Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ-ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ-ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ / Critical and Ecological-System Peace Education
ΚωδικόςΠ3000
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΚατεύθυνση Παιδαγωγικής
Χαρακτηρισμός ΜαθήματοςΠΠΔΕ 2
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280009265

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 48
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΥποχρεωτικό Κατ' Επιλ. ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6
ΠαιδαγωγικήΥποχρεωτικό Κατ' Επιλ. ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΗ κριτική και η οικολογική-συστημική παιδαγωγική της ειρήνης
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600119221

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΣχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας
ΌροφοςΙσόγειο
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 113 (112)
ΗμερολόγιοΤρίτη 18:30 έως 21:00
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Γερμανικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Σκοπός του σεμιναρίου είναι να εξεταστεί ‐από τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες‐ η Κριτική Παιδαγωγική της Ειρήνης και η Οικολογική-Συστημική Παιδαγωγική της Ειρήνης, σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Περιεχόμενα μάθησης, χρονοδιάγραμμα Εισαγωγή: Οριοθέτηση του αντικειμένου, βασική ορολογία. Το «διδακτόν» της ειρήνης. Η ‘προδρομική’ περίοδος της Παιδαγωγικής της ειρήνης. Επιστημολογικός προσδιορισμός και η εξέλιξη της Παιδαγωγικής της Ειρήνης. (1ο και 2ο σεμινάριο). Ενότητα πρώτη: Η Κριτική Παιδαγωγική της Ειρήνης Α) Θεωρητικά ερείσματα: H Κριτική Θεωρία, η Κριτική Έρευνα της Ειρήνης και η Κριτική Παιδαγωγική. Β) Ινστιτούτα και ερευνητικά κέντρα Κριτικής Έρευνας της Ειρήνης και της Κριτικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης διεθνώς, σχετική βιβλιογραφία και περιοδικά. Γ) Βασικές οντολογικές, ανθρωπολογικές, ηθικές, επιστημολογικές και παιδαγωγικές παραδοχές και κατηγορίες ανάλυσης της Κριτικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης. Το τρίγωνο της βίας (άμεση, δομική και πολιτισμική βία) και η «θετική» ειρήνη. Γ) Χώρος, χρόνος, κείμενα και εκπαιδευτικές πρακτικές της ειρηνιστικής κριτικής εκπαίδευσης. Δ) Εφαρμογές και ασκήσεις. Ε) Κριτική της Κριτικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης. (3ο , 4ο , 5ο και 6ο σεμινάριο) Ενότητα δεύτερη: Η Οικολογική-Συστημική Παιδαγωγική της Ειρήνης Α) Τα παγκόσμια οικολογικά προβλήματα. Β) Θεωρητικά ερείσματα της Οικολογικής-Συστημικής Παιδαγωγική της Ειρήνης: H Οικολογική Φιλοσοφία, το κίνημα της «Νέας Εποχής», η θεωρία και πράξη της μη βίας του Γκάντι και του Κινγκ, η «Οικολογική» Έρευνα της Ειρήνης, η «Ανθρωπιστική Ψυχολογία» του Maslow, η δράση της Λέσχης της Ρώμης, η συστημική θεωρία και η Συστημική Παιδαγωγική. Β) Σχετικά Ινστιτούτα και ερευνητικά και εκπαιδευτικά κέντρα διεθνώς, βιβλιογραφία και περιοδικά. Γ) Βασικές οντολογικές, ανθρωπολογικές, ηθικές, επιστημολογικές και παιδαγωγικές παραδοχές και κατηγορίες ανάλυσης της Οικολογικής-Συστημικής Παιδαγωγική της Ειρήνης. Το «νέο παράδειγμα» της «αλληλεγγύης, της αντίστασης χωρίς τη χρήση βίας και του «οικολογικού αυτοπεριορισμού». Γ) Χώρος, χρόνος, κείμενα και εκπαιδευτικές πρακτικές της οικολογικής-συστημικής ειρηνιστικής εκπαίδευσης. Η «νεωτεριστική μάθηση». Δ) Εφαρμογές και ασκήσεις. Ε) Κριτική της Οικολογικής-Συστημικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης. (7ο , 8ο , 9ο και 10ο σεμινάριο) Ενότητα τρίτη: Προοπτικές της Κριτικής και της Οικολογικής-Συστημικής Παιδαγωγικής της Ειρήνης Προς μια μετα-κριτική Οικολογική Παγκόσμια Παιδαγωγική (11ο και 12ο σεμινάριο) Ενότητα τέταρτη: Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες αναπτύσσουν και αξιολογούν ομαδικά ένα κριτικό και ένα οικολογικό-συστημικό ειρηνιστικό πρόγραμμα διαδικασίας, εάν είναι εφικτό σε σχολεία. Παρουσίαση των τελικών προϊόντων του σε ημερίδα με ανοικτό ακροατήριο. Αξιολόγηση του σεμιναρίου. (13ο σεμινάριο)
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιντεοδιαλέξεις
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
  • Κοινωνική δράση
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Σεμινάρια502
Εκπόνηση μελέτης (project)502
Κοινωνική δράση502
Σύνολο1506
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση είναι «αυθεντική» (portfolio, κριτικοαναστοχαστικό και αυτοστοχαστικό ημερολόγιο κ.λπ., χειραφετητική κοινωνική δράση). Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες σχεδιάζουν και αναπτύσσουν ένα αναδομιστικό Project και αναλαμβάνουν κοινωνική δράση. Για την αξιολόγησή τους συνυπολογίζονται: α) η παρουσία τους (ένδεκα υποχρεωτικές παρακολουθήσεις), η μελέτη της βιβλιογραφίας, η συμμετοχή τους και οι κριτικές παρεμβάσεις τους στο μάθημα, β) η συμμετοχή τους στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη του project, η παρουσίαση της έρευνάς τους και υποστήριξή της και γ) η κοινωνική δράση. Αναλυτικότερα, η μοριοδότηση των ανωτέρω κριτηρίων έχει ως ακολούθως: 1. Παρουσία, μελέτη, συμμετοχή και κριτικές παρεμβάσεις στο μάθημα Άριστα = 30 Μ 2. Συμμετοχή στο σχεδιασμό και στην ανάπτυξη του project, παρουσίαση της έρευνας και προφορική υποστήριξή της, αυτοαξιολόγηση και ετεροαξιολόγηση Άριστα = 40 Μ 3.Κοινωνική δράση Άριστα = 30 Μ 100 Μ=10
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Άλλη / Άλλες (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Επιλογές Συγγραμμάτων: Βιβλίο [32321]: Κριτική παιδαγωγική, Γούναρη Παναγιώτα, Γρόλλιος Γιώργος (επιμ.) Βιβλίο [12503121]: Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΤΟΝ ΝΕΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ, Μαρία Νικολακάκη (επιμέλεια)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Σημειώσεις του διδάσκοντα Bajaj, M. (επιμ.) (2008). Encyclopedia of Peace Education. Charlotte: Information Age Publishing. [σε ψηφιακή μορφή: http://www.tc.edu/centers/epe/entries.html]. Bast, R. (1982), Friedenspädagogik: Möglichkeiten und Grenzen einer Erziehung zum Frieden, Düsseldorf: Schwann. Bernhard, A. (1988), Mythos Friedenserziehung, Zur Kritik Friedenspädagogik in der Geschichte der Bürgerlichen Gesellschaft, Giessen: Focus. Brock-Utne, B. (1989). Feminist Perspectives on Peace and Peace Education. NewYork: Pergamon Press. Burns, R.J., Aspeslagh, R. (επιμ.) (1996). Three decades of peace education around the world: An anthology. New York: Garland. Calleja, J. (ed.) (1999), Peace education, Leece Italy: PENSA Multimedia. Calliess J., Lob E.R. (Hrsg.) (1987), Praxis der Umwelt- und Friedenserziehung, Band 1, ΙΙ, ΙΙΙ: Grundlagen, Düsseldof: Schwann Handbuch. Council of Europe (1985), Recommendation No. R. (85) 7 of the Committee of Ministers to member states on teaching and learning about Human Rights in school, Strasbourg: Council of Europe. Der Kultusminister des Landes Nordhein-Westfalen informiert (1985), Friedenserziehung in der Schule, 3, Duesseldorf: Michelpresse. Διεθνής Αμνηστία (Ελληνικό Τμήμα) (1987), Ανθρώπινα δικαιώματα, OHE και Unesco, βασικές συμβάσεις, Αθήνα: πλέθρον. Dunker, L. (Hrsg.) (1988), Frieden lerhen?, Ulm: Armin Vaas Verlag. Frey, K. (1986), Η μέθοδος Project, μτφρ. Κ.Μάλλιου, Θεσσαλονίκη: Αφοι Κυριακίδη. Galtung, J. (1990), “Cultural Violence“, Journal of peace research, Vol. 27, No 3 (Aug. 1990), 291-305. Galtung, J. (1999), Die andere Globalisierung. Perspektive fuer eine zivilisierte Weltgesellschaft im 21. Jahrhundert, Muenster: agenda Verlag. Graham, P. & Selby, D. (1988), Global Teacher, Global Learner, London: Hodder & Stoughton. Graves & N., Dunlop, O.J. & Torney-Purta, J. (1984), Teaching for international understanding, peace and human rights, Paris: Unesco, σσ. 13-21. Grossi, V. (2000), Peace Education: an historical overview (1834-1939), Peace Education Miniprints, no 101 (Malmoe University School of Education). Heater, D. (1984), Peace through Education, East Sussex: The Falmer Press. Heck, A. (1993), Friedenspädagogik - Analyse und Kritik, Essen: Die blaue Eule. Hicks, D. (1988), Education for peace - issues, principles, and practice in the classroom, London and New York: Routledge. http://www.dadalos.org/ http://www.friedenspaedagogik.de Ινστιτούτο Εκπαίδευσης για την Ειρήνη (1988), UNESCO, Σύσταση 1974 (Παρίσι): εκπαίδευση για τη διεθνή κατανόηση, συνεργασία και ειρήνη, Θεσσαλονίκη. Journal of Peace Education, από το 2004, βλ. http://www.tandf.co.uk/journals/offer/pec_info.asp Kant, I. [(1795), Zum ewigen Frieden], ελληνική έκδοση (1992), Για την αιώνια ειρήνη, μτφρ. Α. Ποταγά, Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Καψάλης, Α, Μπονίδης, Κ., Σιπητάνου, Α. (επιμ.) (2000), Η εικόνα του 'άλλου'/γείτονα στα σχολικά βιβλία των βαλκανικών χωρών, Αθήνα: τυπωθήτω Kern, P. & Wittig, H. (1981), “Der Lernbericht des CLUB OF ROME”, Zeitschrift Für Pädagogik, 27/1, σσ. 127-138. Kern, P. & Wittig, H. (1982), Pädagogik im Atomzeitalter. Wege zu innovativem Lernen angesichts der Ökokrise. Argumente zur Diskussion, Freiburg-Basel-Wien: Herder. Κονδύλης, Π. (1997), Θεωρία του πολέμου, Αθήνα: Θεμέλιο-Ιστορική Βιβλιοθήκη. Law, Ch. & Rendel, M. (1992), Human rights materials in British schools, Strasbourg: Council for Cultural Co-operation (CDCC). Μαρκαντώνης, Ι. (1977), Παιδεία Ειρήνης, Αθήνα. Μοντεσσόρι, Μ. [(1949), Educatione e pace], ελληνική έκδοση (1986), Παιδαγωγικό Μανιφέστο, μτφρ. Μ. Λώμη, Αθήνα: Γλάρος. Μπονίδης, Κ. (1998), Έρευνα των προδιαγραφών της διδασκαλίας στην Ελληνική Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση: Η ανάλυση των εν χρήσει σχολικών εγχειριδίων του γλωσσικού μαθήματος υπό το πρίσμα της Παιδαγωγικής της Ειρήνης (διδακτορική διατριβή) (υπό έκδοση στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα). Μπονίδης, Κ. (1998) “Ζητήματα έρευνας του παρακειμένου των εγχειριδίων: Εθνικά αυτο-στερεότυπα και ετερο-στερεότυπα στην εικονογράφηση των εγχειριδίων ‘η Γλώσσα μου’ του Δημοτικού Σχολείου”, Πρακτικά του Πανελλήνιου Συνεδρίου με θέμα: “Ελληνική παιδαγωγική και εκπαιδευτική έρευνα”, Αθήνα: Ατραπός, σσ. 239-246. Μπονίδης, Κ. (2003), «Η Παιδαγωγική και η Εκπαίδευση της ειρήνης ως φορείς σχεδιασμού και διάχυσης ενός κοινωνικού νεωτερισμού στη ΝΑ Ευρώπη», περ. Επιστήμες Αγωγής, τ. 3, σσ. 87-99. Μπονίδης, Κ (2004) «Όψεις εθνοκεντρισμού στη σχολική ζωή της ελληνικής εκπαίδευσης: Οι εθνικές επέτειοι της 28ης Οκτωβρίου και της 25ης Μαρτίου», περ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ. 134, σσ. 27-42. Μπονίδης, Κ., Αντωνίου, Φ., Μπουραντάς, Ό. (2002) «Ο εθνικός ‘εαυτός’ και ο εθνικός ‘άλλος’ στην εικονογράφηση των ελληνικών και τουρκικών σχολικών εγχειριδίων του γλωσσικού μαθήματος», περ. Μακεδνόν, τ. 10, σσ. 77-92. Μπονίδης, Κ. Καλογεράκη, Α. (2004), «Ο πολιτισμικός ρατσισμός ως θέμα διερεύνησης στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών: Το παράδειγμα σχεδιασμού και εκτέλεσης ενός project, που διεξήχθη στο πλαίσιο του μαθήματος ‘Παιδαγωγική της Ειρήνης και Εκπαίδευση για την Ειρήνη’, με θέμα τον πολιτισμικό ρατσισμό προς τα ομοφυλόφιλα άτομα», στο: Παπαζήση, Θ., Χατζητρύφων, Ν., Κτενίδης, Θ. (επιμ.), Το Φύλο και η Συμπεριφορά του: νομικές, ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις της ομοφυλοφιλίας και της ομοφυλοφοβίας. Πρακτικά 1ης Διεπιστημονικής Διημερίδας για την Ομοφυλοφιλία και την Ομοφυλοφοβία «Η κατάσταση στην Ελλάδα και οι προοπτικές βελτίωσής της» Θεσσαλονίκη, 9 & 10 Οκτωβρίου 2000, Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής, σσ. 140-147. Μπονίδης, Κ. (2004), Το περιεχόμενο του σχολικού βιβλίου ως αντικείμενο έρευνας: διαχρονική εξέταση της σχετικής έρευνας και μεθοδολογικές προσεγγίσεις, Αθήνα: Μεταίχμιο. Osler, A. & Starkey, H. (1996), Teacher Education and Human Rights, London: David Fulton Publishers. Παπαδοπούλου Δ. (υπεύθυνη έκδοσης) (1990), Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα δικαιώματα του ανθρώπου, Θεσσαλονίκη: Έκδοση Εργαστηρίου Εκπαίδευσης για την Ειρήνη. Patomaki, H. (2001), “The Challenge of Critical Theories: Peace Research at the Start of the New Century“, Journal of peace research, Vol. 38, No 6 (Nov. 2001), 723-737. Perotti, A. (1992), Action to combat Intolerance and Xenophobia, Strasbourg: Council for Cultural Co-operation (CDCC). Pike, G. & Selby, D. (1988), Global Teacher-Global Learner, London: Hodder & Stoughton. Rathenow, H.F. & Smoker, P. (1983), Peace Education in Great Britain - Some Results of a Survey, Lancaster: University of Lancaster- The Richardson Institute for Conflict and Peace Research. Roth, K.F. (19812), Erziehung zur Völkerverständigung und zum Friedensdenken, EOS, Erzabtei St. Ottilien. Rothermel, L. (1988), Frieden als Gegenstand erziehungswissenschaftlicher Erkenntnis, Europäische Hochschulschriften, Frankfurt: Peter Lang. Röhrs, H. (1994), Idee und Realität der Friedenspädagogik. Frieden eine pädagogische Aufgabe, Gesammelte Schriften, τ. 4, Weinheim: Deutscher Studien Verlag. Salomon, G., & Nevo, B. (2002). Peace education: The concept, principles, and practices around the world. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates: Waxmann Terzis, N. (ed.), Education in the Balkans: From the Enlightenment to the Founding of the Nation-States, Education and Pedagogy in Balkan Countries, Thessaloniki: Kyriakidis Brothers. Τερζής, Ν., Δέλτσιου, Ε., Μπονίδης, Κ. (2001) «Ελλάδα-Βαλκάνια-Ευρώπη: Λαοί και πολιτισμός», στο: Διαθεματικό Εκπαιδευτικό Υλικό για την Ευέλικτη Ζώνη Καινοτόμων Δράσεων, Γυμνάσιο, Τόμος Β’ – Διαπολιτισμική Εκπαίδευση, Εκφάνσεις Τέχνης, ΥΠΕΠΘ-ΠΙ: Αθήνα, σσ. 11-73. Unesco (1989), (Final Report) International Consultation with a view to Recommending Criteria for Improving the Study of Major Problems of Mankind and their Presentation in School Curricula and Textbooks, Bonn: German Commision for Unesco. Unesco (1991), International Expert Meeting, Paper, Textbook Research under the influence of global changes and international crises (1988-1991), Griffith University, Australia (Georg Eckert Institut für Internationale Schulbuchforschung, Braunschweig). Unesco (1991), (Final Report) Paper International Expert Meeting to Establish Criteria for the Impovement of Educational Curricula and Materials with an International Dimension, Brisbane. Weber, N. (Hrsg.) (1982), Frieden: Theoretische Ansätze und didaktische Vorschläge zur Friedenserziehung in Grundschule und Sekundarstufe I, Berlin: Colloquium. Weiss, E. (1998), Diskurs Frieden Paedagogik. Reflexionen zur Friedenserziehung und politischen Bildung, Kiel/Koeln: Peter Goetzelmann Verlag. Wintersteiner, W, (2000)2, Paedagogik des Anderen. Bausteine fuer eine Friedenspaedagogik in der Postmoderne, Muenster: Waxmann. Wintersteiner, W, (2001), „Haetten wir das Wort, wir braeuchten die Waffen nicht“. Erziehung fuer eine Kultur des Friedens. Innsbruck, Vienna, Munich: Studien Verlag. Wintersteiner, W, Spajic-Vrkas, V., Teutsch, R. (eds.) (2003), Peace Education in Europe. Visions and experiences, Muenster: Waxmann. Wulf, Ch. (Hrsg.) (1973), Kritische Friedenserziehung, Frankfurt: Suhrkamp. Wulf, Ch., Merkel, Ch. (2002), Globalisierung als Herausforderung der Erziehung. Theorien, Grundlagen, Fallstudien, Muenster: Waxmann.
Τελευταία Επικαιροποίηση
31-05-2016