ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / SOCIAL PSYCHOLOGY AND EDUCATION
ΚωδικόςΕΜ4
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑθανάσιος Μαρβάκης
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600017548

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής324

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600140994

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΠαιδαγωγικό Μπλε
ΌροφοςΙσόγειο
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ ΛΥΟΜΕΝΟ 1 (172)
ΗμερολόγιοΤρίτη 18:00 έως 21:00
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Γερμανικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα εξασκηθούν να αντιλαμβάνονται την εκπαίδευση, το σχολείο όχι μόνο ως «θεσμό», «σύστημα», αλλά ως κοινωνικό χώρο που παράγεται από τις πράξεις των εμπλεκόμενων υποκειμένων, αλλά ταυτόχρονα και παράγει αυτά τα υποκείμενα.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Στο μάθημα αυτό θα διευρύνουμε την οπτική μας και θα προσεγγίσουμε το σχολείο ως ένα ζωντανό κοινωνικό χώρο μέσα στον οποίο δρουν, εργάζονται και επομένως δημιουργούν και δημιουργούνται μια σειρά από διαφορετικά υποκείμενα. Με βάση αυτήν την προσέγγιση, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους/τις εκπαιδευτικούς το γεγονός ότι ο κοινωνικός χώρος «σχολείο» αναπόφευκτα παράγει, αφενός, διαφορετικές κατηγορίες υποκειμένων και τις μεταξύ τους σχέσεις, και, αφετέρου, παράγεται και ο ίδιος από τις δραστηριότητες των υποκειμένων αυτών. Συνεπώς το «σχολείο» είναι ταυτόχρονα παραγωγός και προϊόν κοινωνικών πρακτικών μέσω των οποίων δομείται μια σημαντική κοινωνιακή αντίφαση: η αντίφαση ανάμεσα στην «ανάγκη για μόρφωση» (δηλ. στην ανάπτυξη των υποκειμένων) και στην «ανάγκη για εξουσία» (δηλ. στην αναπαραγωγή των σχέσεων και δομών της κοινωνίας). Ωστόσο, η εφικτή οργάνωση αυτής της αντίφασης δεν «δια-τάζει» (δεν καθορίζει) ολοκληρωτικά τις ενέργειες των (διαφορετικών) υποκειμένων σε ένα διπολικό «είτε-είτε» (π.χ. είτε μόρφωση και προσωπική ανάπτυξη, είτε αναπαραγωγή της εξουσίας), αλλά η ίδια η αντιφατικότητα συγκροτείται μέσα σε/από ένα διαλεκτικό μίγμα, γεγονός που σημαίνει ότι στην πρακτική των υποκειμένων ενυπάρχουν «και το ένα και το άλλο». Η κοινωνική οργάνωση αυτής της αντίφασης – π.χ. ως κοινωνικός χώρος «σχολείο» - επιφυλάσσει για τα εμπλεκόμενα υποκείμενα πάντα ένα διττό πρόσωπο: επιφυλάσσει τόσο περιορισμούς, όσο και ευκαιρίες, θέτει εμπόδια αλλά παρέχει και διευκολύνσεις, ανοίγει δυνατότητες στα υποκείμενα, αλλά και πραγματοποιεί αποκλεισμούς. Τα υποκείμενα έχουν συνεπώς, αφενός, δικούς τους καλούς λόγους για να συμμετέχουν σε αυτόν τον κοινωνικό χώρο, αφετέρου όμως, πρέπει να αντιμετωπίσουν και επιβολές. Σκοποί Σκοπός του μαθήματος είναι να συμβάλει στον προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί στην κοινωνική ψυχολογία πάνω στη «μικροφυσική» και στη «μικροπολιτική» της αντιφατικής καθημερινότητας που χαρακτηρίζει τους εκπαιδευτικούς χώρους, π.χ. το «σχολείο». Παράλληλα, το μάθημα αποσκοπεί να πραγματοποιήσει «μικρο-τομές» σ’ αυτή την καθημερινότητα. Θα ανιχνεύσουμε δηλαδή τη διαλεκτική μέσα στις πρακτικές των διαφορετικών υποκειμένων αυτού του κοινωνικού χώρου. Θα επικεντρωθούμε σε δύο στόχους: Πρώτον, θα ασχοληθούμε με την κατανόηση, κατάδειξη και διερεύνηση των (νοητικών και «χειροπιαστών») συγκρούσεων μέσα στις (και μέσα από τις) οποίες, για παράδειγμα, ο/η εκπαιδευτικός οι μαθητές/-τριες ως υποκείμενα πρέπει να δράσουν, πρέπει να παραμείνουν ικανά για δράση, και παράλληλα πρέπει να αναπτύξουν την προσωπικότητα τους. Ενδεικτικές ερωτήσεις: • Πώς νοηματοδοτούν τα υποκείμενα (π.χ. εκπαιδευτικοί ή μαθητές/-τριες) αυτόν τον κοινωνικό χώρο; Τι σημαίνει π.χ. «σχολείο» - και συμμετοχή σε αυτό - για τα διάφορα εμπλεκόμενα υποκείμενα; • Ποιες πρακτικές αναπτύσσουν τα υποκείμενα (π.χ. οι εκπαιδευτικοί ή οι μαθητές/-τριες) για να αντιμετωπίσουν τις αντιφατικές απαιτήσεις/δυνατότητες του κοινωνικού χώρου «σχολείο», να αναπτύξουν και να αρθρώσουν τη δική τους «φωνή» (το φάσμα εδώ φτάνει από τη συμμόρφωση έως τις διάφορες μορφές αντίστασης); • Ποιοι διακριτοί Λόγοι (discourses) αρθρώνονται γύρω και μέσα στούς κοινωνικούς χώρους εκπαίδευσης, π.χ. το «σχολείο»; Από ποιους/ποιες; Με ποιες συνέπειες και για ποιον/ποια; Δεύτερον θα ασχοληθούμε με την κατανόηση, κατάδειξη και διερεύνηση των προϊόντων του εκπαιδευτικού, π.χ. σχολικού, καθεστώτος και της δράσης των υποκειμένων. Ενδεικτικά ερωτήματα: • Τι δημιουργούν και τι αποκτούν, αλλά και τι «πληρώνουν» τα εμπλεκόμενα υποκείμενα στους εκπαιδευτικούς χώρους, π.χ. στο σχολείο, μέσα από τη συμμετοχή τους σε αυτούς τους κοινωνικούς χώρους; • Ποιες κοινωνικές ομάδες δημιουργούνται μέσα σε/από έναν εκπαιδευτικό χώρο, πώς και με ποιες συνέπειες για τα υποκείμενα; (π.χ. πετυχημένοι & αποτυχημένοι); • Ποιες «εντάσεις» αντανακλώνται αλλά και αποκρύπτονται πίσω από τις σχολικές «φιγούρες», για παράδειγμα, του «ήσυχου αλλά μέτριου μαθητή» ή του «αυστηρού αλλά καλού δασκάλου»; Μέθοδοι διδασκαλίας & αξιολόγηση Το μάθημα έχει εργαστηριακό χαρακτήρα και περιλαμβάνει: διαλέξεις, συζητήσεις με απώτερο στόχο τη διατύπωση ερωτημάτων προς περαιτέρω διερεύνηση, επιτόπια έρευνα, συμμετοχή και συνεργασία γύρω από τη διερεύνηση ενός συγκεκριμένου θέματος και γραπτή παρουσίασή του.
Λέξεις Κλειδιά
κοινωνικός χώρος, σχολείο, σχολικό καθεστώς, υποκείμενα, μικροφυσική της εξουσίας, μικροπολιτική της δράσης
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Σταθερή ηλεκτρονική επικοινωνία με τους/τις φοιτητές/-τριες
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις180,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων120,4
Εκπόνηση μελέτης (project)401,3
Συγγραφή εργασίας / εργασιών501,7
Σύνολο1204
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Συμπερασματική)
  • Εργαστηριακή Εργασία (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Εξουσία και τάξη στο νεοελληνικό σχολείο Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 15386 Έκδοση: 3η έκδ./1996 Συγγραφείς: Σολομών Ιωσήφ ISBN: 978-960-221-048-2 Μισέλ Φουκώ (2008). Επιτήρηση και τιμωρία. Εκδότης: Κέδρος, Ράππας
Τελευταία Επικαιροποίηση
10-09-2019