ΔΙΚΑΙΟ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΔΙΚΑΙΟ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ / LAW AND ECONOMICS
ΚωδικόςΓΠ2
ΣχολήΝομική
ΤμήμαΝομικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΑσπασία Τσαούση
Γνωστικό ΑντικείμενοΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ,ΦΙΛΟΣΟΦ. & ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΜη Ενεργό
Course ID100001562

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήμα Νομικής (2015-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 128
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
Ενιαία ΚατεύθυνσηΓενικής Παιδείας114

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΔΙΚΑΙΟ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία2
Class ID
600126585

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΑμφιθέατρο ΝΟΕ
ΌροφοςΌροφος 1
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 1 (159)
ΗμερολόγιοΔευτέρα 16:00 έως 18:00
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση: - να αξιολογούν τους νομικούς κανόνες ως προς το αν πετυχαίνουν και σε ποιο βαθμό τον δεδομένο κοινωνικό-οικονομικό σκοπό που θέτουν κάθε φορά -να αναπτύξουν την ορθολογικότητά τους και την κριτική τους σκέψη, μέσα από την επαφή με μια συγγενή επιστήμη, τα Οικονομικά - να προβλέπουν καλύτερα την επιρροή που ασκούν οι κανόνες δικαίου στο κοινωνικό περιβάλλον, δηλ. στη συμπεριφορά ατόμων, ομάδων και οργανισμών - και το αντίστροφο - να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση ανάμεσα στην οικονομική αποτελεσματικότητα και στην κοινωνική δικαιοσύνη, επομένως να μπορούν να αντιληφθούν καλύτερα τους σκοπούς της κρατικής νομοθετικής πολιτικής (γιατί το κράτος επεμβαίνει για να ρυθμίσει την αγορά ή γιατί υποκύπτει σε πιέσεις οργανωμένων συμφερόντων) - να αποκτήσουν οξύνοια, ρεαλισμό και ευιασθητοποίηση απέναντι σε παγκόσμιας κλίμακας κοινωνικο-οικονομικά προβλήματα (πχ δομική φτώχεια, άνιση μεταχείριση μειονοτήτων, κτλ) - να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι (ως νομικοί, δικηγόροι ή δικαστές) να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στο πεδίο των κοινωνικών σχέσεων, που σημαίνει να καλύψουν με τη δράση τους την απόσταση που συχνά χωρίζει το "δέον" των κανόνων δικαίου από το "είναι" της κοινωνικής πραγματικότητας
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η Οικονομική Ανάλυση του Δικαίου και των Θεσμών και γενικότερα ο επιστημονικός κλάδος «Δίκαιο και Οικονομία» («Law and Economics») είναι μια από τις πιο ραγδαία αναπτυσσόμενες περιοχές της εφαρμοσμένης μικρο-οικονομικής στο πεδίο του δικαίου και της δημόσιας επιλογής και αποφασης. Χρησιμοποιεί τα καθιερωμένα εργαλεία-έννοιες της μικρο-οικονομικής (ανεπάρκεια, επιλογή, κίνητρα, προσφορά και ζήτηση) για να κατανοήσει και να εξηγήσει νομικούς και πολιτικούς κανόνες, συμβάσεις μεταξύ ατόμων και επιχειρήσεων, κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς, δημόσιες υπηρεσίες και άλλους θεσμούς. Η οικονομική προσέγγιση στο δίκαιο λειτουργεί διττά: προτείνει τη θέσπιση νέων κανόνων δικαίου και αξιολογεί την εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων δικαίου, με κριτήριο την αποτελεσματικότητά τους. Έτσι, το ερευνητικό πεδίο της «Οικονομικής Ανάλυσης του Δικαίου και των Θεσμών» τείνει να ταυτιστεί με εκείνο της «Δικαιο-οικονομικής Επιστήμης» («Law and Economics»). Το μάθημα εντοπίζει τις συνδετικές γέφυρες μεταξύ της Νομικής και της Οικονομικής Επιστήμης: την ορθολογική, ένσκοπη δράση, το κοινό ρυθμιστικό πεδίο (που είναι η ρύθμιση των κοινωνικών σχέσεων), το δεοντολογικό/κανονιστικό στοιχείο κτλ. Στη συνέχεια, εξετάζονται: (α) Η σχέση κανόνων δικαίου και άσκησης αποτελεσματικής πολιτικής, μέσα από την εξοικείωση με τα κριτήρια οικονομικής αποτελεσματικότητας, (β) Η συσχέτιση βασικών εννοιών της οικονομικής επιστήμης με δικαιικούς και πολιτικούς θεσμούς, μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα (π.χ. νομοθεσία και κίνητρα, οι δυσλειτουργίες από τη δράση οργανωμένων ομάδων πίεσης και από τη διόγκωση της γραφειοκρατίας, οι οικονομικές και εισοδηματικές ανισότητες στο σύγχρονο κράτος προνοίας, η κοινωνική πολιτική ως αποτέλεσμα της παράλληλης επιδίωξης της αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, κ.τ.λ.). Έπειτα, η οικονομική ανάλυση εφαρμόζεται σε συγκεκριμένους δικαιικούς κλάδους: στο εμπράγματο δίκαιο (με έμφαση στο Θεώρημα του Coase), στο δίκαιο των συμβάσεων, στις αδικοπραξίες, στο ποινικό δίκαιο (μέσα από τη θεωρία του Gary Becker για τον ορθολογικό εγκληματία) και τέλος στο οικογενειακό δίκαιο. Σημ: Οι στοιχειώδεις γνώσεις οικονομικής επιστήμης που απαιτούνται αποκτώνται κατά τη διάρκεια του μαθήματος και δεν προϋποθέτουν γνώσεις οικονομικής επιστήμης.
Λέξεις Κλειδιά
Δίκαιο και Οικονομία, εφαρμοσμένη μικρο-οικονομική, κοινωνική δικαιοσύνη, ανεπάρκεια, επιλογή, κίνητρα, προσφορά, ζήτηση, αποτελεσματικότητα, ορθολογικότητα (Weber), ένσκοπη δράση, θεώρημα του Coase, Οικονομική Ανάλυση του Ποινικού Δικαίου (G. Becker), Οικονομικά του Οικογενειακού Δικαίου, Οικονομική προσέγγιση του Συνταγματικού Δικαίου
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις1004
Σύνολο1004
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ασπασία Ι. Τσαούση, Δίκαιο και Συνεργατικότητα: Μια Νέα Προσέγγιση στην Κοινωνιολογία του Δικαίου (Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση 2013) [Κωδικός Βιβλίου στον ΕΥΔΟΞΟ: 33114225]
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ: * Π. Γέμτος, Οικονομία και Δίκαιο, Τόμος Β!: Οικονομική Ανάλυση Βασικών Θεσμών του Ιδιωτικού Δικαίου (Αθήνα-Κομοτηνή: Εκδ. Αντ. Σάκκουλα 2001) * Νίκος Γεωργακόπουλος, Η Οικονομική Ανάλυση του Πτωχευτικού Δικαίου (Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση του Δικαίου) (Αθήνα-Κομοτηνή: Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα 2001) * Ν. Ιντζεσίλογλου, Κοινωνία και Νέα Τεχνολογία. Κοινωνιολογία και Κοινωνικοί Προβληματισμοί, 2η εκδ. (Θεσσαλονίκη: Εκδ. Σάκκουλα 2012) * Αντώνης Γ. Καραμπατζός, Ιδιωτική Αυτονομία και Προστασία του Καταναλωτή - Μια Συμβολή στη Συμπεριφορική Οικονομική Ανάλυση (Π.Ν. Σάκκουλας 2016) * Ασπασία Τσαούση-Χατζή, “Δίκαιο και Περιβάλλον: Μια Οικονομική Προσέγγιση”, Περιβάλλον και Δίκαιο 9: 408-423 (2005) * Ασπασία Τσαούση, “H Ανταλλαγή Αρχείων σε Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων υπό το Πρίσμα της Οικονομικής Ανάλυσης του Δικαίου”, Επισκόπηση Εμπορικού Δικαίου, Έτος 18, Τεύχος Γ’ (Ιούλ-Αύγ-Σεπτ), σελ. 557-580 (2012) * Ασπασία Τσαούση, “Δίκαιο και Τέχνη: Μια Κοινωνιολογική και Οικονομική Ανάλυση”, στον τιμητικό τόμο Νικολάου Κ. Κλαμαρή (Festschrift für Nikolaos K. Klamaris), επιμ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών- Νομική Σχολή (Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σάκκουλα 2016), σελ. 1199-1224. ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ: * David W. Barnes and Lynn A. Stout, Cases and Materials on Law and Economics (American Casebook Series) (New York: West Publishing, 2001) * Robert Cooter & Thomas Ulen, Law and Economics (Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 6th ed. 2011) * Boudewijn Bouckaert & Gerrit De Geest (eds.), Encyclopedia of Law & Economics (Cheltenham, UK: Edward Elgar, 5 vols. 2000) * Kenneth J. Dau-Schmidt and Thomas Ulen (eds.), Law and Economics Anthology (Anderson Publishing Co., 1997) * Nicholas L. Georgakopoulos, Principles and Methods of Law and Economics: Enhancing Normative Analysis (Cambridge University Press, 2005) * Barbara Ehrenreich and Arlie Russell Hochschild, Global Woman: Nannies, Maids, and Sex Workers in the New Economy (Holt Paperbacks 2004) * Jeffrey L. Harrison and Jules Theeuwes, Law and Economics (New York, NY: W.W. Norton & Company 2008) * Aristides N. Hatzis, ed., Economic Analysis of Law: A European Perspective (Cheltenham, UK: Edward Elgar 2012) * Aristides N. Hatzis, ed., Norms and Values in Law and Economics (The Economics of Legal Relationships) (London: Routledge 2012) * Mancur Olson, The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups (Harvard Economic Studies) (Harvard University Press 1971) * Richard A. Posner, Economic Analysis of Law (Austin, TX: Wolters Kluwer Law & Business/Aspen Publishers, 8th ed. 2010) * Richard A. Posner, Law, Economics, and Democracy: Three Lectures in Greece (Athens-Komotini: Ant. N. Sakkoulas Publishers 2002) * Hans-Bernd Schäfer and Claus Ott, The Economic Analysis of Civil Law (Cheltenham, UK: Edward Elgar 2004) * Steven Shavell, Foundations of Economic Analysis of Law (Cambridge, MA: Harvard University Press 2004) * Cass R. Sunstein, Behavioral Law and Economics (Cambridge University Press 2000) * Richard A. Thaler & Cass R. Sunstein, Nudge: Improving Decisions about Health, Wealth, and Happiness (Penguin Books 2009) * Aspasia Tsaoussis, “Protecting Homemakers’ Marriage-Specific Invest-ments under No-Fault Divorce: A Model for Restructuring Alimony in Civil-Law Countries”, American Law & Economics Review 6: 217-247 (2004) * Aspasia Tsaoussis, “Bounded Rationality”, Encyclopedia of Law and Economics, edited by Prof. Jürgen Backhaus (Springer 2014) * Aspasia Tsaoussis and Eleni Zervogianni, “Judges as Satisficers: A Law and Economics Perspective on Judicial Liability”, European Journal of Law and Economics 29: 333-357 (2010) * Aspasia Tsaoussis-Hatzis, The Greek Divorce Law Reform of 1983 and Its Impact on Homemakers: A Social and Economic Analysis (Athens-Komotini: Ant. N. Sakkoulas Publishers 2003) (foreword by Richard Posner)
Τελευταία Επικαιροποίηση
11-07-2019