ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΕΒΡΑΙΟΥ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΡΛΟΟΥ ΣΤΟΝ ΚΛΕΜΕΝΤΙ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΕΒΡΑΙΟΥ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΡΛΟΟΥ ΣΤΟΝ ΚΛΕΜΕΝΤΙ / COMPARATIVE DRAMA: IMAGES OF JEWS IN THEATRE: FROM MARLOW TO CLEMENTI
ΚωδικόςΔΡ0208
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΘεάτρου
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΤατιάνα Λιάνη
Γνωστικό ΑντικείμενοΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΑΡΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΙΑΣ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID120001075

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Θεάτρου (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό Κατ' ΕπιλογήνΧειμερινό/Εαρινό-5

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΔΡΑΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΕΒΡΑΙΟΥ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΡΛΟΟΥ ΣΤΟΝ ΚΛΕΜΕΝΤΙ
Ακαδημαϊκό Έτος2016 – 2017
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600069639

Πρόγραμμα Τάξης

Κτίριο
Όροφος-
ΑίθουσαΕξαδακτύλου Ε1 Θεωρητικών Όροφος 5ος (626)
ΗμερολόγιοΤετάρτη 10:00 έως 13:00
Τύπος Μαθήματος
  • Υποβάθρου
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Το μάθημα, που εστιάζει στη διαχρονική λειτουργία των στερεοτύπων, εξετάζοντας παράλληλα την πορεία του αντισημιτισμού και την ιστορία των Εβραίων από τα πρωτοχριστιανικά χρόνια μέχρι σήμερα, επιδιώκει να αφυπνίσει τους φοιτητές, προσφέροντάς τους το θεωρητικό υπόβαθρο και τα κατάλληλα μεθοδολογικά εργαλεία για τον εντοπισμό στερεοτυπικών εικόνων στη λογοτεχνία και το θέατρο. Η εκ του σύνεγγυς ανάγνωση επιλεγμένων θεατρικών έργων στη συνέχεια, έχει στόχο την άσκηση των φοιτητών στην ανάλυση στερεοτυπικών εικόνων του Εβραίου στο θέατρο και στον εντοπισμό της λειτουργίας που αυτές επιτελούν όσον αφορά το αναγνωστικό/θεατρικό κοινό. Παράλληλα η επισκόπηση του ιστορικού, κοινωνικού και πολιτικού πλαισίου της εποχής των έργων στοχεύει σε μια πιο ολοκληρωμένη αντίληψη και αξιολόγηση των εικόνων που παρουσιάζονται στα έργα και, κατ’ επέκταση, στην κριτικότερη ματιά των φοιτητών απέναντι στη λειτουργία των στερεοτύπων διαχρονικά.
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα έχει στόχο να ερευνήσει την εικόνα του Εβραίου σε μια σειρά θεατρικών έργων από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα, σε συνάρτηση με το ιστορικό, κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής. Με τα μεθοδολογικά εργαλεία της πολιτισμικής εικονολογίας και μια εκ του σύνεγγυς ανάγνωση των κειμένων σε λεκτικό και θεματικό επίπεδο, εξετάζεται μια σειρά δημοφιλών κατασκευών της εικόνας του Άλλου και, παράλληλα, όψεις του αντισημιτισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Διάγραμμα μαθήματος 1. Εισαγωγικά – Μεθοδολογία μαθήματος - Εισαγωγή στην Πολιτισμική Εικονολογία – Συγκριτική Στερεοτυπολογία – Στερεότυπα - Ταυτότητα και ετερότητα - Η εικόνα του «Άλλου» - Ο Άλλος εν διωγμώ 2. Ιστορία των Εβραίων – «Περιπλανώμενοι Ιουδαίοι» - Σεφαραδίτες και Ασκεναζίτες – Αντιεβραϊσμός και αντισημιτισμός – Όψεις του αντισημιτισμού στην Ευρώπη – Θρησκευτικός και φυλετικός αντισημιτισμός - Ο λόγος του αντισημιτισμού - Στερεοτυπικές απεικονίσεις Εβραίων στη Λογοτεχνία και το Θέατρο 3. Αρχετυπικοί κακοί: ο Βαρραβάς στον Εβραίο της Μάλτας και ο Σάυλωκ στον Έμπορο της Βενετίας – Εβραίοι στην ελισσαβετιανή Αγγλία & η υπόθεση Λοπεζ – Κειμενική ανάλυση & συγκριτική επισκόπηση – Σάυλωκ: Μεταμορφώσεις ενός «κακού» διαμέσου των αιώνων 4. Εβραίες: Βιβλικές ηρωίδες, (α)πιστες κόρες, εξωτικές γυναίκες. Ιουδήθ (Χέμπελ) – Μαρία Μαγδαληνή (Μέτερλινκ) - Σαλώμη (Ουάιλντ) – Εσθήρ (Βαφόπουλος). Η Άμπιγκειλ, η Τζέσικα, η Ραχήλ, η Ρέιτσελ. Η Εβραία των Σκριμπ/Αλεβύ. 5. Έκκληση για ανεκτικότητα: ο Νάθαν ο Σοφός του Λέσσινγκ – Διαφωτισμός – Χειραφέτηση των Εβραίων – Λογοτεχνικά σαλόνια – Η «μορφωμένη αστική τάξη» (Bildungsbürgertum) και η Haute Juiverie – Ζολά και Υπόθεση Ντρέιφους – Εβραίοι στη Βιέννη του fin-de-siècle – «Διεθνής Κοινότητα Διασήμων» (Χ. Άρεντ) 6. Εβραίοι και Τρίτο Ράιχ. Η Εβραία (Μπρεχτ) – Το κουράγιο της μητέρας μου (Ταμπόρι) – Επεισόδιο στο Βισύ (Μίλλερ) – Το ραφτάδικο (Γκαμπέρ) – Πριν την αποχώρηση (Μπέρνχαρντ) 7. Οι Εβραίοι στην Ελλάδα. Όψεις του εγχώριου αντισημιτισμού. Ραχήλ (Ξενόπουλος) – Ζακυνθινή σερενάτα (Ρώμας) – Ο βασιλικός (Μάτεσις) – Τα παιδιά τα φέρνει ο πελαργός (Ρέππας-Παπαθανασίου) – Ο Εβραίος (Κλεμέντι) 8. Η οριακή εμπειρία του Ολοκαυτώματος. Επαναπροσεγγίζοντας τον Σάυλωκ: Ο έμπορος (Γουέσκερ) – Ο Έμπορος του Λας Βέγκας (Χένινγκ) – Σάυλωκ (Άρμστρονγκ). (Οι οκτώ αυτές ενότητες εξετάζονται διεξοδικά στις 13 διδακτικές συναντήσεις του εαρινού εξαμήνου και ολοκληρώνονται με μια εκτενή συζήτηση στην τελευταία συνάντηση )
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Βιβλία, Φυλλάδια
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Περιγραφή
PPT, video
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Περιγραφή: Η επίδοση των φοιτητών αξιολογείται από τα αποτελέσματα των γραπτών εξετάσεων. Υπάρχει η δυνατότητα ανάληψης εργασίας που βαθμολογείται με 2 μονάδες.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Ο Άλλος εν διωγμώ, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1998 2. Λάμψα Καρίνα, Σιμπή Ιακώβ, Η διάσωση, Εκδόσεις Καπόν, Αθήνα 2012 3. Gianni Clementi, Ο Εβραίος, Εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2013 4. Jeff Baron, Κάθε Πέμπτη κύριε Γκρην, Εκδόσεις Ηριδανός, Αθήνα 2010
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη Θεατρικά έργα: Κρίστοφερ Μάρλοου, Ο Εβραίος της Μάλτας (οποιαδήποτε έκδοση) Γουίλιαμ Σαίξπηρ, Ο έμπορος της Βενετίας (oποιαδήποτε έκδοση) Μπέρτολτ Μπρεχτ, Η Εβραία στο: Μπέρτολτ Μπρεχτ: Τρόμος και αθλιότητα του Τρίτου Ράιχ, Κάλβος, Αθήνα 1970 Άρθουρ Μίλερ, Επεισόδιο στο Βισσύ, Διεθνής Επικαιρότητα, Αθήνα 1970. Τζορτζ Ταμπόρι, Το κουράγιο της μητέρας μου (Θεατρικά Τετράδια 33) Τόμας Μπέρνχαρντ, Πριν την αποχώρηση (Θεατρικό πρόγραμμα) Κριστιαν Φρίντριχ Χέμπελ, Ιουδήθ, Δωδώνη, Αθήνα 1990. Όσκαρ Ουάιλντ, Σαλώμη (οποιαδήποτε έκδοση) Γεώργιος Βαφόπουλος, Εσθήρ, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1990. Μορίς Μαίτερλινκ, Μαρία η Μαγδαληνή, Αθήνα 1916 Γρηγόριος Ξενόπουλος, Ραχήλ (οποιαδήποτε έκδοση) Διονύσιος Ρώμας, Ζακυνθινή Σερενάτα (στο: Διονύσιος Ρώμας, Θέατρο, χ.ο., Αθήνα 1987) Αντώνιος Μάτεσης, Ο βασιλικός (οποιαδήποτε έκδοση) Τζιάνι Κλεμέντι, Ο Εβραίος, Γαβριηλίδης, Αθήνα 2013 Μαρκ φον Χένινκ, Ο έμπορος του Λας Βέγκας, Νεφέλη, Αθήνα 2007. Δημήτρης Χορν, Ο ανθρωπάκος – Η καλή καρδιά της Ελεωνόρας, Καστανιώτης, Αθήνα 1999. Μιχάλης Ρέππας, Θανάσης Παπαθανασίου, Τα μωρά τα φέρνει ο πελαργός, Μοντέρνοι Καιροί, Αθήνα 1992. Τζεφ Μπάρον, Κάθε Πέμπτη, κύριε Γκρην, Ηριδανός, Αθήνα 2010. Ζαν Κλωντ Γκραμπέρ, Το ραφτάδικο (θεατρικό πρόγραμμα) Τζόσουα Σομπόλ, Ghetto, Λονδίνο 1989 Αντισημιτισμός-Ολοκαύτωμα: K. E. Fleming, Ιστορία των Ελλήνων Εβραίων, Μετάφραση: Νίκος Γάσπαρης, Αθήνα, Οδυσσέας, 2009 (σ. 169-214). Ρένα Μόλχο, Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης 1856-1919. Μια ιδιαίτερη κοινότητα, Αθήνα, Θεμέλιο, 2006. Βασιλική Γεωργιάδου, Αλκης Ρήγος (επιμ.), ΄Αουσβιτς. Το γεγονός και η μνήμη του. Ιστορικές, κοινωνικές, ψυχαναλυτικές και πολιτικές όψεις της Γενοκτονίας, Αθήνα, Καστανιώτης, 2007 Πολυχρόνης Κ. Ενεπεκίδης, Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Ελλάδος 1941- 1944. Από γερμανικά και ελληνικά αρχεία, Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1996. Bernard Pierron, Εβραίοι και Χριστιανοί στη Νεώτερη Ελλάδα, Εισαγωγή: Ρίκα Μπενβενίστε, Αθήνα, Πόλις, 2004. Primo Levi, Το καθήκον της Μνήμης, Μετάφραση: Χαρά Σαρλικιώτη, Αθήνα, ΑΓΡΑ, 1998. Primo Levi, Αυτοί που βούλιαξαν και αυτοί που σώθηκαν, Μετάφραση: Χαρά Σαρλικιώτη, Αθήνα, ΑΓΡΑ, 2006. Φιλίπ Λακού-Λαμπάρτ, Ζαν-Λυκ Νανσύ, Ο μύθος του ναζισμού, Μετάφραση: Βίκτωρ Καμχής, Αθήνα, Εστία, 2008. Ερικα Κούνιο-Αμαρίλιο-Αλμπέρτος Ναρ, Προφορικές μαρτυρίες Εβραίων της Θεσσαλονίκης για το Ολοκαύτωμα, Επιμέλεια-Επίμετρο: Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Θεσσαλονίκη, Ιδρυμα Ετς Αχαίμ/Παρατηρητής, 1998 Mark Mazower, Θεσσαλονίκη. Πόλη των φαντασμάτων. Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι 1430-1950, Μετάφραση: Κώστας Κουρεμένος, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2006, σ. 495-520. Mark Mazower, Στην Ελλάδα του Χίτλερ. Η εμπειρία της Κατοχής, Μετάφραση: Κώστας Κουρεμένος, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1994 (σ. 263- 290). Εταιρεία Μελέτης Ελληνικού Εβραϊσμού, Οι Εβραίοι της Ελλάδας στην Κατοχή, Επιμέλεια: Ρίκα Μπενβενίστε, Θεσσαλονίκη, Βάνιας, 1998. Max Horkheimer, Οι Εβραίοι και η Ευρώπη, Μετάφραση: Θεόδωρου Γεωργίου, Αθήνα, ΄Ερασμος, 1985. Επιστημονικό Συμπόσιο, Ο Ελληνικός Εβραϊσμός, Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραϊτη), 1999. Χάγκεν Φλαϊσερ, Στέμμα και Σβάστικα. Η Ελλάδα της Κατοχής και της Αντίστασης 1941-1944, Αθήνα, Παπαζήσης, 1995. Moishe Postone, Οι ιστορικοί και το Ολοκαύτωμα, Μετάφραση: Αχιλλέας Φωτάκης, Επιμέλεια-Επίμετρο: Σάββας Μιχαήλ, Ιωάννινα, Ισνάφι, 2006 J. Hassoun, Γ. Θανασέκος, Ρ. Μπενβενίστε, Ο. Βαρών-Βασάρ, Εβραϊκή Ιστορία και Μνήμη, Επιμέλεια: Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Επίμετρο: Τσβετάν Τόντορωφ, Αθήνα, Πόλις, 1998. Ιάκωβος Χανταλί, Από το Λευκό Πύργο στις πύλες του ΄Αουσβιτς, Πρόλογος: Ελί Βιζέλ, Μετάφραση από τα εβραϊκά: Ηλία Σαμπετάϊ, Θεσσαλονίκη, Ιδρυμα Ετς Αχαϊμ/Παρατηρητής, 1995. Καρίνα Λάμψα, Ιακώβ Σιμπή, Η Διάσωση. Η σιωπή του κόσμου, η αντίσταση στα γκέτο και τα στρατόπεδα, οι Ελληνες Εβραίοι στα χρόνια της Κατοχής, Αθήνα, Εκδόσεις Καπόν, 2012. Ιακώβ Σιμπή, Καρίνα Λάμψα, Η ζωή απ’ την αρχή. Η μετανάστευση των Ελλήνων Εβραίων στην Παλαιστίνη (1945-1948), Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 2010. Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Η ανάδυση μιας δύσκολης μνήμης. Κείμενα για τη Γενοκτονία των Εβραίων, Αθήνα, Εστία, 2012. Pierre-André Taguieff, Η νέα εβραιοφοβία, Μετάφραση-Επίμετρο: Ανδρέας Πανταζόπουλος, Αθήνα, Πόλις, 2005. Ανδρέας Πανταζόπουλος, «Τι είναι αντισημιτισμός;», Νέα Εστία, τχ. 1851, Ιανουάριος 2012. Ανδρέας Πανταζόπουλος, «Η ελληνική εβραιοφοβία σήμερα. Αρνητικά στερεότυπα και ιδεολογία», Νέα Εστία, τχ. 1854, Μάϊος 2012. Ανδρέας Πανταζόπουλος, «Ο εβραιόφοβος λόγος στην Ελλάδα. Η περίπτωση Κ. Πλεύρη», Νέα Εστία, τχ. 1821, Απρίλιος 2009. Μαξ Χορκχάϊμερ, Τεοντόρ Αντόρνο, Η διαλεκτική του διαφωτισμού, Μετάφραση: Ζήσης Σαρίκας, Αθήνα, Υψιλον, 1986 (σ. 194-238) Ian Kershaw, Ο Χίτλερ, οι Γερμανοί και η "τελική λύση", Μετάφραση: Ουρανία Παπακωνσταντοπούλου, Αθήνα, Πατάκη, 2009 Ian Kershaw, Μοιραίες αποφάσεις. Δέκα αποφάσεις που άλλαξαν τον κόσμο, Μετάφραση: Νίκος Μαστρακούλης, Επιμέλεια: Ελένη Μαρτζούκου, Δημήτριος Β. Σταυρόπουλος, Αθήνα, Πατάκη, 2008 (σ. 582-632). Πρίμο Λέβι, Η Ανακωχή, Μετάφραση: Ζακ Σαμουήλ, Αθήνα, Μέδουσα, 1997 Primo Levi, Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, Μετάφραση: Χαράς Σαρλικιώτη, Αθήνα, ΑΓΡΑ, 1997 Γιώργος Αντωνίου, Στράτος Ν. Δορδανάς, Νίκος Ζάϊκος, Νίκος Μαραντζίδης (επιμ.), Το Ολοκαύτωμα στα Βαλκάνια, Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2011. Γιώργος Κόκκινος, κ.ά, Προσεγγίζοντας το Ολοκαύτωμα στο ελληνικό σχολείο, Αθήνα, Ταξιδευτής, 2007 Πιέρ-Αντρέ Ταγκυέφ, Τί είναι αντισημιτισμός;, Μετάφραση: Αναστασία Ηλιαδέλη, Ανδρέας Πανταζόπουλος, Αθήνα, Εστία, 2011 (σ. 53-69). Ρένα Μόλχο, "Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης", The Athens Review of Books, Φεβρουάριος 2013, σ. 38-42.
Τελευταία Επικαιροποίηση
13-11-2015