Θέματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής αγιολογίας και υμνογραφίας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΘέματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής αγιολογίας και υμνογραφίας / Themes of Byzantine and Post-Byzantine Hagiography and Hymnography
ΚωδικόςΧ323
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΠοιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΔημοσθένης Κακλαμάνος
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600015865

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας (2013-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 5
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινή-4

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΘέματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής αγιολογίας και υμνογραφίας
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600127356
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Περιεχόμενο Μαθήματος
Παρουσιάζονται οι βασικότεροι σταθμοί και τάσεις στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή Αγιολογία και Υμνογραφία. Εξετάζονται και αναλύονται ιστορικογραμματολογικά και θεολογικά κατ᾽ επιλογήν αγιολογικά και υμνογραφικά κείμενα. 1) Η Αγιολογία της εικονομαχικής περιόδου: Συγγραφείς, βασικά γνωρίσματα – τάσεις 2) Ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και το αγιολογικό του έργο 3) Οι Βίοι των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως της εικονομαχικής περιόδου 4) Το αγιολογικό έργο του αυτοκράτορος Λέοντος Στ´ του Σοφού 5) Το αγιολογικό έργο του Συμεών Μεταφραστή 6) Η σχηματοποίηση των αγιολογικών συλλογών: Συναξάριον Κωνσταντινουπόλεως, Μη¬νολόγιον Βασιλείου, Αυτοκρατορικά Μηνολόγια 7) Πρόσωπα και τάσεις της Αγιολογίας της Παλαιολόγειας περιόδου. Η Αγιολογία του Ησυχασμού 8) Οι αγιολογικές συλλογές της μεταβυζαντινής περιόδου και το ζήτημα της μετάφρασης των αγιολογικών πηγών 9) Ρωμανός ο Μελωδός. Το πρόσωπο και το έργο του 10) Ακάθιστος Ύμνος: Ιστορικοφιλολογικά και θεολογικά ζητήματα 11) Υμνογράφοι της μεσοβυζαντινής περιόδου: Γερμανός Α´ πατριάρχης Κων/πόλεως, Ανδρέας Κρήτης, Ιωάννης Δαμασκηνός, Κοσμάς ο Μελωδός, Ιωσήφ ο Υμνογράφος, Ιωάννης Μαυρόπους 12) Υμνογράφοι της υστεροβυζαντινής περιόδου: Φιλόθεος Κόκκινος – Συμεών Θεσσαλονίκης – Μάρκος ο Ευγενικός 13) Υμνογράφοι της μεταβυζαντινής περιόδου: Νικόλαος Μαλαξός, Μελέτιος Συρίγος, Νικόδημος Αγιορείτης
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Δ. Κακλαμάνος, Μελέτες Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Αγιολογίας και Υμνογραφίας, εκδ. Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2018.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Δ. Κακλαμάνος, Ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και το αγιολογικό του έργο. Συμβολή στη μελέτη της εκκλησιαστικής γραμματείας της μεσοβυζαντινής περιόδου, [Ανάλεκτα Βλατάδων 70], Θεσσαλονίκη 2018. Ε. Καλτσογιάννη, Το αγιολογικό και ομιλητικό έργο του Ιωάννη Ζωναρά. Εισαγωγική μελέτη – Κριτική έκδοση, [Βυζαντινά Κείμενα και Μελέτες 60], Θεσσαλονίκη 2013. Ε. Κουντούρα-Γαλάκη, (επιμ.), Οι ήρωες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι νέοι Άγιοι, 8ος-16ος αιώνας, [Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών/Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Διεθνή Συμπόσια 15], Αθήνα 2004. Η. Παρασκευοπούλου, Το αγιολογικό και ομιλητικό έργο του Νικηφόρου Γρηγορά, [Βυζαντινά Κείμενα και Μελέτες 59], Θεσσαλονίκη 2013. Σ. Πασχαλίδης, Ο Βίος Θεοδώρας της οσιομυροβλύτιδος Θεοδώρας της εν Θεσσαλονίκῃ, [Κέντρον Αγιολογικών Μελετών 1], Θεσσαλονίκη 1991. Σ. Πασχαλίδης, Νικήτας Δαβίδ Παφλαγών· το πρόσωπο και το έργο του. Συμβολή στη μελέτη της προσωπογραφίας και της αγιολογικής γραμματείας της προμεταφραστικής περιόδου, [Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 28], Θεσσαλονίκη 1999. Σ. Πασχαλίδης, Εν Αγίοις. Ειδικά θέματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής Αγιολογίας, τ. Α´, Θεσσαλονίκη 2011. Σ. Πασχαλίδης, Το Υμναγιολογικό έργο των Κολλυβάδων. Συμβολή στη μελέτη της αγιολογικής γραμματείας κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη 2007. Θ. Δετοράκης, Κοσμάς ο Μελωδός. Βίος και έργο, [Ανάλεκτα Βλατάδων 28], Θεσσαλονίκη 1979. Δ. Κακλαμάνος, Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Κανόνες Οκτώηχοι εις τα Εισόδια της Θεοτόκου. Εισαγωγή - Κριτική Έκδοση, Άγιον Όρος 2017. Ε. Μίνεβα, Το Υμνογραφικό έργο του Μάρκου Ευγενικού, Αθήνα 2004. Α. Παναγιώτου, Ο Ιωάννης Μαυρόπους υμνογράφος του αγίου Νικολάου, [Βυζαντινή Γραμματεία 5], Αθήνα 2008. I. Πολέμης - Ε. Μίνεβα, Βυζαντινά Υμνογραφικά και Αγιολογικά Κείμενα, Αθήνα 2016. Δ. Στρατηγόπουλος, Ο Νικόλαος Μαλαξός, πρωτόπαπας Ναυπλίου, και το συγγραφικό του έργο, [Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 47], Θεσσαλονίκη 2008. Δ. Στρατηγόπουλος, Ο ιερός Φώτιος υμνογράφος του αγίου Νικολάου, [Βυζαντινή Γραμματεία 6], Αθήνα 2009. Ε. Τωμαδάκης, Ιωσήφ ο Υμνογράφος. Βίος και έργον, [«Αθηνά, Σύγγραμμα Περιοδικόν της εν Αθήναις Επιστημονικής Εταιρείας, Σειρά Διατριβών και Μελετημάτων 11»], εν Αθήναις 1971. T. Antonopoulou, Leonis VI sapientis imperatoris byzantini Homiliae, [Corpus Christianorum Series Graeca 63], Turnhout 2008. S. Efthymiadis, The Life of Patriarch Tarasios by Ignatios the Deacon (BHG 1698). Introduction, Text, Translation and Commentary, [Birmingham Byzantine and Ottoman Monographs 4], Aldershot 1998. S. Efthymiadis, The Ashgate Research Companion to Byzantine Hagiography, τ. I: Periods and Places, τ. II: Genres and Contexts, Farnham 2011-2014.
Τελευταία Επικαιροποίηση
18-03-2019