνοδος στον θρόνο του Αντίοχου Γ΄. Η αποκατάσταση της Σελευκιδικής εξουσίας στη Μικρά Ασία και η Ανάβαση του Αντίοχου Γ΄. Ε΄ Συριακός Πόλεμος και ενσωμάτωση της Κοίλης Συρίας και της Παλαιστίνης στο Σελευκιδικό κράτος.Τα αίτια και τα αποτελέσματα του Β΄ Μακεδονικού Πολέμου. Η Διακήρυξη της Ελευθερίας των ελληνικών πόλεων και οι συνέπειές της. Ο Αντιοχικός Πόλεμος. Η νέα κατάσταση στην Ελληνιστική Ανατολή μετά τη συνθήκη της Απάμειας. Η επέκταση των Ατταλιδών της Περγάμου και της Ρόδου. Εβδομάδα #10 Η επέκταση της Ρώμης στην Ανατολή (188-129π.Χ.)Τα αίτια του Γ΄ Μακεδονικού Πολέμου. Η κατάλυση του μακεδονικού βασιλείου και η σκλήρυνση της Ρωμαϊκής πολιτικής έναντι των Ελλήνων μετά το 167 π.Χ. Η ρωμαϊκή επέμβαση για την παύση του Στ΄ Συριακού Πολέμου. Η καταστολή της εξέγερσης του Ανδρίσκου και η δημιουργία της επαρχίας της Μακεδονίας (148 π.Χ.). Η υποταγή του αχαϊκού κοινού (146 π.Χ.). Η κατάλυση της μοναρχία των Ατταλιδών και η δημιουργία της επαρχίας της Ασίας (129 π.Χ.). Εβδομάδα #11 Οι ελληνικές πόλεις και τα ελληνιστικά κράτη υπό ρωμαϊκή (επι)κυριαρχία (2ος-1ος αιώνας π.Χ.): Η διατήρηση των τοπικών θεσμών αυτοδιοίκησης. Η φορολογική και οικονομική εκμετάλλευση των Ελλήνων από τη Ρώμη. Η ελληνική αντίδραση: Α΄ Μιθριδατικός Πόλεμος. Οι ελληνικές πόλεις στο πλαίσιο των εμφυλίων πολέμων της Ρώμης. Η κατάλυση των μοναρχιών των Σελευκιδών και των Πτολεμαίων. Η δημιουργία των επαρχιών του Πόντου-Βιθυνίας, της Συρίας και της Αιγύπτου. Εβδομάδα #12 Ο ελληνισμός στο πλαίσιο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: Ο δημόσιος βίος των ελληνικών πόλεων κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους: άρχοντες, βουλή και εκκλησία του δήμου. Το φαινόμενο του ευεργετισμού. Τα επαρχιακά κοινά και η αυτοκρατορική λατρεία. Εβδομάδα #13 Ο ελληνισμός στο πλαίσιο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: Οι σχέσεις των ελληνικών πόλεων με την επαρχιακή ρωμαϊκή διοίκηση και με τον αυτοκράτορα. Η ενσωμάτωση της ελίτ των ελληνικών πόλεων στις δομές της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Η παραχώρηση των ρωμαϊκών πολιτικών δικαιωμάτων σε Έλληνες. Γενικές Οδηγίες για τις εξετάσεις.
Λέξεις Κλειδιά
Mοναρχία, μοναρχική ιδεολογία, ελληνιστικά βασίλεια, λατρεία ηγεμόνων, σχέσεις ανεξάρτητων πόλεων με ηγεμόνες, Συμπολιτείες, Ρωμαϊκή επέκταση, πόλεις και Ρωμαϊκή εξουσία.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Η διδασκαλία του μαθήματος γίνεται με διαλέξεις, εξέταση και ιστορικό σχολιασμό κειμένων και με τη χρήση παρουσιάσεων με power-point.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Σεμινάρια
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή ή Προφορική Εξέταση: 100%. Στις εξετάσεις επιχειρείται να διαπιστωθεί η κατανόηση των πραγματευθέντων στις παραδόσεις ιστορικών φαινομένων και εξελίξεων και η ικανότητα των φοιτητών/τριών να προσεγγίζουν τα ζητήματα αυτά αναλυτικά και συνθετικά. Οι φοιτητές καλούνται να ανταποκριθούν σε ερωτήσεις ανάπτυξης των απόψεών τους ή σύντομης απάντησης και να σχολιάσουν ιστορικές πηγές και χάρτες. Η παρακολούθηση του μαθήματος κρίνεται απαραίτητη, αν και δεν είναι υποχρεωτική.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Η. J. Gehrke, Ιστορία του Ελληνιστικού κόσμου (μετάφραση/βιβλιογραφική επιμέλεια Άγγελος Χανιώτης, εποπτεία Κώστας Μπουραζέλης), Αθήνα 2003. ή F. W. Walbank, Ο Ελληνιστικός Κόσμος (μετάφραση Τ. Δαρβέρης, επιμέλεια Π. Νίγδελης, Λ. Μανωλόπουλος), Θεσσαλονίκη² 1999.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
H.Bengtson, Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας, (μετάφραση Α.Γαβρίλης), Αθήνα 1979. P.Leveque, Ο Ελληνιστικός κόσμος (μετάφραση Μ.Παπαηλιάδη, επιμέλεια Κ.Ζουμπουλάκης), Αθήνα 2003. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών) τόμος ΣΤ΄. E.Will, Histoire politique du monde hellénistique, Nancy 1969. P.Green, Alexander to Actium. The Ηistorical Evolution of the Hellenistic Age, Berkeley 1990. Μ.Sartre, L’ Orient Romain, Paris 1991. E.S.Gruen, The Hellenistic World and the Coming of Rome, Berkeley 1984. A.Erskine (εκδ.), Α Companion to the Hellenistic World, Oxford 2003.
Τελευταία Επικαιροποίηση
22-11-2015