ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ.

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ. / Ancient Greek and Roman religion
ΚωδικόςΘΡ15
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΚοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΑπόστολος Κραλίδης
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID60005053

Πρόγραμμα Σπουδών: Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 3
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής3210
ΘρησκειολογίαςΥποχρεωτικό3210

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ.
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600127489
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μεταπτ. φοιτητές αναμένεται ότι στα πλαίσια του μαθήματος θα • γνωρίσουν τις αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή θρησκεία, το περιεχόμενο και τη διδασκαλία τους και ταυτόχρονα να κατανοήσουν τους άξονες της Ιστορίας των Θρησκειών. • συνδέσουν θεωρία με πράξη για την ερμηνεία της κάθε λατρείας ως πολιτιστικού φαινομένου. • εξοικειωθούν με την οργάνωση και παρουσίαση των μεθόδων κατάταξης και διάκρισης των λατρειών. • μάθουν διάφορους τρόπους συλλογής δεδομένων για την κατανόηση του θρησκευτικού φαινομένου στις τοπικές κοινωνίες. • εξασκηθούν στην ανάλυση και ερμηνεία ποιοτικών δεδομένων για τις λατρείες.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει α) αναλυτική περιγραφή επιμέρους ενοτήτων της αρχαίας ελληνικής και ρωμαϊκής θρησκείας β) πρακτική άσκηση και εργασία από τους φοιτητές. 1. Εισαγωγή. Αρχαία ελληνική θρησκεία. Πρώιμη περίοδος, ιστορική εξέλιξη. 2. Κοσμολογία και Μυθολογία. Προέλευση και ερμηνεία των θείων δυνάμεων. Η μαρτυρία των πηγών. Προσέγγιση του πηγαίου υλικού μέσω διαδικτύου και βιβλιογραφίας. 3. Ηρωολατρία. Το πρότυπο του Ηρακλή. Εργασίες προόδου. 4. Θεότητες και εορτές. Ελευσίνια Μυστήρια. Η εξάπλωση της λατρείας του θεού Διονύσου. Λατρεία άλλων θεών, όπως η Αθηνά και ο Απόλλωνα. 5. Οι αντιλήψεις για την αθανασία της ψυχής. Η διήγησης της αρπαγής της Περσεφόνης και της καθόδου στον Άδη. Παρουσίαση εργασιών προόδου. 6. Χαρακτηριστικά της ελληνικής θρησκείας μέσα από τα ευρήματα της λατρείας της στην αρχαία ελληνική πόλη. Κριτική αποτίμηση των πορισμάτων. 7. Τα κύρια χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λατρείας στην πρώιμη περίοδο. Οι λατρείες στην Ιταλική χερσόνησο πριν τις ρωμαϊκές κατακτήσεις. Επιρροές. 8. Η ρωμαϊκή λατρεία στην περίοδο της Δημοκρατίας και της Μοναρχίας. Εργασίες προόδου και κύριες εργασίες εξαμήνου. Παρατηρήσεις και σχόλια ως προς τις εργασίες. 9. Επιρροές από την αρχαία ελληνική θρησκεία, την αιγυπτιακή θρησκεία και άλλες λατρείες της Ανατολής. Θρησκευτικός συγκρητισμός. 10. Οι μεταρρυθμίσεις του Οκταβιανού Αυγούστου. Άλλες μεταρρυθμίσεις μεταγενέστερων αυτοκρατόρων. 11. Η αυτοκρατορική λατρεία και η ρωμαϊκή ιδεολογία. Η λατρεία του Sol Invictus. 12. Η σταδιακή παρακμή της ρωμαϊκής θρησκείας, κυρίως από τα τέλη της ρεπουπλικανικής περιόδου. Παρουσίαση κύριων εργασιών εξαμήνου. 13 Συμπεράσματα. Παρατηρήσεις και σχόλια για την παρουσίαση των κύριων εργασιών.
Λέξεις Κλειδιά
ελληνική θρησκεία, κοσμολογία, μυθολογία, ηρωολατρία, Ηρακλής, Απόλλων, Διόνυσος, Αθηνά, Ρωμαϊκή θρησκεία, Εύξεινος Πόντος, Μ. Ασία, Συρία, Παλαιστίνη, αιγυπτιακή θρησκεία, θρησκευτικός συγκρητισμός, Οκταβιανός, ανατολικές λατρείες, Μίθρας, Sol Invictus, Ηλιολατρία, λατρεία του ρωμαίου αυτοκράτορα, Ενοθεϊσμός.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Η χρήση των ΤΠΕ γίνονται στο αμφιθέατρο κατά την ώρα της διδασκαλίας με χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή (προβολή κειμένου, ήχου, κινούμενης εικόνας) σε περιβάλλον PowerPoint και με παράλληλη χρήση πολυμέσων μέσω συνδέσμων (links) από το Διαδύκτιο. Παρέχεται όλη η απαιτούμενη υποδομή από το Πανεπιστήμιο και υπάρχουν τα σχετικά πολυμέσα στις αίθουσες διδασκαλίας. Ακόμη υπάρχει η δυνατότητα για πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων και τράπεζες πληροφοριών μέσω της ψηφιακής Βιβλιοθήκης και των ενεργών ψηφιακών συνδρομών του ΑΠΘ. Τέλος, οι φοιτητές μπορούν να επικοινωνούν, να ζητούν πληροφορίες και να παραδίδουν εργασίες μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (e-mail).
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Σεμινάρια
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων
Συγγραφή εργασίας / εργασιών
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Alföldy, G., «Ιστορία της ρωμαϊκής κοινωνίας» (μετ. Α. Χανιώτης), Αθήνα 1992. Beard, Μ. – J. North - Simon Price, Religions of Rome, vols I-II, Cambridge 1998. Beaujeu, J., La religion romaine à lʹapogée de lʹempire, Paris 1955. Berrens, S., Sonnenkult und Kaisertum von den Severern bis zu Constantin I. (193–337 n.Chr.), Historia, Einzelschriften 185, Stuttgart 2004. Bickerman, E., The Jews in the Greek Age. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1988. Bruit Zaidman L. – P Schmitt Pantel, Η θρησκεία στις ελληνικές πόλεις της κλασικής εποχής (μετ. Κ. Μπούρας, επιμ. Μ. Τριανταφύλλου), Αθήνα 2002. Burkert, W., Αρχαία ελληνική θρησκεία, Αρχαϊκή και κλασική εποχή (μετ. Ν.Π.Μπεζεντάκος – Αφρ. Αβαγιανού, φιλολογ. επιμ. Ν.Π.Μπεζεντάκος), Αθήνα 1993. Burrell, B., Neokoroi: Greek Cities of the Roman East, Ph.D. diss., Harvard University 1980 Buxton, R. (ed), Oxford Readings in Greek Religion, Oxford 2000. Campbell, J.B., The Emperor and the Roman Army 31 BC to AD 235, Routledge, New York 1984. Casadio, G., “How to write a Survey of Greek Religion from the point of view of the Comparative Study of Religion”, in : L. H. Martin – P. Pachis (eds), Theoritical Frameworks for the Study of Greco–Roman Religions, Thessaloniki 2003, pp.53-56. Collins, J. J., και G. E. Sterling, Hellenism in the land of Israel, Notre Dame, IN: University of Notre Dame, 2001. Dodd, D. B. – Chr. Faraone (eds), Initiations in Ancient Greek Rituals and Narratives, London – New York, 2003. Fine, S., Jews, Christians, and Polytheists in the Ancient Synagogue: Cultural Interaction During the Greco–Roman Period. London New York: Routledge, 1999. Fowden, G., Empire and Commonwealth: Consequences of Monotheism in Late Antiquity, Princeton 1993. Fowler, W.W., The Religious Experience of the Roman People, New York 19712. Fox, R.L., Pagans and Christians, New York & London 1988. Garnsey, P. – R. Saller, «Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Οικονομία, κοινωνία και πολιτισμός» (μετ. Β. Ι .Αναστασιάδης, επιμ. Γ. Α. Σουρής), Ηράκλειο 1995. Goodman, M., Rome and Jerusalem: the clash of ancient civilizations. London: Allen Lane, 2007. Gradel, Ι., Emperor Worship and Roman Religion, Clarendon Press, Oxford 2002. Halsberghe, G., The cult of Sol Invictus, EPRO 23, Leiden 1972. Hengel, M., Judaism and Hellenism. Studies in their Encounter in Palestine in the Early Hellenic Period. Fortress Press, 1991. Kaizer, T., The variety of local religious life in the Near East in the Hellenistic and Roman periods. Leiden; Boston: Brill, 2008. King, A., Henig, M., (ἔκδ.), The Roman West in the Third Century. Oxford: British Archaeological Reports S109, 2 τόμ., 1981. Lapin, H., Religious and ethnic communities in later Roman Palestine. Potomac, Md.: University Press of Maryland 1998. Liebeschuetz, J.H.W.G., Continuity and Change in Roman Religion, Oxford University Press, Oxford 1979. MacMullen, R., Paganism in the Roman empire, London 1982. Martin, L. H., Οι Θρησκείες της Ελληνιστικής εποχής, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2004. Nilsson, M.P., Ελληνική λαϊκή θρησκεία (μετ. Ι. Θ. Κακριδή), Αθήνα 1979. Nilsson, M.P., Ιστορία της αρχαίας ελληνικής θρησκείας (μετ. Αικ. Παπαθωμοπούλου, προλεγόμενα Δ. Σταθόπουλου), Αθήνα 1977. Odgen (ed.), A Companion to Greek Religion (Blackwell Companions to the Ancient World), Malden ,MA-Oxford:Blackwell, 2007. Parker, R., Athenian Religion. A History, Oxford 1996. Parker, R., Greek Religiοn, Oxford 1994 (1999). Parker, R., Miasma. Pollution and Purification in Early Greek Religion,Oxford 1983. Parker, R., Polytheism and Society at Athens, Oxford 2005. Poetscher, W., «Ελληνική θρησκεία», Ευάγγ. Ρούσσος (επιμ.), Οι Θρησκείες (Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 12), Αθήνα 1992, σελ. 146-155. Price, S., Religion of the Ancient Greeks (Key themes in Ancient History), Cambridge 1999. Rives, J.B., Religion and Authority in Roman Carthage from Augustus to Constantine, Clarendon Press, Oxford 1995. Rüpke, J. (ed.), A Companion to Roman Religion (Blackwell Companions to the Ancient World), Malden ,MA-Oxford:Blackwell, 2007 Scheid, J., Roman Religion. An Introduction (transl. . J. Loyd), Bloomington, In., 2003. Seaford, R., Ανταπόδοση και τελετουργία. Ο Όμηρος και η τραγωδία στην αναπτυσσόμενη πόλη-κράτος (μετ. Β. Λιάπης), Αθήνα 2004. Sourvinou-Inwood, Chr., “What is Polis Religion”, in: O. Murray-S. Price (eds), The Greek City from Homer to Alexander, Oxford 1998 (reprint), pp. 295 – 322. Southern; P., The Roman Empire from Severus to Constantine, Routledge, London and New York 2001. Vernant, J. P,. Ανάμεσα στο μύθο και την πολιτική (μετ. Μ.Ι. Γιόση), Αθήνα 2000. Vernant, J. P,. Μύθος και θρησκεία στην αρχαία Ελλάδα (μετ. Μ.Ι. Γιόση), Αθήνα 2000. Vernant, J. P,. Μύθος και κοινωνία στην αρχαία Ελλάδα (μετ. Κ. Αλεξοπούλου - Σπ. Γεωργακόπουλος), Αθήνα 2003. Walbank, F. W., Ο ελληνιστικός κόσμος, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1999. Κραλίδης, Α., Η αυτοκρατορική λατρεία στην περίοδο της Τετραρχίας (284-313 μ.Χ.), εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2010. Παπαχατζής, Ν., «Η θρησκεία στην αρχαία Ελλάδα», Αθήνα 1987. δ. Παχής, Π., Οι ανατολικές λατρείες της ελληνορωμαϊκής περιόδου, εκδόσεις Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2010.
Τελευταία Επικαιροποίηση
06-11-2015