ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ι

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ι / MODERN GREEK HISTORY Ι
ΚωδικόςΙΝΕ601
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΙστορίας και Αρχαιολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID280004655

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ι
Ακαδημαϊκό Έτος2018 – 2019
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600131380

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΦιλοσοφική (Νέα)
ΌροφοςΌροφος 1
ΑίθουσαΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 112 (132)
ΗμερολόγιοΠαρασκευή 08:30 έως 11:00
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Συνιστάται να μην επιλέγεται, αν δεν έχει κατοχυρωθεί το ΙΝΕ 101
Μαθησιακά Αποτελέσματα
οι φοιτητές και οι φοιτήτριες να εξοικειωθούν με (α) τους βασικούς σταθμούς της στρατιωτικο-πολιτικής ιστορίας της περιόδου, δηλαδή με τους πολέμους που συνέβησαν στον ελληνικό χώρο, (β) τη βασική ορολογία, (γ) την ερμηνεία σύνθετων ιστορικών εξελίξεων της περιόδου και (δ) την ικανότητα ερμηνείας ιστορικών φαινομένων με βάση τη γεωγραφία.
Γενικές Ικανότητες
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Εβδομάδα # 1 Εισαγωγή: Ζητήματα μεθοδολογίας και περιοδολόγησης της πρώιμης νεοελληνικής ιστορίας. Συζήτηση βασικών ιστοριογραφικών προσεγγίσεων και αντίστοιχων αναλυτικών κατηγοριών που έχουν χρησιμοποιηθεί. Είδη πηγών και προβλήματα που σχετίζονται με αυτές. Ο χώρος και οι ιδιαιτερότητές του. Εβδομάδα # 2-3 Η συγκυρία: Το πολιτικό πλαίσιο αναφοράς. Η ανατολική Μεσόγειος και ο ελλαδικός χώρος ως πεδίο κρατικών ανταγωνισμών. Χαρακτηριστικά της οθωμανικής επεκτατικότητας. Οι επτά βενετο-οθωμανικοί και οι πέντε ρωσο-οθωμανικοί πόλεμοι. Η παρουσία των Αψβούργων στο 16ο αιώνα και της δημοκρατικής Γαλλίας στα τέλη του 18ου αιώνα. Η πολιτική συμπεριφορά των Ελλήνων. Αλή Πασάς, Ιόνιος Πολιτεία, Ρήγας, Φιλική Εταιρεία. Εβδομάδα # 4 Το πολιτικό πλαίσιο αναφοράς: Βασικές θεσμικές, δικαιικές και ιδεολογικές όψεις του οθωμανικού κράτους. Η οθωμανική πολιτειακή τάξη και η θέση των Ελλήνων σε αυτήν. Βασικές αρχές διοίκησης του βενετικού κράτους στις ελλαδικές κτήσεις του. Εβδομάδα # 5 Η Εκκλησία: Σύντομη ιστορία του πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Η θεσμική θέση της Εκκλησίας στην οθωμανική διοικητική μηχανή: ανασχέσεις και προνόμια. Τα μοναστήρια ως σημαίνοντες παράγοντες οργάνωσης του οικονομικού και κοινωνικού βίου στην ύπαιθρο χώρα. Παραδείγματα. Εβδομάδα # 6 Οι Φαναριώτες: Κύρια κοινωνικά, οικονομικά και ιδεολογικά γνωρίσματά τους. Η θέση τους στην οθωμανική διοικητική ιεραρχία και η μετοχή τους στο κίνημα του Διαφωτισμού. Κοινωνικές ρήξεις στο εσωτερικό της τάξης. Εβδομάδα # 7 Κοινότητες και προυχοντισμός: Βασικές αρχές λειτουργίας των αγροτικών και αστικών κοινοτήτων. Παραδείγματα. Υποκατάσταση της αυτονομίας τους από την αναδυόμενη πολιτική δυναμική των προυχόντων. Εβδομάδα # 8 Οι ένοπλες ομάδες: Οι stradioti, αρματολοί, κλέφτες, κάποι, πειρατές και κουρσάροι, ληστρικές κοινωνίες. Έκνομες συμπεριφορές, και προσπάθειες ένταξης στην οθωμανική νομιμότητα ή ανατροπής της. Παραδείγματα. Εβδομάδα # 9 Οικονομία: Αγροτική και αστική οικονομία, χερσαίο και ναυτικό εμπόριο, ναυτιλία, πιστωτική δραστηριότητα, φορολογία. Εβδομάδα # 10 Δημογραφία: Προβλήματα και μεθοδολογία ιστορικής δημογραφίας. Δημογραφική εικόνα του ελλαδικού χώρου, εθνο-θρησκευτική σύνθεση και παράγοντες εξασθένισης του πληθυσμιακού δυναμικού. Εβδομάδα # 11 Η Διασπορά: Ιστορική ανασκόπηση του φαινομένου. Μετασχηματισμός των ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού από παροικίες λογίων σε σταθμούς εμπορικών δικτύων. Παραδείγματα. Εβδομάδα # 12 Η Παιδεία: Ιστορία των σχολείων, των σχολικών προγραμμάτων και των σημαντικότερων εκπροσώπων της ελληνικής εκπαίδευσης. Εβδομάδα # 13 Ιδεολογία και Νεοελληνικός Διαφωτισμός: Το ιδεολογικό οπλοστάσιο της Εκκλησίας, οι τοποθετήσεις των λογίων και οι προσλήψεις των απλών ανθρώπων. Η στάση έναντι των δυτικών παρεμβάσεων στην Ανατολή. Σύντομη επισκόπηση των κύριων θεωρητικών αξόνων του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, των βασικών εκπροσώπων του και της συμβολής του στη πορεία προς τη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας. Σύνοψη-συμπεράσματα.
Λέξεις Κλειδιά
Τουρκοκρατία, Νεοελληνική Ιστορία, Οθωμανο-Βενετικοί πόλεμοι, Οθωμανο-ρωσικοί πόλεμοι, Ελληνικός Διαφωτισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Χασιώτης Ι.Κ., Μεταξύ οθωμανικής κυριαρχίας και ευρωπαϊκής πρόκλησης. Ο ελληνικός κόσμος στη χρόνια της Τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη 2001.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
J.C. Αlexander, Toward a History of Post-Byzantine Greece: The Ottoman Kanunnames for the Greek Lands, circa 1500-circa 1600, Athens 1985. J.C. Αlexander, Brigandage and Public Order in the Morea, 1685-1806, Athens 1985. Δ. Ανωγιάτης-Πελέ, Δρόμοι και διακίνηση στον Ελλαδικό χώρο κατά τον 18ο αιώνα, Αθήνα 1993. Σ. Ασδραχάς, Μηχανισμοί της αγροτικής οικονομίας στην Τουρκοκρατία, Αθήνα 1978. Σ. Ασδραχάς, Οικονομία και νοοτροπίες, Αθήνα 1988. Σ. Ασδραχάς (επ.), Ελληνική οικονομική ιστορία, Αθήνα 2003. Σ. Ασδραχάς, Βίωση και καταγραφή του οικονομικού. Η μαρτυρία της απομνημόνευσης, Αθήνα 2007. Α. Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τ. Α΄-Η΄, Θεσσαλονίκη 1968-1976. Εταιρεία Μελέτης της Καθ’ Ημάς Ανατολής, Ρωμιοί στην υπηρεσία της Υψηλής Πύλης, Πρακτικά 3ης Επιστημονικής Ημερίδας, Αθήνα 2002. Δ. Δημητρόπουλος, Μαρτυρίες για τον πληθυσμό των νησιών του Αιγαίου, 15ος-αρχές 19ου αιώνα, Αθήνα 2004. Τ. Κιουσοπούλου (επιμ.), 1453. Η άλωση της Κωνσταντινούπολης και η μετάβαση από τους μεσαιωνικούς στους νεώτερους χρόνους, Ηράκλειο 2005. Β. Κρεμμυδάς, Ελληνική ναυτιλία, 1776-1835, 1: Όψεις της μεσογειακής ναυσιπλοΐας, Αθήνα 1985, 2: Οι μηχανισμοί, Αθήνα 1986. Β. Κρεμμυδάς, Εισαγωγή στην ιστορία της νεοελληνικής κοινωνίας (1700-1821), Αθήνα 1988. Κ. Κωστής, Αφορία, ακρίβεια και πείνα. Οι κρίσεις διατροφής στην ελληνική χερσόνησο (1650-1890): Προβλήματα προσέγγισης και εμπειρικές ενδείξεις, Αθήνα 1993. Κ. Κωστής, Στον καιρό της πανώλης. Εικόνες από τις κοινωνίες της ελληνικής χερσονήσου, 14ος-19ος αιώνας, Ηράκλειο 1995. Ε. Λιάτα, Φλωρία δεκατέσσερα στένουν γρόσια σαράντα. Η κυκλοφορία των νομισμάτων στον ελληνικό χώρο, 15ος-19ος αι., Αθήνα 1996. Ζ. Νταλέγκρ, Έλληνες και Oθωμανοί, 1453-1923. Από την πτώση της Κωνσταντινούπολης έως την καταστροφή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, μτφρ. Σ. Μπίνη-Σωτηροπούλου, Αθήνα 2006. Β. Παναγιωτόπουλος, Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου, 13ος-18ος αιώνας, Αθήνα 1987. Β. Παναγιωτόπουλος (επ.), Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, 1770-2000, τ. 1-2, Αθήνα 2003. Β. Παναγιωτόπουλος κ.ά., Πληθυσμοί και οικισμοί του ελληνικού χώρου. Ιστορικά μελετήματα, Αθήνα 2003. Μ. Σακελλαρίου, Η Πελοπόννησος κατά τη δεύτερη Τουρκοκρατία, Αθήνα 1939. Ν. Ροτζώκος, Εθναφύπνιση και εθνογένεση. Ορλωφικά και ελληνική ιστοριογραφία, Αθήνα 2007. Ν. Τοντόροφ, Η Βαλκανική πόλη, 15ος-19ος αιώνας, μτφ. Αβδελά Ε. & Παπαγεωργίου Γ., Αθήνα 1986. Ι. Χασιώτης, Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις και η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το πρόβλημα της κυριαρχίας στην ανατολική Μεσόγειο από τα μέσα του 15ου ως τις αρχές του 19ου αιώνα, Θεσσαλονίκη 1979. F. Zarinebaf, J. Bennet & J.L. Davis, A Historical and Economic Geography of Ottoman Greece, Athens 2005.
Τελευταία Επικαιροποίηση
21-11-2015