ΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ / SPECIAL TOPICS IN MODERN GREEK THEATRE: THE THEATRE IN GREECE OF BELLE EPOQUE
ΚωδικόςΣΤ0405
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΘεάτρου
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΚωνσταντίνα Ριτσάτου
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID120001067

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Θεάτρου (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό Κατ' Επιλογήν635

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600069606

Πρόγραμμα Τάξης

Κτίριο
Όροφος-
ΑίθουσαΕξαδακτύλου Β1 Θεωρητικών Όροφος 2ος (618)
ΗμερολόγιοΤετάρτη 10:00 έως 13:00
Τύπος Μαθήματος
  • Υποβάθρου
Κατηγορία Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Το μάθημα δεν έχει προαπαιτούμενα.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Να αντιληφθούν τους βασικότερους σταθμούς κατά τη διάρκεια της εγχώριας ΜπεΛ Επόκ στη "συνομιλία" της με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Να ερμηνεύσουν και να αφομοιώσουν τις πνευματικές και καλλιτεχνικές αλλαγές που συγκροτούν αυτή την εποχή. Να έρθουν σε επαφή με επιλεγμένους συγγραφείς και θεατρικά έργα, καθώς και να προβληματιστούν σε ζητήματα μορφής και περιεχομένου αυτών των δραμάτων. Να αναζητήσουν τις αιτίες των αλλαγών και να ερμηνεύσουν τα αποτελέσματα στην τέχνη του θεάτρου μέσα από τα αισθητικά ρεύματα της περιόδου (κυρίως τον Συμβολισμό και τον Αισθητισμό, βλ. περιεχόμενο μαθήματος). Να αποτιμήσουν τις αλλαγές στον κοινωνικό και καλλιτεχνικό ιστό με φίλτρο την ιστορία του θεάτρου.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει την κατ’ εξοχήν περίοδο της Μπελ Επόκ (περίπου από την τελευταία δεκαετία του 19ου μέχρι τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο), επιδιώκοντας να συνδέσει την εγχώρια θεατρική ζωή με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Από το σύνολο της δραματουργίας της εποχής εστιάζει στα έργα που αποτυπώνουν την προσπάθεια των συγγραφέων να αντλήσουν θεματικά και μορφικά μοτίβα από την λαϊκή παράδοση και τα επιτεύγματα του προφορικού πολιτισμού: το δημοτικό τραγούδι, τους θρύλους, τις παραδόσεις και τα λαϊκά παραμύθια. Η ανάπτυξη της εγχώριας Λαογραφίας, το κίνημα του Δημοτικισμού, η πρόσληψη της νεότερης ευρωπαϊκής δραματουργίας, η συνάντηση με την ψυχαγωγική λειτουργία του θέατρου, οι ιδέες του Σοσιαλισμού και του Νίτσε, το ρεύμα του Συμβολισμού και του Αισθητισμού, δημιουργούν τους βασικούς άξονες για την ερμηνευτική προσέγγιση των έργων και των παραστάσεων (βλ. αναλυτικά το διάγραμμα του μαθήματος). Διάγραμμα 1. Εισαγωγικό: Μεθοδολογικές επισημάνσεις – εστίαση – στόχευση. Χρονολογικά πλαίσια: Η τελευταία δεκαετία του 19ου και η πρώτη του 20ου αιώνα (περίπου μέχρι τους Βαλκανικούς πολέμους). Άρωμα Belle Époque στην Ευρώπη. Η εξαίρεση των «ρεαλιστικών» - «νατουραλιστικών», έργων η εστίαση στο Συμβολισμό και στη λαϊκή παράδοση. Η ύλη: τα έργα, οι πρόλογοι και άλλα θεωρητικά κείμενα των συγγραφέων, οι ιστορικές αφηγήσεις. Ο τρόπος εργασίας και η αξιολόγηση του μαθήματος. 2. Ιστορικό πλαίσιο στην Ευρώπη και την Ελλάδα - Θεατρική τέχνη Η περιπέτεια της καλλιτεχνικής δημιουργίας στη στροφή του αιώνα. Η παρισινή έκθεση του 1900. Η Αθήνα της ραγδαίας αστικοποίησης, του Τρικούπη και του Δεληγιάννη, πριν και μετά την πτώχευση του 1893. Οι συνέπειες του ελληνοτουρκικού πολέμου (1897). Βενιζελισμός και αστικός εκσυγχρονισμός. Η Λαογραφία αντίβαρο του εξευρωπαϊσμού, ο Σοσιαλισμός, ο Δημοτικισμός και ο Νεορομαντισμός. Δραματουργία: παλαιά και νέα είδη, «εμπορικά» έργα και «φιλολογικά» δράματα. Η «ασφυξία» των Ελλήνων συγγραφέων από το «στενόν περίφραγμα» της «γαλλικής θεατρικής φιλολογίας» (Γ. Τσοκόπουλος, 1912). Σκηνική πράξη: νέες αναζητήσεις στην υποκριτική τέχνη, νέα γενιά ηθοποιών, Βεντετισμός, η ανάδυση του σκηνοθέτη και του σκηνογράφου. Λαϊκά θεάματα: Καραγκιόζης, Παντομίμα, Μαριονέτες, κ.ά. 3. Το Δραματικό Ειδύλλιο ‘στεγάζει’ το δημοτικό τραγούδι Από την διάδοση της θεωρίας του Χέρντερ στα έργα του Λούντβιχ Τικ, Ο ξανθός Έκμπερτ. Η λαϊκή παράδοση πηγή της δραματουργίας: το δημοτικό τραγούδι. Οι προγενέστερες εγχώριες απόπειρες: η δραματοποίηση του θρύλου της Φροσύνης, ο Σπ. Βασιλειάδης στον πρόλογο της Γαλάτειας. Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας του Δ. Κορομηλά και η Χάϊδω η λυγερή του Π. Μελισσιώτη. Σπυρίδων Περεσιάδης, Η Γκόλφω (ερασιτεχνική παράσταση Ακράτα Πελοποννήσου 1893, θίασος Πρόοδος του Δ. Κοτοπούλη Αθήνα 1894). «Πατριωτικό» ή «φουστανελάτο μελόδραμα», Η Σκλάβα (1895). Οι νέες δυνατότητες στη σκηνική πράξη. Η Γκόλφω: πολυπαιγμένο έργο με μεγάλη απήχηση εντός και εκτός συνόρων (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Οδησσός, Παρίσι), στο θέατρο και στον ελληνικό κινηματογράφο (η πρώτη βωβή ταινία μεγάλου μήκους, 1914). Οι πρόσφατες παραστάσεις: Χώρος (Σίμος Κακάλας, 2004) και Εθνικό Θέατρο (Νίκος Καραθάνος 2013). 4. Λαογραφία και Δημοτικισμός - Εγχώριες εκδοχές του Συμβολισμού Από το Ταξίδι του Ψυχάρη (1888) στα «Ορεστειακά» (1903). Ιδεολογικές αγκυλώσεις και πρωτοποριακοί ακροβατισμοί. Από τον Νατουραλισμό στον Συμβολισμό, οι μετα-ιμπρεσιονιστικές αναζητήσεις στην Ευρώπη, η Ψυχανάλυση, η Αρ Νουβώ, η εκκολαπτόμενη πρωτοπορία (avant-garde). Μεταξύ Νατουραλισμού και Συμβολισμού: το ευρωπαϊκό θέατρο της Μπελ Επόκ και οι επιδράσεις του στην εγχώρια θεατρική ζωή. Η λαϊκότροπη εκδοχή του «εθνικού» δραματολογίου απάντηση στο «ξενόφερτο» ρεπερτόριο. Η παράσταση των Βρυκολάκων του Ίψεν στην Αθήνα (1894) από τον θίασο του Ευτύχιου Βονασέρα και Ο Βουρκόλακας του Αργύρη Εφταλιώτη (1894): το δημοτικό τραγούδι (η παραλογή «Του νεκρού αδερφού») και η δημοτική γλώσσα. Ερασιτεχνική παράσταση στη Βάρνα το 1895. 5. Λαογραφία και Αρχαιολατρία – η αναδίπλωση του ιδεολογήματος της «συνέχειας» Οι θρύλοι και οι παραδόσεις στην εγχώρια δραματουργία: θεματοφύλακες της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς. Οι λαογραφικές συλλογές του Ν. Πολίτη και του Δ. Καμπούρογλου. Η καλλιέργεια του παραμυθοδράματος στην Ευρώπη και ο αντίκτυπος στην Ελλάδα. Δράματα που σφραγίζουν τις σχετικές αναζητήσεις: Σαίξπηρ, Χειμωνιάτικο παραμύθι, Χάουπτμαν, Η βουλιαγμένη καμπάνα (Märchendrama), Μάτερλινγκ, Οι επτά πριγκίπισσες. Δ. Καμπούρογλου, Η νεράιδα του κάστρου (παράσταση 1894): η αρπαγή της Καρυάτιδας από τον Έλγιν και η μεταμόρφωσή της στη δραματουργία της Μπελ Επόκ. Το «πραγματικόν» και το «υπερφυσικόν» επί σκηνής: κριτικές αναταράξεις στα δημοσιεύματα της εποχής. 6. Η συμβολή του Γιάννη Καμπύση και στην καλλιέργεια του παραμυθοδράματος: Το δαχτυλίδι της μάνας (1898), Ανατολή (1901), Αρήγιαννος (1901). Τα παραμυθιακά μοτίβα και η επεξεργασία τους. Η διαμονή του Καμπύση στη Γερμανία (1898-1899) και η πρόσληψη της γερμανικής πνευματικής και καλλιτεχνικής ζωής. Το περιοδικό Διόνυσος (1901). Η αποφασιστική ρήξη της εγχώριας δραματουργίας με τα έργα του παρελθόντος στο μεταίχμιο του 19ου προς τον 20ο αιώνα. Το ομώνυμο λιμπρέτο του Μ. Καλομοίρη (1916). Τα δραματοποιημένα μοτίβα της δημοτικής παράδοσης στο λυρικό θέατρο. 7. Η εποχή του Ψυχάρη και οι δραματουργικές του υποδείξεις. Νέα Σκηνή (1901-1905) και Βασιλικό Θέατρο (1901-1908). Κορύφωση του γλωσσικού ζητήματος: πρωτότυπο ή μετάφραση; Συγχρονικά ο τόμος του Ψυχάρη Για το Ρωμαίϊκο Θέατρο (1901), οι διακηρύξεις του πολυσέλιδου Προλόγου: τα λαϊκά παραμύθια πηγή της εγχώριας δραματουργίας, η καλλιέργεια του «ρωμαίϊκου συβολισμού», η δημοτική γλώσσα του θεάτρου. Η πρόσληψη γερμανικών και γαλλικών ρευμάτων στο ψυχαρικό έργο. Οι μεταμορφώσεις του «Λαού» στον Κυρούλη και τον Γουανάκο (1901). Οι «Νιτσέοι» και οι «Περάθρωποι» της Αθήνας στην ανατολή του 20ου αιώνα. Η παράσταση του Γουανάκου από το Αμφιθέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου (θεατρική περίοδος 1980-1981). 8. Στη σκηνή του θεάτρου ή στο θέατρο του νου; Η συγγραφή και η πρόσληψη της Τρισεύγενης του Κωστή Παλαμά. Η ποίηση απέναντι στη σκηνική πραγμάτωση. Ο συγγραφέας ή ο σκηνοθέτης; Η αναδίπλωση μιας παλιάς ιστορίας. Κ. Παλαμάς εναντίον Κ. Χρηστομάνου: οι περιπέτειες της Τρισεύγενης (1903). Η διένεξη στους κόλπους της Θεατρολογίας και της Ιστοριογραφίας μέχρι σήμερα. 9. Νεορομαντικές όψεις και νιτσεϊκή φιλοσοφία. Το τάμα, η θυσία και ο προορισμός του καλλιτέχνη-μεσία. Η αποτύπωση της πρόσληψης των νιτσεϊκών ιδεών. Η επεξεργασία παραμυθιακών μοτίβων. Σ. Σκίπης, Αγία Βαρβάρα (1904), Ο γύρος των ωρών, Η νύχτα της Πρωτομαγιάς (1909). 10. Η ακαδημαϊκή όψη της ενσωμάτωσης του λαϊκού πολιτισμού στη δραματουργία. Ηλίας Βουτιερίδης, Το γιοφύρι της Άρτας (1905): ο λαϊκός θρύλος και το δημοτικό τραγούδι πάνω στα δάνεια από την αρχαία τραγωδία. Η απάντηση του Παντελή Χόρν, Το ανεχτίμητο (1906). 11. Τα πρώιμα θεατρικά έργα του Νίκου Καζαντζάκη. Μια ακόμα απόδοση του δημοτικού τραγουδιού «Της Άρτας το γεφύρι»: Ο Πρωτομάστορας, τραγωδία (εκδ. 1910). Το λιμπρέτο στην ομότιτλη όπερα του Μ. Καλομοίρη (1916). Η αντιφατική σχέση Λαογραφίας – Ηθογραφίας – Ρεαλισμού και οι επιπτώσεις στη σκηνική πράξη. 12. Ήθη, έθιμα και τελετουργίες στη δραματουργία της Μπελ Επόκ. Γρηγόριος Ξενόπουλος, Ψυχοσάββατο, (παρ. 1911). Τα παραμυθοδράματα του Ι. Πολέμη (1862-1924), Ο βασιλιάς ανήλιαγος (1910), παράσταση από τον θίασο της Μ. Κοτοπούλη και βραβείο του Αβερώφειου δραματικού διαγωνισμού του Ωδείου Αθηνών (κρινόταν η παράσταση). Πολλά δημοσιεύματα και διενέξεις. Ι. Πολέμη, Μια φορά κ’ έναν καιρό (1924). 13. Τα παραμυθοδράματα στο Μεσοπόλεμο. Συμπεράσματα – συζήτηση – αξιολόγηση. * Τα έργα που υπογραμμίζονται με bold αποτελούν ύλη του μαθήματος.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση διαφανειών και οπτικοακουστικού υλικού. Επικοινωνία μέσω e-learning και e-mail με τους φοιτητές.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων55.52,2
Εξετάσεις271,1
Σύνολο121.54,9
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ • Προϋπόθεση για την ουσιαστική επαφή με το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος είναι η έγκαιρη μελέτη (πριν από κάθε τρίωρη συνάντηση) των θεατρικών έργων με τη σειρά που θα εξεταστούν. • Παράλληλα κρίνεται απαραίτητη η σταδιακή αξιοποίηση βασικών τόμων της βιβλιογραφίας που θα επισημανθούν από το πρώτο μάθημα. • Τρόπος διεξαγωγής του μαθήματος: εισήγηση της διδάσκουσας γύρω από τους βασικούς άξονες του διαγράμματος που θα δίνεται σε κάθε μάθημα στους φοιτητές και θα προβάλλεται σε power point - συζήτηση. Προφορική παρουσίαση (προαιρετικές εργασίες από φοιτητές) του έργου που εξετάζεται κάθε φορά: σύνδεση με το ιστορικό του πλαίσιο, εργοβιογραφικά του συγγραφέα, διάγραμμα πλοκής, δραματολογική ανάλυση χαρακτήρων, σχολιασμός ιδεολογικού υποστρώματος, σκηνική παρουσία, κ. ά. • Οι προαιρετικές εργασίες πάνω στα έργα μπορούν να συμβάλλουν αποφασιστικά στην εμβάθυνση και αφομοίωση του περιεχομένου του μαθήματος. • Η εργασία για κάθε έργο περιλαμβάνει: ερευνητική – βιβλιογραφική αναζήτηση, σύνδεση του δράματος με το ιστορικό του πλαίσιο (αισθητικά- καλλιτεχνικά ρεύματα, σκηνικές συμβάσεις, ιδεολογικές προεκτάσεις), επισήμανση και σχολιασμό αξιοπρόσεκτων ζητημάτων, δραματολογική ανάλυση, κ. ά. • Η εργασία παρουσιάζεται προφορικά και είναι χρήσιμο να συνοδεύεται από γραπτό διάγραμμα της πλοκής του έργου και των κύριων ζητημάτων που θα θιχτούν στην παρουσίαση.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Θόδωρος Χατζηπανταζής, Από του Νείλου μέχρι του Δουνάβεως, 1876-1897, τ. Β1-Β2 (σετ), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2012 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 22691813). 2. Αντώνης Γλυτζουρής, Πόθοι αετού και φτερά πεταλούδας: το πρώιμο θεατρικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη και οι ευρωπαϊκές πρωτοπορίες της εποχής του, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρυενας-Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2009, (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 1199). 3. Ευγένιος Δ. Ματθιόπουλος, Η τέχνη πτεροφυεί εν οδύνη. Η πρόσληψη του Νεορομαντισμού στην Ελλάδα, Ποταμός, Αθήνα 2005 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 7334).
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Κατάλογος των έργων με την σειρά που θα εξεταστούν: 1. Σπυρίδων Π. Περεσιάδης, Η Γκόλφω, [παράσταση 1894], Έκδοσις και τύπος Οίκου Μιχαήλ Ι. Σαλιβέρου, Α. Ε., Αθήνα χ.χ. 2. Αργύρης Εφταλιώτης, Ο Βουρκόλακας, δράμα σε τρεις πράξεις, στο περιοδικό Εστία, σε συνέχειες: αρ. 28, 20-11-1894, σ. 436-443 / αρ. 29, 4-12-1894, σ. 449-456 / αρ. 30, 18-12-1894, σ. 469-473. 3. Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλου, Η Νεράιδα του Κάστρου, [παράσταση 1894], (Εθνικόν Αριστείον 1923), Δράμα εις πράξεις τέσσερις (Η σκηνή εις τας Αθήνας κατά τα έτη 1801-1803), εκδοτικός Οίκος Δ & Π. Δημητράκου, Αθήνα χ.χ., [192;]. 4. Γιάννης Καμπύσης, Το δαχτυλίδι της μάνας [πρώτη έκδοση 1898], στον τόμο: Καμπύσης, Άπαντα, αναστύλωσε Γ. Βαλέτας, Πηγή, Αθήνα 1972, σ. 220-253. 5. [Γιάννης] Ψυχάρης, Ο Γουανάκος, στον τόμο: Για το Ρωμαίικο Θέατρο. Ο Κυρούλης, δράμα. Ο Γουανάκος, κωμωδία, Βιβλιοπωλείο της Εστίας, Αθήνα 1901, σ. 236-341. 6. Κωστής Παλαμάς, Τρισεύγενη, δράμα σε τέσσερα μέρη, [1902], φιλολογική επιμέλεια Βάλτερ Πούχνερ, Νεοελληνική Βιβλιοθήκη, Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 1995. 7. Σωτήρης Σκίπης, Αγία Βαρβάρα, δράμα τετράπραχτο 1904, Le Puy-en-velay, Παρίσι 1909. 8. Ηλίας Βουτιερίδης, Το γιοφύρι της Άρτας, τραγωδία, σε συνέχειες στο Νουμά, έτος Γ΄, αρ. 148, 15-5-1905, σ. 3-6 / αρ. 149, 22-5-1905, σ. 4-6 / αρ. 150, 29-5-1905, σ. 3-6 / αρ. 151, 5-6-1905, σ. 2-6. 9. Παντελής Χόρν, Το ανεχτίμητο, δράμα σε τρία μέρη, [1906], στον τόμο: Παντελή Χορν, Τα θεατρικά, τ. Α΄, εισ.- επιμ. Έφη Βαφειάδη, Ίδρυμα Γουλανδρή Χόρν, Αθήνα 1993, σ. 183-267. 10. Γρηγόριος Ξενόπουλος, Ψυχοσάββατο, Σύγχρονη τραγωδία μονόπρακτη με Ιντερμέτζο, [παράσταση 1911], στον τόμο: Θέατρο. Ραχήλ, Χερουβείμ, Ψυχοσάββατο, Στέλλα Βιολάντη, Αδελφοί Βλάσση, Αθήνα 1991, σ. 165-190. 11. Πέτρος Ψηλορείτης [Νίκος Καζαντζάκης], Ο Πρωτομάστορας, τραγωδία, στο περιοδικό Παναθήναια, έτος Ι΄, τχ. 233-234, 15-30 Ιουνίου 1910, σ. 131-144. 12. Ιωάννης Πολέμης, Μια φορά κ’ έναν καιρό, Παραμυθόδραμα σε τέσσερα μέρη, εκδότης Ι. Ν. Σιδέρης, Αθήνα χ.χ. [ψηφιοποιημένο στην Ανέμη]. Θεατρικά έργα του ευρωπαϊκού δραματολογίου που πρέπει να γνωρίζετε Σαίξπηρ, Χειμωνιάτικο παραμύθι Χάουπτμαν, Η βουλιαγμένη καμπάνα Μάτερλινγκ, Οι επτά πριγκίπισσες ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Beaton Roderick, Εισαγωγή στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία Ποίηση και πεζογραφία 1821-1992, Νεφέλη, Αθήνα 1996. Beaton Roderick, Εισαγωγή στο έργο του Καζαντζάκη. Επιλογή κριτικών κειμένων, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2011. Βελουδής Γιώργος, «Νοθεία και παραχάραξη του δημοτικού τραγουδιού», Προτάσεις. Δεκαπέντε γραμματολογικές δοκιμές, Κέδρος, Αθήνα 1981, σ. 96-107. Βιζυηνός Γεώργιος, «Οι Καλόγεροι και η λατρεία του Διονύσου εν Θράκη», εφημ. Εβδομάς, 32 (6-8-1888), 33 (13-8-1888), 34 (20-8-1888) και 35 (27-8-1888). Αναδημοσιεύεται με σημαντικές περικοπές στην Θρακική Επετηρίδα, έτος πρώτον, Αθήνα 1897 [περιλαμβάνεται ολόκληρο στη σχετική μελέτη του Β. Πούχνερ]. Βουτιερίδης Π. Ηλίας, Σύντομη Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (1000-1930), Εκδόσεις Δ. Παπαδήμα, Αθήνα 1976 (3η εκδ.). Γεωργιάδη Κωνσταντίνα, «Το ελληνικό θέατρο και ο Ιωάννης Κονδυλάκης», Παλίμψηστον, τχ. 29 (Φθινόπωρο 2012), Ηράκλειο 2012, σ. 97-124: 98-104. Γλυτζουρής Αντώνης, Πόθοι αετού και φτερά πεταλούδας: το πρώιμο θεατρικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη και οι ευρωπαϊκές πρωτοπορίες της εποχής του, Πανεπιστιμιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2010. Γραμματάς Θεόδωρος, Το θεατρικό έργο του Γιάννη Καμπύση, Γιάννενα 1984. Δημαράς Θ. Κωνσταντίνος, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Από τις πρώτες ρίζες ως την εποχή μας, Ίκαρος, Αθήνα 1987 (8η εκδ.). Η παλαιότερη πεζογραφίας μας: από τις αρχές ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τ. 6-11, Σοκόλη, Αθήνα 1996-1998. Θρύλος Άλκης, «Ο Παλαμάς θεατρικός συγγραφέας συγγραφέας», Νέα Εστία, Χριστούγεννα 1943, σ. 351-354. Καιροφύλας Γιάννης, Η Αθήνα της Μπελ Επόκ, Φιλιππότη, Αθήνα 1983. Κατσιώτη Ηρώ, «Του συμπαθούς αλλ’ ατυχούς κ. Σπ. Περεσιάδου. Στοιχεία για μια νέα προσέγγιση του έργου του», Η θέση του Σπύρου Περεσιάδη στο νεοελληνικό θέατρο, Περεσιάδεια 2004, Πανελλήνιο Συνέδριο, Πολιτιστικός Σύλλογος Ακράτας «Αναγέννηση». Μαράκα Λίλα, Ελληνική Επιθεώρηση 1894-1926, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000. Ματθιόπουλος Ευγένιος, Η Τέχνη πτεροφυεί εν οδύνη. Η πρόσληψη του Νεορομαντισμού στην Ελλάδα, Ποταμός, Αθήνα 2005. Μερακλής Μ. Γ., «Ο Φαλμεράυερ και η ελληνική λαογραφία», στον τόμο Ε. Χρυσός (επιμ.), Ένας κόσμος γεννιέται – Η εικόνα του ελληνικού πολιτισμού στη γερμανική επιστήμη κατά το 19ο αιώνα, Αθήνα 1996, σ. 269-276. Paris 1900. Αρ Νουβώ και Μοντερνισμός. Θησαυροί από το Petit Palais, Κατάλογος Έκθεσης Εθνικής Πινακοθήκης, Αθήνα 2011. Παπανικολάου Βάνια, «Ιστορι(ογραφι)κά ζητήματα και θεατρολογικά διλήμματα με αφορμή τη διένεξη του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου με τον Κωστή Παλαμά για το ανέβασμα της Τρισεύγενης», Σκηνή, τχ. 4, Θεσσαλονίκη 2012, σ. 1-15. Πεφάνης Γ. Π., «Το τραγούδι του Γεφυριού της Άρτας ως γέφυρα μεταξύ δημοτικής ποίησης και δράματος (Η. Βουτιερίδης, Π. Χορν, Ν. Καζαντζάκης, Γ. Θεοτοκάς, κ. ά.)», Παρουσία, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. ΙΓ’ – ΙΔ’, 1998-2000, σ. 273-323. Πεφάνης Γ. Π., «Το τραγούδι της Λιογέννητης. Τρεις περιπτώσεις: Βουτιερίδης, Περγιάλης, Κωτσόπουλος», Παρουσία, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. ΙΕ’. Πεφάνης Γ. Π., Τοπία της δραματικής γραφής. Δεκαπέντε μελετήματα για το ελληνικό θέατρο, Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 2003. Πιπινιά Ιουλία, «Αντιδράσεις του θεατρικού κοινού στην Αθήνα της δεκαετίας του 1890», στον τόμο: Αντώνης Γλυτζουρής, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη (επιμ.), Παράδοση και εκσυγχρονισμός στο Νεοελληνικό Θέατρο. Από τις απαρχές ως τη μεταπολεμική εποχή. Πρακτικά του Γ΄ Πανελλήνιου Θεατρολογικού Συνεδρίου. Αφιερωμένο στον Θόδωρο Χατζηπανταζή, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2010, σ. 549-559. Πολίτης Αλέξης, Το δημοτικό τραγούδι: εποπτικές προσεγγίσεις. Περνώντας από την προφορική στη γραπτή παράδοση: μικρά αναλυτικά, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2010. Πολίτου-Μαρμαρινού Ελένη – Βίκυ Πάτσιου (επιμ.), Ο Νατουραλισμός στην Ελλάδα. Διαστάσεις – Μετασχηματισμοί – Όρια, Μεταίχμιο, Αθήνα 2008. Πούχνερ Βάλτερ, «Η παραλογή και το δράμα», Το θέατρο στην Ελλάδα. Μορφολογικές επισημάνσεις, Παϊρίδης, Αθήνα 1992, σ. 307-330. Πούχνερ Βάλτερ, Ο Παλαμάς και το θέατρο, Καστανιώτης, Αθήνα 1995. Πούχνερ Βάλτερ, «Οι ιδεολογικές βάσεις της επιστημονικής ενασχόλησης με τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό το 19ο αιώνα», στον τόμο Ε. Χρυσός (επιμ.), Ένας κόσμος γεννιέται – Η εικόνα του ελληνικού πολιτισμού στη γερμανική επιστήμη κατά το 19ο αιώνα, Αθήνα 1996, σ. 247-268, 375-383. Πούχνερ Βάλτερ, Ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος ως δραματουργός: ο αισθητισμός και ο αισθησιασμός στο νεοελληνικό θέατρο των αρχών του αιώνα μας, Καστανιώτης, Αθήνα 1997. Πούχνερ Βάλτερ, Ο Γεώργιος Βιζυηνός και το αρχαίο θέατρο. Λογοτεχνία και λαογραφία στην Αθήνα της μπελ επόκ, Πατάκη, Αθήνα 2002. Πούχνερ Βάλτερ, Συγκριτική Λαογραφία Α΄. Έθιμα και τραγούδια της Μεσογείου και της Βαλκανικής, Αρμός, Αθήνα 2009. Πούχνερ Βάλτερ, Συγκριτική Λαογραφία Β΄. Δημώδη βιβλία και λαϊκά θεάματα στη χερσόνησο του Αίμου, Αρμός, Αθήνα 2009. Πούχνερ Βάλτερ, Ιστορική Λαογραφία. Η διαχρονικότητα των φαινομένων, Αρμός, χ.χ. Πούχνερ Βάλτερ, Δοκίμια Λαογραφικής Θεωρίας, Gutenberg, Αθήνα 2011. Σαρροπούλου Κατερίνα (επιμ.), Ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος και η εποχή του: 130 χρόνια από τη γέννησή του, Πρακτικά ημερίδας, Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν, Αθήνα 1999. Σιγάλας Ν., «‘‘Ελληνισμός’’ και εξελληνισμός: Ο σχηματισμός της νεοελληνικής έννοιας ‘‘ελληνισμός’’», Τα Ιστορικά, 34, 2001, σ. 3-70. Σπάθης Δημήτρης, «Το Νεοελληνικό Θέατρο», στον τόμο: Ελλάδα – Ιστορία και Πολιτισμός, τ. 10ος, Αθήνα 1983. Σπανδωνής Γιάννης, Στην Αθήνα της Μπελ Επόκ, Informecanica, Αθήνα 2006. Φαρίνου-Μαλαματάρη Γ. (επιμ.), Ο Ψυχάρης και η εποχή του. Ζητήματα γλώσσας, λογοτεχνίας και πολιτισμού, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη2005. Χατζηϊωσήφ Χ. (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα, τ. 1 (1900-1922), Βιβλιόραμα, Αθήνα 1998. Χατζηπανταζής Θόδωρος - Λίλα Μαράκα (επιμ.), Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, τ. Α1, Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη, Ερμής, Αθήνα 1977. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Το Κωμειδύλλιο, τ. Α΄, Ερμής, Αθήνα 1981. Χατζηπανταζής Θόδωρος, «Το θεατρικό 1894 στο σταυροδρόμι του χθες και του αύριο», «Εν έτει…» 1936, 1894, 1940, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, Αθήνα 2009, σ. 111-144. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Από του Νείλου μέχρι του Δουνάβεως, τ. Β1, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2012, σ. 71-86. Hobsbawm Eric, Η εποχή των αυτοκρατοριών 1875-1914, Κωστούλα Σκλαβενίτη μτφρ., Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2012. Hobsbawm Eric, Θρυμματισμένοι καιροί. Κουλτούρα και Κοινωνία στον 20ο αιώνα, Νίκος Κούρκουλος μτφρ., Θεμέλιο, Αθήνα 2013. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αγγελοπούλου Α. και Α. Μπρούσκου, Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών ΑΤ 700-749, Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών Ε.Ι.Ε., Αθήνα 1994. --------, Επεξεργασία παραμυθιακών τύπων και παραλλαγών ΑΤ 300-499, τ. Α΄ - Β΄, Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών Ε.Ι.Ε., Αθήνα 1999. Αναγνωστόπουλος Βασίλης Δ. και Κ. Λιάπης (επιμ.), Λαϊκό παραμύθι και παραμυθάδες στην Ελλάδα, Καστανιώτης, Αθήνα 1995. Αυδίκος Ευάγγελος, Το λαϊκό παραμύθι: θεωρητικές προσεγγίσεις, Οδυσσέας, Αθήνα 1994. Αυδίκος Ευάγγελος (επιμ.), Από το παραμύθι στα κόμικς. Παράδοση και νεοτερικότητα, Οδυσσέας, Αθήνα 1996. Βadiou Alain, «Είκοσι τέσσερις σημειώσεις σχετικά με τις χρήσεις της λέξης ‘λαός’» στον συλλ. τόμο: Alain Βadiou, Pierre Bourdieu, Judith Butler, Georges Didi, Huberman, Sadri Khiari, Jacques Rancière, Τι είναι λαός; μτφ. Γιώργος Καράμπελας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2014, σ. 11-21. Balibar Étienne, Ο φόβος των μαζών. Σπινόζα, Μαρξ, Φουκώ, μτφ. Τάσος Μπέτζελος, Πλέθρον, Αθήνα 2010. Βασιλικός Πέτρος [Κωνσταντίνος Χατζόπουλος], «Σοσιαλισμός και Τέχνη», Ο Νουμάς, τχ. 341 (26 Απριλίου 1909), σ. 2-5. Bettelheim Bruno, The Uses of Enchantment. The Meaning and Importance of Fairy Tales, Knopf, Νέα Υόρκη 1976. Bonell Andrew, The People’ s Stage in Imperial Germany: Social Democracy and Culture 1890-1914, I. B. Tauris, Λονδίνο και Νέα Υόρκη 2005. Bourdieu Pierre, «‘Λαϊκός’ είπατε;», στον συλλ. τόμο: Alain Βadiou, Pierre Bourdieu, Judith Butler, Georges Didi, Huberman, Sadri Khiari, Jacques Rancière, Τι είναι λαός; μτφ. Γιώργος Καράμπελας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2014, σ. 23-47. Butler Judith, «‘Εμείς ο λαός’: Σκέψεις για την ελευθερία της συνάθροισης», στον συλλ. τόμο: Alain Βadiou, Pierre Bourdieu, Judith Butler, Georges Didi, Huberman, Sadri Khiari, Jacques Rancière, Τι είναι λαός; μτφ. Γιώργος Καράμπελας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2014, σ. 49-69. Campbell Joseph, Η δύναμη του μύθου, μτφ. Ελένη Παπαδοπούλου, Ιάμβλιχος, Αθήνα 1998. Christiansen Palle Ove, «Peasant Adaptation to Bourgeois Culture? Class Formation and Cultural Redefinition in the Danish Countryside», Ethnologia Scandinavica, (1978), σ. 98-152. Γιαννιός Νικόλαος, «Ο σοσιαλισμός του Γκόλφη», Νέα Εστία, τμ. 64, τχ. 745 (Ιούλιος 1958), σ. 1067-1068. Γιοφύλλης Φώτος, «Ρήγας Γκόλφης», Νέα Εστία, τμ. 64, τχ. 745 (Ιούλιος 1958), σ. 1062-1066. Γκόλφης Ρήγας, «Ο Γήταυρος», Νουμάς, τμ. 6, τχ. 321 (7 Δεκεμβρίου 1908), σ. 2-6, τχ. 322 (14 Δεκεμβρίου 1908), σ. 2-8, και τχ. 323 (21 Δεκεμβρίου 1908), σ. 2-7. Γλυτζουρής Αντώνης, «Ο Μωρίς Μαίτερλινκ και οι απόψεις του Παλαμά για το θέατρο», Αριάδνη, Επιστημονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής σχολής, τμ. 9, Ρέθυμνο 2003, σ. 189-201. --------, ‘‘διά την διανοητικήν εξύψωσιν του λαού’’. Η απόπειρα ίδρυσης Εθνικού Θεάτρου στις απαρχές της πρώτης βενιζελικής κυβέρνησης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2015. Γραμματάς Θόδωρος, Το θεατρικό έργο του Γιάννη Καμπύση, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Φιλοσοφική Σχολή, Ιωάννινα 1984. Davies Cecil, Theatre for the People: The Story of the Volksbühne, Manchester University Press, Μάντσεστερ 1977. Δημαράς Αλέξης, Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε. Τεκμήρια ιστορίας, Εστία, Αθήνα 2007. Εφταλιώτης Αργύρης, «Τα τραγούδια μας», Άπαντα, τ. 2, αναστήλωσε Γ. Βαλέτας, Πηγή, Αθήνα 1962, σ. 531-534 [πρώτη δημοσίευση περ. Εστία, α΄εξάμ. 1890, σ. 626-627]. Facos Michelle, Symbolist Art in Context, University of California Press, Μπέρκλευ 2009. Furst Lilian R. και Peter N. Skrine, Νατουραλισμός, μτφ. Λία Μεγάλου, Ερμής, Αθήνα 1990. Hobsbawm Eric J., Έθνη και εθνικισμός από το 1780 μέχρι σήμερα. Πρόγραμμα, μύθος, πραγματικότητα, μτφ. Χρυσ. Νάντρις, Καρδαμίτσα, Αθήνα 1994. Hobsbawm Eric και Terence Ranger (επιμ.), Η επινόηση της παράδοσης, μτφ. Θανάσης Αθανασίου, Θεμέλιο, Αθήνα 2004. Hobsbawm Eric, «Μαζική παραγωγή παραδόσεων: Ευρώπη, 1870-1914», στο: Eric Hobsbawm, Terence Ranger (επιμ.), Η επινόηση της παράδοσης, σ. 297-345. Καπλάνογλου Μαριάνθη, Παραμύθι και αφήγηση στην Ελλάδα: μια παλιά τέχνη σε μια νέα εποχή. Το παράδειγμα των αφηγητών από τα νησιά του Αιγαίου και από τις προσφυγικές κοινότητες των μικρασιατών Ελλήνων, Πατάκης, Αθήνα 2002. Καράβατος Θανάσης, Έχει και η νοσταλγία την ιστορία της, Κοινός Τόπος Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών και Επιστημών του Ανθρώπου, Αθήνα 2013. Καρρά Αικατερίνη Δ., «Ο Σπύρος Μελάς και το θέατρο της εποχής του: συμβολή στη μελέτη της δραματουργίας του», διδ. Διατριβή, ΑΠΘ 2010. Κατσιώτη Ηρώ, «Του συμπαθούς αλλ’ ατυχούς κ. Σπ. Περεσιάδου. Στοιχεία για μια νέα προσέγγιση του έργου του», Η θέση του Σπύρου Περεσιάδη στο νεοελληνικό θέατρο, Περεσιάδεια 2004, Πανελλήνιο Συνέδριο, Πολιτιστικός Σύλλογος Ακράτας «Αναγέννηση» 2004. --------, «Η τύχη της Γκόλφως», Πρόγραμμα θεατρικής παράστασης Goλfω version 2.3 Beta, σκηνοθεσία: Σίμος Κακάλας, 2006, χ. σ. ---------, «Το ξεκίνημα της σταδιοδρομίας του Περεσιάδη», Πρόγραμμα Θεατρικής παράστασης, Γκόλφω του Σπυρίδωνος Περεσιάδη, σκηνοθεσία: Νίκος Καραθάνος, Εθνικό Θέατρο, 2013, σ. 10-11. Κοτζιούλας Γιώργος, «Ο Σταχτιάρης. Παραμυθόδραμα -1943», Θέατρο στα βουνά: Το θέατρο του αγώνα, Δρόμων, Αθήνα 1980 (2η εκδ.), σ. 55-140. Μερακλής Μιχάλης Γ., Το λαϊκό παραμύθι. Κείμενα παραμυθολογίας, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1999. --------, «Ένας παλαμικός ορισμός της έννοιας του λαού», στον συλλ. τόμο: Ο Κωστής Παλαμάς σήμερα 150 χρόνια από τη γέννησή του. Πρακτικά Επιστημονικού Συμποσίου, Ι. Π. Μεσολογγίου, 19-20 Ιουνίου 2009, Αιτωλική Πολιτιστική Εταιρεία, Αθήνα 2010, σ. 217-224. Μουλλάς Παν., «Ο Ν. Γ. Πολίτης, ο Αλ. Πάλλης και η έκδοση των δημοτικών τραγουδιών», στον συλλ. τόμο: Ζητήματα Ιστορίας των Νεοελληνικών Γραμμάτων. Αφιέρωμα στον Κ. Θ. Δημαρά, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 315-331. Μποέμ, «Ελληνικόν Θέατρον. Τα νέα έργα της σκηνής. Συνέντευξις μετά των συγγραφέων», Άστυ, 14-6-1894. Νούτσος Παναγιώτης, Η Σοσιαλιστική Σκέψη στην Ελλάδα, από το 1875 έως το 1974, τ. Β΄, Γνώση, Αθήνα 1994. Ong W., Προφορικότητα και εγγραμματοσύνη: η εκτεχνολόγηση του λόγου, μτφ. Κώστας Χατζηκυριάκου , Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2005. Παλαιολόγου Χριστίνα, «Παραμυθιακά στοιχεία και μοτίβα στην ελληνική δραματουργία του 20ού αιώνα (1890-1980)», διδ. Διατριβή, 2τ., ΕΚΠΑ, Αθήνα 2012. Παλαμάς Κωστής, «Από την αφορμή ενός λόγου για το εθνικό έπος των νεωτέρων Ελλήνων», Άπαντα, τ. 6, Γκοβόστης, Αθήνα, χ.χ., σ. 498 [πρώτη δημοσίευση 1907]. Παναγιωτόπουλος Ιωάννης Μιχαήλ, «Η προσφορά του Ρήγα Γκόλφη», Νέα Εστία, τμ. 63, τχ. 733 (Ιανουάριος 1958), σ. 74-75. Παπανικολάου Βάνια, «Ιστορι(ογραφι)κά ζητήματα και θεατρολογικά διλήμματα με αφορμή τη διένεξη του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου με τον Κωστή Παλαμά για το ανέβασμα της Τρισεύγεννης», Σκηνή, τχ. 4, (2012), σ. 1-15. [http://ejournals.lib.auth.gr/skene/article/view/3031/2927 (29/11/2015)]. Πεφάνης Γιώργος Π., «Λαϊκοί βάρδοι και θεατρικοί συγγραφείς: το ζήτημα της δραματοποίησης των παραλογών. Τρεις περιπτώσεις: Εφταλιώτης, Παπαντωνίου, Αλιθέρσης», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 8 (1998), σ. 92-109. --------, «Η δραματοποίηση των Παραλογών Β΄ (Του Μαυριανού και της αδελφής του). Τέσσερις περιπτώσεις: Κ. Γ. Ξένος, Ν. Ποριώτης, Γαλ. Καζαντζάκη, Γ. Θεοτοκάς», περ. Πόρφυρας, 88, (1998), σ. 250-274. --------, «Το τραγούδι του Γεφυριού της Άρτας ως γέφυρα μεταξύ δημοτικής ποίησης και δράματος (Η. Βουτιερίδης, Π. Χορν, Ν. Καζαντζάκης, Γ. Θεοτοκάς, κ. ά.)», Παρουσία, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. ΙΓ΄ – ΙΔ΄, (1998-2000), σ. 273-323. --------, «Το τραγούδι της Λιογέννητης. Τρεις περιπτώσεις: Βουτιερίδης, Περγιάλης, Κωτσόπουλος», Παρουσία, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. ΙΕ’, (2001-2003), σ. 309-353. Πετράκου Κυριακή, «Ο νεκρός αδελφός δεν πέθανε: είναι ακόμα μαζί μας», Θεατρικές (Σ)τάσεις και πορείες. Δεκαέξι μελετήματα για το Νεοελληνικό Θέατρο, Παπαζήσης, Αθήνα, 2007, σ. 99-141. --------, «Το παραμυθόδραμα στο νεοελληνικό θέατρο: από την εμφάνισή του έως τις σύγχρονες εκδοχές του», Παράβασις, τ. 11 (2013), σ. 169-186. Πολίτης Αλέξης, Η ανακάλυψη του δημοτικού τραγουδιού. Προϋποθέσεις, προσπάθειες και η δημιουργία της πρώτης συλλογής, Θεμέλιο, Αθήνα 1984. --------, Το δημοτικό τραγούδι: εποπτικές προσεγγίσεις. Περνώντας από την προφορική στη γραπτή παράδοση: μικρά αναλυτικά, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2010. Πολίτης Νικόλαος, Μελέτη επί του βίου των νεωτέρων Ελλήνων, Ν. Β. Νάκη & Karl Wilberg, Αθήνα 1871. --------, «Το δημοτικόν άσμα περί του νεκρού αδερφού», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας, τ. Β΄, Αθήνα 1885, σ. 193-261. --------, «Η παραχάραξις των εθνικών ασμάτων», εφ. Αθήναι 10,11,12 και 16 Ιουνίου 1903. --------, Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού, Εκδόσεις Έρευνα, Αθήνα χ.χ. Πούχνερ Βάλτερ, Ο Παλαμάς και το θέατρο, Καστανιώτης, Αθήνα 1995. --------, «Λαογραφία και Ρομαντισμός. Ο βρυκόλακας το ανέκδοτο πρωτόλειο του Φώτου Πολίτη (1908)», Κλίμακες και διαβαθμίσεις, Ωλκός, Αθήνα 2003, σ. 119-142. --------, «Ποιος είναι, τελικά, ο λαός;», Δοκίμια Λαογραφικής Θεωρίας, Gutenberg, Αθήνα 2011, σ. 19-26. Rancière Jacques, «Ο ανεύρετος λαϊκισμός», στον συλλ. τόμο: Alain Βadiou, Pierre Bourdieu, Judith Butler, Georges Didi, Huberman, Sadri Khiari, Jacques Rancière, Τι είναι λαός; μτφ. Γιώργος Καράμπελας, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2014, σ. 121-126. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Εθνικός Σύλλογος ή Εθνικός Δραματικός Σύλλογος: Μία προσπάθεια σύστασης σχολής υποκριτικής στην Ελλάδα του 19ου αιώνα», Παράβασις, τ. 7, Επιστημονικό Δελτίο Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, Ergo, Αθήνα 2006, σ. 345- 368. --------, «Με των Μουσών τον έρωτα…». Ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής και το νεοελληνικό θέατρο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2011. --------, «Η απαγωγή της Καρυάτιδας από τον Έλγιν και η μεταμόρφωσή της στη δραματουργία της Μπελ Επόκ», Παράβασις, Επιστημονικό Δελτίο Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Αθηνών, τ. 12 (2013), σ. 99-119. --------, «Αναζητώντας την εθνική ταυτότητα στα χνάρια μιας νεράιδας», στον συλλ. τόμο: Ελληνικότητα και Ετερότητα. Πολιτισμικές διαμεσολαβήσεις και ‘εθνικός χαρακτήρας’ στον 19ο αιώνα, Πρακτικά Επιστημονικού Συμποσίου, Αθήνα 14-16 Μαΐου 2015, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών – Τμήμα Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ, (υπό δημοσίευση). --------, «Αποτυπώματα της παράδοσης στο Νεοελληνικό Θέατρο από τις αρχές της δεκαετίας του 1870 μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους: μια πρώτη χαρτογράφηση», Σκηνή, τχ. 7, Θεσσαλονίκη 2015, σ. 244-274. Schumacher Claude (επιμ.), Naturalism and Symbolism in the European Theatre 1850-1918, Cambridge University Press, Καίμπριτζ 1996. Σιδέρης Γιάννης, «Το Βέλγικο θέατρο στην Ελλάδα», Νέα Εστία, τμ. 45, τχ. 526, (1 Ιουνίου 1949), σ. 691. Σιδέρης Γιάννης, Ιστορία του Νέου Ελληνικού Θεάτρου 1794-1944, τ. Α΄, Καστανιώτης, Αθήνα 1990. Symons Arthur, The Symbolist Movement in Literature, επιμ. και εισ. Matthew Creasy, Haskell House, Nέα Υόρκη 1971 (1η εκδ. 1919). Τα παραμύθια των αδελφών Γκρίμμ, εισ. Marthe Robert, μτφ. Μαρία Αγγελίδου, τ. Α΄, Άγρα, Αθήνα 2006. Τσαπανίδου Αναστασία, «Η Κωνσταντινούπολη στην ελληνική πεζογραφία 1830-1880», διδ. διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2012. Χάουπτμαν Γεράρδου, Ρόζα Μπερντ – Η Χανέλα πάει στον παράδεισο, μτφ. Βασίλης Ρώτας, Εκδοτικός Οίκος Γ. Παπαδημητρίου, Αθήνα 1954. Χάρης Πέτρος, «Ρήγας Γκόλφης», Νέα Εστία, τμ. 63, τχ. 733 (Ιανουάριος 1958), σ. 71-72. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Από του Νείλου μέχρι του Δουνάβεως. Το χρονικό της ανάπτυξης του ελληνικού επαγγελματικού θεάτρου στο ευρύτερο πλαίσιο της Ανατολικής Μεσογείου, από την ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή, τ. Α1, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2002. --------, Το ελληνικό Ιστορικό Δράμα. Από το 19ο στον 20ό αιώνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2006. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Από του Νείλου μέχρι του Δουνάβεως. Το χρονικό της ανάπτυξης του ελληνικού επαγγελματικού θεάτρου στο ευρύτερο πλαίσιο της Ανατολικής Μεσογείου, από την ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή, τ. Β1-Β2, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2012. --------, Διάγραμμα Ιστορίας του Νεοελληνικού Θεάτρου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2014. --------, «Ο ανεπίσημος νεοελληνικός πολιτισμός», στο: Κωνσταντίνα Γεωργιάδη (επιμ.), Για μια επιστημονική προσέγγιση του Καραγκιόζη, Πρακτικά Ημερίδας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2015, σ. 237-251. Χατζητάκη-Καψωμένου Χρυσούλα (εισ. και επιλογή κειμένων) και Γ. Μ. Παράσογλου (επιμ.), Το νεοελληνικό λαϊκό παραμύθι, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Θεσσαλονίκη 2002. Χορν Παντελής, Τα θεατρικά, επιμ. Έφη Βαφειάδου, Ίδρυμα Γουλανδρη Χορν, Αθήνα 1993-1996.
Τελευταία Επικαιροποίηση
06-03-2017