ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ / TEACHING PREPARATION, CONDUCT AND EVALUATION: PUPIL ASSESSMENT AND PRACTICE
ΚωδικόςΥ-28
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑναστάσιος Λιάμπας
Χαρακτηρισμός ΜαθήματοςΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΜη Ενεργό
Course ID80003869

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600130960
Τύπος Μαθήματος
  • Υποβάθρου
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα γνωρίζουν α) τις ιστορικές, παιδαγωγικές, εκπαιδευτικές, κοινωνικοπολιτικές διαστάσεις και τους σκοπούς της αξιολόγησης, β) τις απόψεις σημαντικών στοχαστών για την αξιολόγηση στην εκπαίδευση, γ) βασικά χαρακτηριστικά της αξιολόγησης (ποιοτικά κριτήρια, νόρμες αναφοράς, είδη/μορφές), δ) την παιδαγωγική λειτουργία της αξιολόγησης, ε) τα βασικά και απαραίτητα στοιχεία της αξιολόγησης για τη μάθηση, ζ) τις τεχνικές αξιολόγησης της επίδοσης, η) τις κλίμακες βαθμολογίας, την περιγραφική αξιολόγηση και την έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης θ) την επίδραση των συστημάτων αξιολόγησης της επίδοσης στη σχολική γνώση, στις μεθόδους και μορφές διδασκαλίας, στην παιδαγωγική σχέση και στις σχέσεις μαθητών και γονέων. Επίσης, θα έχουν αποκτήσει εμπειρίες αξιολόγησης των μαθητών και των μαθητριών σε πραγματικές συνθήκες σε όλα τα μαθήματα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης χρησιμοποιώντας δεδομένα των προαναφερθέντων θεωρητικών γνώσεων και εφαρμογών.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στο μάθημα δίνεται έμφαση στην έννοια και εφαρμογή της αξιολόγησης. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζονται και αναλύονται: 1) η ιστορική διαδρομή, οι ιδεολογικές και κοινωνικοπολιτικές εκπαιδευτικές αφετηρίες και διαστάσεις της αξιολόγησης με βάση τις θεωρήσεις των M. Weber, T. Parsons, M. Foucault, P. Bourdieu, S. Bowles & H.Gintis 2) η ιστορία της αξιολόγησης του μαθητή και της μαθήτριας στο ∆ημοτικό σχολείο 3) οι σκοποί και η παιδαγωγική λειτουργία της αξιολόγησης 4) τα ποιοτικά κριτήρια της αξιολόγησης 5) τα είδη αξιολόγησης (διαγνωστική, διαμορφωτική, τελική ή αθροιστική), οι μορφές αξιολόγησης και οι νόρμες αναφοράς (ατομική, κοινωνική, πραγματοκεντρική) 6) ο ρόλος της ερώτησης στην αξιολόγηση 7) η ανατροφοδότηση και η υποστήριξη του μαθητή και της μαθήτριας στη/για τη μάθηση με βάση προτάσεις/συμπεράσματα που απορρεόυν από το έργο των J. Piaget, L. Vygotsky, J. Bruner, N. Mercer και P. Black & D. Wiliam 8) οι τεχνικές αξιολόγησης της επίδοσης(ερωτήσεις αντικειμενικού τύπου, ανοιχτές - κλειστές, τύπου δοκιμίου κ.ά.) 9) η διαμορφωτική αξιολόγηση στο πρόγραμμα mastery learning του B.S. Bloom, 10) η αξιολόγηση που βασίζεται στην ταξινομία των αντικειμενικών διδακτικών στόχων του B.S. Bloom 11) η ενίσχυση, τα κίνητρα στη/για μάθηση, η αυτο-αξιολόγηση, η ετεροαξιολόγηση και ο φάκελος εργασιών (portfolio) 12) οι κλίμακες βαθμολογίας, η περιγραφική αξιολόγηση και η έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης 13) η επίδραση του συστήματος αξιολόγησης της επίδοσης των μαθητών και μαθητριών στην επιλογή και οργάνωση της γνώσης που παρέχει το σχολείο, στις μεθόδους και μορφές διδασκαλίας, στην παιδαγωγική σχέση και στις σχέσεις μαθητών και γονέων. Όσον αφορά την οργάνωση των πρακτικών ασκήσεων (άσκηση πεδίου) τα βασικά στοιχεία της είναι τα ακόλουθα: Α) κάθε φοιτητής και φοιτήτρια παρατηρεί, ενταγμένος ή ενταγμένη σε πενταμελή ομάδα, τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων σε δύο διαφορετικές τάξεις δύο ∆ημοτικών Σχολείων, χρησιμοποιώντας φύλλο παρατήρησης στο οποίο καταγράφει τους στόχους, το περιεχόμενο, τις μεθόδους, τις μορφές, τα μέσα διδασκαλίας και βασικά δεδομένα της αξιολόγησης (είδος, μορφή και νόρμες αξιολόγησης, μέσα έκφρασης επίδοσης, ανατροφοδότηση, κίνητρα κ.ά.). Η παρατήρηση εκτείνεται σε χρονικό διάστημα δύο εβδομάδων και έχει ελάχιστο όριο 6 ημερών. Β) κάθε φοιτητής και φοιτήτρια διδάσκει και στις δύο τάξεις των ∆ημοτικών σχολείων που παρακολούθησε, αφού προηγουμένως έχει συμμετάσχει σε φροντιστήριο στο οποίο προετοιμάστηκε για τη διδασκαλία του. Επίσης, συμμετέχει σε φροντιστήριο στο οποίο γίνεται απολογισμός, αυτοκριτική και κριτική των διδασκαλιών οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί. Οι διδασκαλίες των φοιτητών εκτείνονται σε χρονικό διάστημα έξι εβδομάδων και έχουν ελάχιστο όριο 24 ημερών (6 εβδομάδες επί 4ημέρες=24 ημέρες). Αφορούν όλα τα μαθήματα του ∆ημοτικού σχολείου εκτός εκείνων που διδάσκονται από εκπαιδευτικούς ειδικοτήτων (Ξένες Γλώσσες, Φυσική Αγωγή, Μουσική). Γ) στις έξι εβδομάδες των διδασκαλιών οι φοιτητές και οι φοιτήτριες διδάσκουν με βάση τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις, εφαρμόζοντας παράλληλα στην αξιολόγηση του μαθητή τις γνώσεις/θεωρήσεις/πρακτικές/τεχνικές που διδάχθηκαν στο θεωρητικό μάθημα. Δ) Η διάρκεια των παρατηρήσεων και των διδασκαλιών προσαρμόζεται αναλόγως του αριθμού των αποσπασμένων εκπαιδευτικών οι οποίοι διατίθενται στο Τμήμα από το Υπουργείο Παιδείας για την υποστήριξη των πρακτικών ασκήσεων. Ε) Οι πρακτικές ασκήσεις του μαθήματος είναι κοινές με τις πρακτικές ασκήσεις του μαθήματος: (Υ-29) Προετοιμασία, Διεξαγωγή και Αξιολόγηση Διδασκαλίας: Παιδαγωγικές θεωρίες και Πρακτικές Ασκήσεις. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΕΣΠΑ (2014-2020) Οι πρακτικές ασκήσεις των μαθημάτων Υ-28 και Υ-29 είναι ενταγμένες σε χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) που συγχρηματοδοτείται και από Εθνικούς πόρους, μέσω του Επιχειρησιακού προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία» του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης 2014-2020, με Ενδιάμεσο Φορέα την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου δυναμικού και Δια βίου Μάθηση». Επειδή ο αριθμός των φοιτητών/τριών που μπορούν να συμμετέχουν στη χρηματοδοτούμενη πρακτική άσκηση του προγράμματος είναι μικρότερος (εξαρτάται από τον αριθμό των θέσεων που προσφέρονται στο Τμήμα από το Γραφείο Πρακτικής Άσκησης [ΔΑΣΤΑ-ΑΠΘ]) από το συνολικό αριθμό των φοιτητών και φοιτητριών, που λόγω του υποχρεωτικού χαρακτήρα των πρακτικών ασκήσεων πρέπει να τις πραγματοποιήσουν, η επιλογή τους γίνεται με βάση τη βαθμολογία τους, όπως ορίζει γη απόφαση της ΓΣ του Τμήματος: «Σύμφωνα με την υπ. αριθμ. 17Τ14/15-12-2017 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, κριτήριο χρηματοδότησης των φοιτητών και φοιτητριών για τη συμμετοχή τους στην πρακτική άσκηση, ορίζεται ο μέσος όρος βαθμολογίας που προκύπτει από την επιτυχή εξέταση του 70% των μαθημάτων που οφείλουν να παρακολουθήσουν κατά τα πρώτα τρία (3) έτη του προγράμματος σπουδών. Σε περίπτωση που δεν συγκεντρώνεται ο απαραίτητος αριθμός φοιτητών και φοιτητριών για πρακτική άσκηση σε κάθε περίοδο, θα εγκρίνονται και οι αιτήσεις οι οποίες δεν πληρούν το παραπάνω κριτήριο.» • Τα ονόματα όσων επιλέγονται, καθώς και όσων δεν επιλέγονται ανακοινώνονται στην ιστοσελίδα του Τμήματος. • Οι υποχρεώσεις, τα δικαιώματα και τα οφέλη των φοιτητών/τριών που επιλέγονται για το πρόγραμμα πρακτικής άσκησης ΕΣΠΑ είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του Τμήματος (ppt ενημέρωση, ppt παρουσίαση). Γενικότερα, για την αποτελεσματικότερη λειτουργία και επιτυχία τους και με σκοπό να καλυφτούν και οι απαιτήσεις του προγράμματος πρακτικής άσκησης, οι πρακτικές ασκήσεις των μαθημάτων Υ-28 & Υ-29 έχουν αναπροσαρμοστεί, χωρίς, όμως, να αλλάξει το περιεχόμενό τους. Συγκεκριμένα, είναι η χρονική τους διάρκεια και ο τρόπος πραγματοποίησής τους που έχουν αλλάξει. Πραγματοποιούνται συνεχόμενα, σε διάστημα ενός μηνός και χωρίς καμία διακοπή ενδιάμεσα. Δηλαδή, μία βδομάδα παρατήρηση διδασκαλίας και τρεις εβδομάδες διδασκαλιών με βάση τρεις διαφορετικές μεθόδους/μορφές διδασκαλίας. Στην περίπτωση του μαθήματος Υ-28, στην αξιολόγηση του μαθητή εφαρμόζονται στη τάξη και, ακολούθως, αποτιμώνται στο φροντιστήριο και στο θεωρητικό μάθημα οι γνώσεις/θεωρήσεις/πρακτικές/τεχνικές που οι φοιτητές/τριες διδάχθηκαν.
Λέξεις Κλειδιά
αξιολόγηση, μαθητή, διαμορφωτική αξιολόγηση, έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης, αξιολόγηση για τη μάθηση
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις903
Άσκηση Πεδίου1204
Φροντιστήριο602
Εξετάσεις301
Σύνολο30010
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η γλώσσα αξιολόγησης είναι η ελληνική. Τα κριτήρια, τα είδη και οι τεχνικές της αξιολόγησης των φοιτητών/τριών παρουσιάζονται στο πρώτο μάθημα του εξαμήνου. Η αξιολόγηση είναι διαμορφωτική στα πλαίσια της φροντιστηριακής διδασκαλίας (αποτελεί βασικό τμήμα των πρακτικών ασκήσεων), συμβαίνει, όμως, και στις συζήτήσεις κατά τη διάρκεια των διαλέξεων, καθώς και τελική/συμπερασματική στη γραπτή εξέταση του μαθήματος κατά την εξεταστική περίοδο (σε ύλη που συγκροτείται από βιβλία, αποσπάσματα βιβλίων και άρθρα). Η τελική/συμπερασματική αξιολόγηση πραγματοποιείται με θέματα που είναι: 1. Επίλυση προβλήματος και 2. Ανοικτές ερωτήσεις που οδηγούν σε απαντήσεις τύπου δοκιμίου (η εξέταση πραγματοποιείται με ανοικτά βιβλία). 1. Για τη διαμορφωτική αξιολόγηση τα κριτήρια αξιολόγησης είναι: • Η περιγραφή και ο τεκμηριωμένος θεωρητικός σχολιασμός του είδους και των τεχνικών αξιολόγησης, της ανατροφοδότησης, των ερωτήσεων, των κινήτρων, της ενίσχυσης και ενθάρρυνσης και, ενδεχομένως, της αυτοαξιολόγησης και ετεροαξιολόγησης, που χρησιμοποιεί ο εκπαιδευτικός (τη διδασκαλία του οποίου οι φοιτητές/τριες παρατήρησαν κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης), καθώς και ο τεκμηριωμένος θεωρητικός σχολιασμός από τους/τις φοιτητές/τριες προβλημάτων που θέτει ο διδάσκοντας για συζήτηση κατά τη διάρκεια της διάλεξης. 2. Για τη γραπτή εξέταση (με ανοιχτά βιβλία) στο τέλος του εξαμήνου, τα κριτήρια αξιολόγησης είναι: Η ακρίβεια των όρων, η λογική συνέπεια, η ορθότητα και η πληρότητα του θεωρητικού σχολιασμού είτε στην επίλυση προβλήματος είτε στην απάντηση της ανοικτής ερώτησης. Η απάντηση και στους δύο τύπους θεμάτων βασίζεται σε ζητήματα, προβλήματα, θέσεις και οπτικές που αναδείχτηκαν κατά τις διαλέξεις της "Αξιολόγησης του μαθητή". Οι φοιτητές/τριες έχουν προσεγγίσει τα παραπάνω τόσο θεωρητικά όσο και μέσω της μελέτης κειμένων, άρθρων, ερευνητικών εργασιών στις διαλέξεις και τις περισσότερες φορές τα έχουν αντιμετωπίσει στην πράξη κατά την πρακτική τους άσκηση στο δημοτικό σχολείο.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Κωνσταντίνου, Χ. (2004) Η αξιολόγηση της επίδοσης του μαθητή ως παιδαγωγική Λογική και Σχολική Πρακτική, Αθήνα: Gutenberg. (1η επιλογή) Ρέλλος, Ν. (2003) Έλεγχος μάθησης. Αξιολόγηση Μαθητικής Επίδοσης, Αθήνα: Gutenberg. (2η επιλογή)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Λιάμπας, Τ. (2011) Έκθεση περιγραφικής αξιολόγησης. Μια Μελέτη Περίπτωσης, Σύγχρονη Εκπαίδευση, τχ. 167, σσ. 89-100. Mercer, N. (2000) Η συγκρότηση της γνώσης, Αθήνα: Μεταίχμιο. Perrenoud, P. (1995) Οι συνήθεις διαδικασίες αξιολόγησης τροχοπέδη στην αλλαγή των παιδαγωγικών πρακτικών, Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ. 31, σσ. 31-37. Perrenoud, P. (1996) Πώς να καταπολεμήσετε τη σχολική αποτυχία σε δέκα μαθήματα ... Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ. 39, σ. 17-23. Perrenoud, P. (1997 Η τριπλή κατασκευή της σχολικής αποτυχίας, Εκπαιδευτική Κοινότητα, τχ.43, σ. 31-38. Ρέλλος, Ν. (2003) Έλεγχος μάθησης. Αξιολόγηση Μαθητικής Επίδοσης, Αθήνα: Gutenberg. Slavin, R. (2007) Εκπαιδευτική ψυχολογία, Αθήνα: Μεταίχμιο.
Τελευταία Επικαιροποίηση
27-11-2018