ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΕΣ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ 1945 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΕΣ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ 1945 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ / COMING TO TERMS WITH THE PAST: CONCEPTS OF COLLECTIVE MEMORY AND CULTURES OF MEMORY IN GERMANY FROM THE POST-WAR ERA TO THE PRESENT
Τίτλος στα ΓερμανικάKollektives Gedächtnis und Erinnerungskulturen in Deutschland von 1945 bis heute
ΚωδικόςΛΠ_016
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΓερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014202

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Γλώσσα και Πολιτισμός στο Γερμανόφωνο Χώρο (2012-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 7
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
Γλωσσολογία-ΔιδακτικήΥποχρεωτικό Κατ' ΕπιλογήνΧειμερινό/Εαρινό-9
Λογοτεχνία-ΠολιτισμόςΥποχρεωτικό Κατ' ΕπιλογήνΧειμερινό/Εαρινό-9

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΕΣ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ 1945 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600100476
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα επικεντρώνεται στις φάσεις που διήλθε η μνήμη της εθνικοσοσιαλιστικής περιόδου στη Γερμανία από τη μεταπολεμική εποχή έως σήμερα. Από την άρνηση και την απώθηση που δεσπόζουν κατά τη δεκαετία του 1950 μέχρι την αναγνώριση των ναζιστικών εγκλημάτων που συντελείται τις τελευταίες δεκαετίες η πορεία της διαχείρισης του παρελθόντος υπήρξε δύσκολη και ουδόλως ευθύγραμμη. Εξετάζονται τα γεγονότα-ορόσημα (σε εθνικό και διεθνικό επίπεδο) που καθόρισαν αυτήν τη διαδρομή, αλλά και λογοτεχνικά έργα/ταινίες που είτε αντανακλούν το επίπεδο συλλογικής συνείδησης ως προς την επεξεργασία των μελανών σελίδων της Ιστορίας, είτε ως φορείς μίας «αντί-μνήμης» κινούνται ενάντια στο κυρίαρχο ρεύμα και διαδραματίζουν καταλυτικό ρόλο για την αλλαγή του. Μεταξύ άλλων οι φοιτητές ασχολούνται με δημόσιες αντιπαραθέσεις όπως π.χ. η Διαμάχη των Ιστορικών (Historikerstreit) και Der Fall Wilkormiski (1995-1998), ενώ τους προτείνεται η ανάλυση κειμένων όπως Die Tagebücher der Anne Frank (1947, dt. 1950), Heinrich Böll, Billiard um halbzehn (1959), Franz Fühmann, Das Gottesgericht (1956), Egon Günther, Der Kretische Krieg (1957), Hans-Peter Richter 1961, Damals war es Friedrich, Franz Fühmann, Die Schöpfung (1965), Siegfried Lenz, Deutschstunde (1968), Kurt Vonnegut, Slaughterhouse 5 (1969), Uwe Johnson, Jahrestage (1970-1983), Fred Uhlman, Reunion (1971, dt. 1978), Peter Weiss, Die Ästhetik des Widerstands (1975, 1978, 1981), Martin Walser 1988 Gedanken beim Verfassen einer Sonntagsrede, Ruth Klüger, Weiter leben, 1994, Bernhard Schlink, der Vorleser 1995, Marcel Beyer, Flughunde (1995), W.G. Sebald Luftkrieg und Literatur (1999), Friedrich Christian Delius Die Flatterzunge (1999), Walter Kempowski Echolot (1999) W.G Sebald, Austerlitz (2001), Günter Grass, Im Krebsgang (2002), Klaus Modick, Der kretische Gast (2003), Uwe Timm: Am Beispiel meines Bruders, 2003, Jonathan Littell, Les Bienveillantes (2006, dt.2008), Marcel Beyer, Kaltenburg (2008).
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Τακτική και συνεπής παρακολούθηση, προφορική παρουσίαση, γραπτή εργασία.
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Sekundärliteratur Anastasiadis Athanasios: „Trauma and Literature. Transgenerational Communication of Traumatic Experiences. Narrating the Past from a Postmemorial Position“. JLT 6.1 (2012): 1–24. Anderson Benedict (1991, Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Λονδίνο: Verso. Ashplant Timothy, Graham Dawson & Michael Roper (eds.): The Politics of Memory, Commemorating War. Transaction Publisher, New Brunswick & London 2000, 60-92. Assmann Aleida: „Vier Formen des Gedächtnisses“. Erwägen-Wissen-Ethik (EWE, vormals EuS) 13.2 (2002): 183-190. Assmann Aleida: Erinnerungsräume. Formen und Wandlungen des kulturellen Gedächtnisses. Beck, München 2006. Assmann Aleida: „Die Vergangenheit begehbar machen. Vom Umgang mit Fakten und Fiktionen in der Erinnerungsliteratur“. Die Politische Meinung 56.7 (2011): 77-85. (28.4.2016). Assmann Aleida: Cultural Memory and Western Civilization: Functions, Media, Archives. Cambridge University Press, 2012. Assmann Aleida, Linda Shortt (eds.) (2012), Memory and Political Change, Palgrave Macmillan (Kindle Edition). Assmann Aleida: Das neue Unbehagen in der Erinnerungsliteratur. Beck, München 2013. Assmann Jan: Das kulturelle Gedächtnis. Schrift, Erinnerung und politische Identität in frühen Hochkulturen. Beck, München 1992 Budryte Dovile, Resende Erica (eds.): Memory and Trauma in International Relations: Theories, Cases and Debates. Routledge, NY 2013. Cappelletto Francesca (ed.): Memory and World War II, an Ethnographic Approach. Berg, Oxford/New York 2005. Caruth Cathy: Unclaimed Experience. Trauma, Narrative, and History. The John Hopkins University, Baltimore / London 1996. Cesari Chiara De, Rigney Ann (eds.): Transnational Memory. Circulation, Articulation, Scales. De Gruyter, Berlin/Boston 2016. Alon Confino (2011), «History and Memory», στο The oxford history of historical writing, Vol. 5, επιμ. Schneider-Woolf, Oxford U.P. 2011: 36-51. Connerton Paul: How Societies Remember. Cambridge University Press, Cambridge 1989. Erll Astrid, Nünning Ansgar (eds.): A Companion to Cultural Memory Studies. An International and Interdisciplinary Handbook. De Gruyter, Berlin/Boston 2010. Erll Astrid ( 2005b), «Literatur als Medium des kollektiven Gedächtnisses», στο Erll, Astrid/ Ansgar Nünning (επιμ.), Gedächtniskonzepte der Literaturwissenschaft. Βερολίνο: De Gruyter, 249-276. Erll Astrid: Kollektives Gedächtnis und Erinnerungskulturen: Eine Einführung. Metzler, Stuttgart 2005. Georgopoulou Eleni (2018), « Die Erinnerung an die nationalsozialistische Besatzung Griechenlands in der zeitgenössischen deutschsprachigen Kriminalliteratur», στο Giusi Zanasi/ Lucia Perrone Capano/ Stefan Nienhaus/ Elda Morlicchio/ Nicoletta Gagliardi (επιμ.), Das Mittelmeer im deutschsprachigen Kulturraum. Grenzen und Brücken. Tübingen: Stauffenburg, 265-277. Halbwachs Maurice: On Collective Memory. University of Chicago Press, Chicago 1992. Hirsch Marianne (2012), The Generation of Postmemory: Writing and Visual Culture After the Holocaust. New York : Columbia University Press. LaCapra Dominick: Writing History, Writing Trauma, John Hopkins University. Baltimore 2001. Maier Charles S. (1993), «A surfeit of Memory? Reflections on History, Melancholy and Denial», στο History and Memory 5 (2): 136-52. Nora Pierre: “Between Memory and History. Les Lieux de Mémoire”. Representations, 1989, 26: 7-24. Olick Jeffrey K. & Joyce Robbins: “Social Memory Studies: From ‘Collective Memory’ to the Historical Sociology of Mnemonic Practices”. Annual Review of Sociology, 1998, 24: 12-13. Olick Jeffrey K. (2007), The Politics of regret: On Collective Memory and Historical Responsibility, Routledge. Olick Jeffrey K., Vinitzky-Seroussi Vered, Levy Daniel (eds.): The Collective Memory Reader. Oxford University Press, 2011. Passerini Luisa, “Memories between silence and oblivion”, στο Katherine Hodgkin & Susanna Radstone (eds.), Contested Pasts. The Politics of Memory, London / New York, Routledge, 2003, 238-254. Ricoeur Paul: Mémoire, l’histoire, l’oubli. Gallimard, Paris 2000 (αγγλική έκδοση, Memory, History, Forgetting. University of Chicago Press, Chicago 2004). Rothberg Michael, «Multidirectional Memory in Migratory Settings: The Case of Post-Holocaust Germany», στο Chiara de Cesari/Ann Rigney (επιμ.)(2014), Transnational Memory, De Gruyter , 123-146. Rüsen Jörn / Friedrich Jaeger (2001), «Erinnerungskultur», στο Karl-Rudolf Korte, Werner Weidenfeld (επιμ.), Deutschland-TrendBuch. Fakten und Orientierungen. Βόνη: Bundeszentrale für politische Bildung, 397-428. Thompson Paul: Φωνές από το Παρελθόν. Προφορική Ιστορία. Πλέθρον, Αθήνα 2002, 23-28. Welzer Harald (2008), Das kommunikative Gedächtnis. Eine Theorie der Erinnerung. Μόναχο: Beck. Άρεντ Χάννα (2009), Ο Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ. Μια έκθεση για την κοινοτοπία του κακού. Θεσσαλονίκη: Νησίδες. Πάγκαλος Γιάννης, «Τα σπαράγματα μιας κατακερματισμένης μνήμης: Το Μπιλιάρδο στις εννιάμιση και το μετέωρο βήμα της διαχείρισης του παρελθόντος στη μεταπολεμική Γερμανία», στο Χάινριχ Μπελ, Μπιλιάρδο στις εννιάμισι, Αθήνα: Πόλις, 2018, σ. 395-447 («επίμετρο»).
Τελευταία Επικαιροποίηση
10-07-2022