Όψεις και στάδια νεοελληνικής μουσικής δημιουργίας: Γιάννης Κωνσταντινίδης

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΌψεις και στάδια νεοελληνικής μουσικής δημιουργίας: Γιάννης Κωνσταντινίδης / Aspects and phases of Greek art music. Yiannis Constantinidis
ΚωδικόςΙΠ2021
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΜουσικών Σπουδών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΙΣΤΟΡΙΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600018015

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Μουσικών Σπουδών (2017-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 30
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
Μουσικολογία/ΜουσικοπαιδαγωγικήΕπιλογής745
ΣύνθεσηΕπιλογής745

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΌψεις και στάδια νεοελληνικής μουσικής δημιουργίας: Γιάννης Κωνσταντινίδης
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600145137

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΤμήμα Μουσικών Σπουδών (Θέρμη)
ΌροφοςΙσόγειο
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 7 (316)
ΗμερολόγιοΠέμπτη 09:00 έως 12:00
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Αντικείμενο του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η ζωή, η δημιουργική και η ευρύτερη καλλιτεχνική πορεία του συνθέτη Γιάννη Κωνσταντινίδη (1903 – 1984). Η εξέταση, πέραν των βασικών παραμέτρων της βιογράφησης και εργογραφίας, υπεισέρχεται και σε ειδικότερα ζητήματα όπως: η διπλή καλλιτεχνική ταυτότητα και ανάλογη δημιουργική πορεία του συνθέτη (ως Κωνσταντινίδης – Γιαννίδης), οι επιρροές που δέχτηκε από την ελληνική δημοτική παράδοση αλλά και από τις ιμπρεσιονιστικές και νεο-φολκλορικές εκφάνσεις της λόγιας δυτικοευρωπαϊκής μουσικής, σε συνδυασμό και με την εξέλιξη της εθνομουσικολογικής έρευνας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι παραπάνω επιδράσεις μετουσιώνονται και αναγνωρίζονται ως χαρακτηριστικά συνθετικού ύφους. Ο φοιτητής πρέπει να αποκτήσει εξοικείωση με ζητήματα νεοελληνικής μουσικής ιστορίας, ζητήματα Εθνικής Σχολής, έντεχνη συνθετική αξιοποίηση του παραδοσιακού μέλους και να μπορεί να αναλύσει έργα που σχετίζονται με τέτοιου τύπου ρεπερτόριο, ως προς όλες τους τις παραμέτρους (μελωδία, τροπικότητα, αρμονία, ρυθμός, δομή).
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αντικείμενο του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η ζωή, η δημιουργική και η ευρύτερη καλλιτεχνική πορεία του συνθέτη Γιάννη Κωνσταντινίδη (1903 – 1984). Η εξέταση, πέραν των βασικών παραμέτρων της βιογράφησης και εργογραφίας, υπεισέρχεται και σε ειδικότερα ζητήματα όπως: η διπλή καλλιτεχνική ταυτότητα και ανάλογη δημιουργική πορεία του συνθέτη (ως Κωνσταντινίδης – Γιαννίδης), οι επιρροές που δέχτηκε από την ελληνική δημοτική παράδοση αλλά και από τις ιμπρεσιονιστικές και νεο-φολκλορικές εκφάνσεις της λόγιας δυτικοευρωπαϊκής μουσικής, σε συνδυασμό και με την εξέλιξη της εθνομουσικολογικής έρευνας κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι παραπάνω επιδράσεις μετουσιώνονται και αναγνωρίζονται ως χαρακτηριστικά συνθετικού ύφους. Ακόμη, διερευνάται η σύνδεση της καλλιτεχνικής δραστηριότητας του συνθέτη με πρόσωπα και φορείς της αθηναϊκής – κυρίως - μουσικής ζωής, η θέση του ίδιου του συνθέτη μέσα σε αυτή, καθώς και οι διαδικασίες πρόσληψης και διάδοσης του έργου του κατά την πορεία του χρόνου (συναυλίες, δισκογραφία, ραδιοφωνικές ηχογραφήσεις, εκδόσεις, κριτική) σε Ελλάδα και εξωτερικό. Χαρακτηριστικά «εθνικής ταυτότητας» του έργου του Κωνσταντινίδη αντιπαραβάλλονται με το έργο εκπροσώπων της Εθνικής Σχολής (Μ. Καλομοίρης, Π. Πετρίδης, Α. Ριάδης) ή σύγχρονών του συνθετών (Ν. Σκαλκώτας) σε μία προσπάθεια κατάταξης του συνθέτη στον ευρύτερο χώρο της νεοελληνικής μουσικής δημιουργίας, χρονολογικά και υφολογικά. Το περιεχόμενο του μαθήματος εμπλουτίζεται με ακρόαση εκτενών αποσπασμάτων από έργα του συνθέτη (και όχι μόνο) και αναλυτικό τους σχολιασμό με χρήση παρτιτούρας. Τέλος, μέσα από τις διαδικασίες της παραπάνω εξέτασης συνολικά, θίγονται ευρύτερα ζητήματα επιστημονικής μουσικολογικής έρευνας της Νεοελληνικής Έντεχνης Μουσικής και προτείνονται τρόποι, τόσο ως προς την συγκέντρωση, αξιολόγηση και αξιοποίηση αρχειακού υλικού, όσο και ως προς την είσδυση στο έργο και την ευρύτερη δημιουργική πορεία εκπροσώπων της νεοελληνικής μουσικής δημιουργίας. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται από τον διδάσκοντα ένας περιορισμένος αριθμός ατομικών εργασιών (μέχρι 10), η εκπόνηση των οποίων θα υποκαταστήσει, για τους φοιτητές που θα τις αναλάβουν, την γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου. Προϋπόθεση, όμως, για τους φοιτητές που θα αναλάβουν εργασία, είναι η υποχρεωτική παρακολούθηση του μαθήματος (με παρουσίες) και οι προσωπικές συνεργασίες με τον διδάσκοντα για την παρακολούθηση της πορείας της κάθε εργασίας. Τα προτεινόμενα θέματα κινούνται στις παρακάτω ενότητες: (i) κριτική έκδοση και αποκατάσταση μουσικών έργων σε χειρόγραφη μορφή (ii) κριτική αποδελτίωση μουσικών κριτικών από τον ημερήσιο και περιοδικό τύπο (iii) κριτική αποδελτίωση προγραμμάτων συναυλιών (iv) συγκρότηση θεματικού καταλόγου έργων (v) ανάλυση έργων νεοελληνικής μουσικής με στοιχεία εθνικής ταυτότητας.
Λέξεις Κλειδιά
Κωνσταντινίδης, έντεχνη μουσική, παραδοσιακή μουσική, ιστορία, βιο-εργογραφία, μορφολογία, ανάλυση
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιντεοδιαλέξεις
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις602
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων301
Εκπόνηση μελέτης (project)270,9
Συγγραφή εργασίας / εργασιών301
Εξετάσεις30,1
Σύνολο1505
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Γιώργος Σακαλλιέρος. Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903-84). Ζωή, έργο και συνθετικό ύφος. Θεσσαλονίκη: University Studio Press 2010 (στα ελληνικά με εκτεταμένη αγγλική περίληψη) [Giorgos Sakallieros. Yiannis Constantinidis (1903-84). His life, works and compositional style. Thessaloniki: University Studio Press 2010 (in Greek with english summary)] 2. Γιάννης Κωνσταντινίδης. Σουίτα για βιολί και πιάνο (παρτιτούρα). Αθήνα: Παπαγρηγορίου - Νάκας, 1993.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
In Greek: Αγγελικόπουλος, Βασίλης, «Κ. Γιαννίδης, ο συνθέτης με τα δύο πρόσωπα», εφ. Καθημερινή (ένθετο «Επτά Ημέρες», 7/12/1997): 45. Αγγελικόπουλος, Βασίλης, «Η μουσική και το τραγούδι επί σκηνής», εφ. Καθημερινή (ένθετο «Επτά Ημέρες» 5/4/1998): 28 – 30. Αγραφιώτη, Έφη, «Γιάννης Κωνσταντινίδης», εφ. Καθημερινή (ένθετο «Επτά Ημέρες», 12/8/2001): 14 – 15. Ανωγειανάκης, Φοίβος, «Η μουσική στη νεώτερη Ελλάδα», επίμετρο στο: Καρλ Νεφ, Ιστορία της μουσικής, Αθήνα 1958. Ανωγειανάκης, Φοίβος, Κατάλογος έργων Μανώλη Καλομοίρη, 1883 – 1962, Σύλλογος Μανώλη Καλομοίρη, Αθήνα 1964. Ανωγειανάκης, Φοίβος, «Πρόλογος», στο: Αιμίλιου Ριάδη, Τραγούδια για μια φωνή και πιάνο, Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρία «Τέχνη», Θεσσαλονίκη 1973. Ανωγειανάκης, Φοίβος, Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1976. Γεωργουσόπουλος, Κώστας, «Γιαννουκάκης, Δημήτρης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1991. Γιάννου, Δημήτρης, Ελληνική Συμφωνική Μουσική, πανεπιστημιακές σημειώσεις, Θεσσαλονίκη 1993. Γιάννου, Δημήτρης, Στοιχεία οργανογνωσίας, πανεπιστημιακές σημειώσεις, Β΄ έκδοση (1992) με συμπλήρωμα (2001), Τμήμα Εκδόσεων Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 2002. Δημητρίου, Νικολέττα, Καταγραφή του μουσικού αρχείου του Αιμίλιου Ριάδη στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, διπλωματική εργασία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 2002. Δούνιας, Μίνως, Μουσικοκριτικά, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1963. Δούνιας, Μ., «Γιάννη Κωνσταντινίδη: Τρεις Χοροί», εφ. Καθημερινή, 10/4/1952. Δούνιας, Μ., «Γιάννη Κωνσταντινίδη: 44 Παιδικά κομμάτια για πιάνο», εφ. Καθημερινή, 28/10/1952. Δούνιας, Μ., «Ο Γιώργος Χατζηνίκος σε έργα Ελλήνων συνθετών», εφ. Καθημερινή, 28/4/1956. Δραγούμης, Μάρκος, Η Παραδοσιακή μας μουσική, τόμος Ι, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Αθήνα 2003. Θέμελης, Δημήτρης, Μουσικοποιητική Δομή στο Δημοτικό Τραγούδι, ανάτυπο από τη Λαογραφία, τόμος ΚΗ΄(XVIII), Αθήνα 1972. Θέμελης, Δημήτρης, Ειδικοί τομείς νεοελληνικής μουσικής – η ελληνική μουσική στις τάσεις και τεχνοτροπίες του 20ου αιώνα, πανεπιστημιακές σημειώσεις, Θεσσαλονίκη 1993. Ιωαννίδης, Γιάννης, «Στη μεταπολεμική Ελλάδα», εφ. Καθημερινή (ένθετο «Επτά Ημέρες, 13/1/2002): σ. 29 – 31. Καγγελάρη, Δηώ, «Της Κατοχής και του Θεάτρου», εφ. Καθημερινή (ένθετο «Επτά Ημέρες», 25/4/1999): 15 – 17. Καλομοίρης, Μανώλης, «Περί της εναρμονίσεως των δημοτικών τραγουδιών», ανακοίνωση στην Ακαδημία Αθηνών (18/11/1948), αναδημοσιευμένο στη Μουσικολογία 1 (1986): 34 – 42. Καλομοίρης, Μανώλης, Η ζωή μου και η τέχνη μου, Απομνημονεύματα 1883-1908, Νεφέλη, Αθήνα 1988. Καλομοίρης, Μανώλης, «Ο άγνωστος μουσουργός του δημοτικού μας τραγουδιού», Πρακτικά Ακαδημίας Αθηνών 21 (1946): 274 – 290. Καλομοίρης, Μανώλης, «Ζωή, γλώσσα, μουσική», Νουμάς (τ. 2.11.1908): 1 -3. Καλομοίρης, Μανώλης, «Το ελληνικό δημοτικό τραγούδι», Επιθεώρησις, Αύγουστος 1939, Ρώμη 1939 (ανάτυπο). Καλπακά, Σοφία, Η οπερέτα στην Ελλάδα. Παραστάσεις οπερέτας και έργα Ελλήνων συνθετών από τις αρχές του αιώνα ως το 1940, διπλωματική εργασία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1998. Καλτάκη, Ματίνα, «Το διπλό πρόσωπο του Κώστα Γιαννίδη», εφ. Το Βήμα (7 – 8/2/1998). Καλυβιώτης, Αριστομένης, Σμύρνη. Η μουσική ζωή 1900 – 1922. Η διασκέδαση, τα μουσικά καταστήματα, οι ηχογραφήσεις δίσκων, εκδ. Music Corner & Τήνελλα, Αθήνα 2002. Κολιοδήμος, Δημήτρης, Λεξικό ελληνικών ταινιών από το 1914 μέχρι το 2000, εκδ. Γένους, Αθήνα 2001. Κολοβός, Χρήστος. Η., «Χρονολογικός κατάλογος έργων Κωνσταντίνου Κυδωνιάτη», Πολυφωνία 4 (2004): 129 – 158. Κωνσταντινίδης, Απόστολος, Γ., «Ζαγοριανά σύμμικτα: ο συνθέτης Κώστας Γιαννίδης», άρθρο σε άγνωστη εφημερίδα του Βόλου, 15/10/1961. Κώστιος, Απόστολος, Δημήτρης Μητρόπουλος - Κατάλογος έργων, Ορχήστρα των Χρωμάτων, Αθήνα 1996. Κώστιος, Απόστολος, Μουσικολογικά Ι, εκδ. Παπαγρηγορίου – Νάκα, Αθήνα 1999. Λαμπελέτ, Γεώργιος, Ο εθνικισμός εις την τέχνη και η ελληνική δημώδης μουσική, Αθήνα 1986. Λαμπελέτ, Γεώργιος, Η ελληνική δημώδης μουσική – 60 τραγούδια και χοροί (κριτική μελέτη, μεταγραφή και εναρμόνισις), Αθήνα 1933. Λαμπελέτ, Γεώργιος, «Η Εθνική Μουσική», Παναθήναια, τόμος Β΄, Αθήνα, τεύχ. 15/11/1901 και 30/11/1901. Λεωτσάκος, Γιώργος, «Αναφορά στη μουσική ζωή της Σμύρνης (Μια πρώτη έρευνα στους θεσμούς και τα πρόσωπα της), Επίλογος ’93 (1993): 370 – 382. Λεωτσάκος, Γιώργος, «Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903 – 1984). Κάποιες προσωπικές αναμνήσεις και δοκιμή κριτικής αποτίμησης», ανακοίνωση στο συμπόσιο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 17 – 19 Νοεμβρίου 1994. Λεωτσάκος, Γιώργος, «Γιάννης Κωνσταντινίδης ή το τέλος μιας εποχής», εφ. Ελεύθερη Γνώμη, 22/1/1984. Λεωτσάκος, Γιώργος, «Ο συνθέτης Γιάννης Κωνσταντινίδης, ήρως θεατρογραφήματος», Ο δεκαπενθήμερος Πολίτης 50 (1998): 37 – 38. Λεωτσάκος, Γιώργος, «Κάποιες προσωπικές αναμνήσεις και δοκιμή μιας κριτικής θεώρησης», διάλεξη στο συμπόσιο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 19/10/1994. Λεωτσάκος, Γιώργος, «Εγκώμιο στο Ραβέλ», Το Βήμα, 9/8/1975. Λιάβας, Λάμπρος, «Ένας συνθέτης ‘διπλός’ αλλ΄ όχι… διχασμένος», διάλεξη στο συμπόσιο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 19/10/1994. Λιάβας, Λάμπρος, «Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903 – 1984). Ο άνθρωπος και ο δημιουργός», εισαγωγικό κείμενο στο πρόγραμμα του αφιερώματος Αναζητώντας τον κύριο Κωνσταντινίδη – Γιαννίδη, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 17 – 19/10/2004. Λιάβας, Λάμπρος, «Γιάννης Κωνσταντινίδης – Βασίλης Τσιτσάνης. Τα του Καίσαρος…και τα του Χριστού…», Ήχος και Ηi-Fi 5 (1984): 9. Λιάβας, Λάμπρος, Γιάννης Κωνσταντινίδης – Τα Έργα για Ορχήστρα, ένθετο της δισκογραφικής έκδοσης των έργων σε δίσκο ακτίνας (CD), LYRA, Αθήνα 1995. Λιάβας, Λάμπρος, Γιάννης Κωνσταντινίδης – Τα Έργα για Πιάνο, ένθετο της δισκογραφικής έκδοσης των έργων σε βινύλιο, LYRA, Αθήνα 1985. Λιάβας, Λάμπρος, Γιάννης Κωνσταντινίδης, Από τα Δωδεκάνησα – 22 χοροί και τραγούδια για πιάνο, τεύχος Ι, εισαγωγικό σημείωμα της έκδοσης του έργου, Παπαγρηγορίου - Νάκας, Αθήνα 1993. Λιάβας, Λάμπρος, Γιάννης Κωνσταντινίδης - 6 Σπουδές πάνω σε ελληνικούς λαϊκούς ρυθμούς, εισαγωγικό σημείωμα της έκδοσης του έργου, Παπαγρηγορίου – Νάκας, Αθήνα 1993. Λιάβας, Λάμπρος, Τα τραγούδια του Κώστα Γιαννίδη, εισαγωγικά σχόλια στην έκδοση παρτιτούρας, Φίλιππος Νάκας, Αθήνα 1985. Μαζαράκη, Δέσποινα, Το λαϊκό κλαρίνο στην Ελλάδα, β΄ έκδοση, Κέδρος, Αθήνα 1984. Μαλιάρας, Νίκος, Το ελληνικό δημοτικό τραγούδι στη μουσική του Μανώλη Καλομοίρη, Παπαγρηγορίου – Νάκας, Αθήνα 2001. Μάντακας, Γιάννης, «Ο συνθέτης Γιάννης Κωνσταντινίδης και το δημοτικό τραγούδι», Παραδοσιακή και έντεχνη μουσική – οι καταγραφές των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών και η χρήση του από επώνυμους δημιουργούς, πρακτικά κύκλου ομιλιών που οργάνωσε η έδρα της Λαογραφίας και και το Μουσικό Τμήμα της Πανεπιστημιακής Φοιτητικής Λέσχης του Α.Π.Θ. (28-30/1/1982), Επιστημονική επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., αρ. παραρτήματος 44 (1984): 109 – 116. Μασούρα, Λήδα, «Τα έργα για πιάνο του Γιάννη Κωνσταντινίδη: ερεθίσματα, επιδιώξεις, επιτεύγματα», διάλεξη στο συμπόσιο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 19/10/1994. Μαυρής, Ν. Γ. / Παπαδόπουλος, Ε. Α., Δωδεκανησιακή λύρα Ι, Κασσιακή λύρα, ήτοι δημώδης ποίησις και μουσική της νήσου Κάσου, Πορτ Σάιδ, 1928. Μοτσενίγος, Σπύρος, Νεοελληνική Μουσική, Αθήνα 1958. Μπάρτοκ, Μπέλα «Η έρευνα της δημοτικής μουσικής και ο εθνικισμός» (μτφ. Μιρέλλας Σίμωτα – Φιδετζή), Μουσικολογία 2 (1985): 95 – 98. Μυλωνάς, Κώστας, Ιστορία του ελληνικού τραγουδιού (1824 – 1960), τόμ. Ι, Κέδρος, Αθήνα 1984. Μυλωνάς, Κώστας, Η μουσική στον ελληνικό κινηματογράφο, Κέδρος, Αθήνα 2001. Ντάνου, Ελευθερία, «Θέατρο Αμόρε – Έλενα Πέγκα: Βαλς Εξιτασιόν», εφ. Ελεύθερος (28/12/1997): 7. Παπαϊωάννου, Γιάννης Γ., Νίκος Σκαλκώτας 1904 – 1949. Μια προσπάθεια διείσδυσης στον μαγικό κόσμο της δημιουργίας του, εκδ. Παπαγρηγορίου – Νάκα, Αθήνα 2004. Παπαϊωάννου, Γιάννης Γ., «Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903 – 1984)», Χρονικό 1984, (1985): 187 – 189. Παπαϊωάννου, Γ. Γ., «Γεώργιος Πονηρίδης», εισαγωγικό σημείωμα στην έκδοση του έργου Πρελούδιο και Φούγκα για ορχήστρα εγχόρδων, εκδ. Ε.Ε.Μ., Αθήνα 1958. Παχτίκος, Γεώργιος Δ., 260 Δημώδη Άσματα, εκδ. Π. Δ. Σακελλαρίου, Βιβλιοθήκη Μαρασλή, Αθήνα 1905. Πέγκα, Έλενα, Βαλς Εξιτασιόν, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 1997. Περιστέρης Σπύρος, Δημοτικά τραγούδια Ηπείρου και Μωρηά, Αθήνα 1949, 2η εκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1994. Πετράς, Σώτος, «Οι συνθέτες της ελληνικής οπερέττας», Λυρικός Κόσμος 3 (1969): 38. Πλουμπίδης, Γιώργος, Επεξεργασίες δημοτικών τραγουδιών στο έργο του Γιάννη Κωνσταντινίδη, διπλωματική εργασία στο Κρατικό Κονσερβατόριο της Μόσχας, Μόσχα 1993. Πολίτης, Ν. Γ., Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού, (1η έκδοση: Αθήνα 1932), 7η έκδοση, Βαγιονάκης, Αθήνα 1978. Ρεμαντάς, Α. – Ζαχαρίας, Π.Δ., Αρίων – Η μουσική των Ελλήνων ως διεσώθη από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι της σήμερον, Αθήνα 1917 (ανατύπωση, εκδ. Κουλτούρα, χ.χ.). Ρωμανού, Καίτη, Εθνικής Μουσικής Περιήγησις 1901 – 1912. Ελληνικά μουσικά περιοδικά ως πηγή έρευνας της Ιστορίας της Νεοελληνικής Μουσικής, εκδ. Κουλτούρα, Αθήνα 1996. Ρωμανού, Καίτη, Ιστορία της έντεχνης νεοελληνικής μουσικής, εκδ. Κουλτούρα, Αθήνα 2000. Σακαλλιέρος, Γιώργος, Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903 – 1984). Η ζωή και το έργο του. Αναλυτική προσέγγιση και παρουσίαη του συνθετικού του ύφους με άξονα τα έργα για ορχήστρα, Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθήνα 2005. Σακαλλιέρος Γιώργος, «Φύση, μεθοδολογία και τυπολογία της μουσικής ανάλυσης. Η αναλυτική σκέψη στο β΄ μισό του 20ου αι.», Πολυφωνία 3 (2003): 70 – 105. Σακαλλιέρος Γιώργος, ««Λόγιες εκφάνσεις δημοτικού μέλους στο πέρασμα των χρόνων: το νανούρισμα ‘Άιντε κοιμήσου κόρη μου…’ από τον Bourgault-Ducoudray στον Σκαλκώτα», Πολυφωνία 7 (2005): 7 – 30. Σακαλλιέρος, Γιώργος, Η Μικρασιατική Ραψωδία του Γιάννη Κωνσταντινίδη, ένα χαρακτηριστικό έργο ελληνικής συμφωνικής μουσικής με χρήση και επεξεργασία παραδοσιακού μουσικού υλικού, διπλωματική εργασία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 1996. Σβώλος, Γιάννης (επιμ.), ‘Αντίς για όνειρο’, Έργα Ελλήνων Συνθετών (19ος – 20ος αι.), [κείμενα των Π. Βλαγκόπουλου, Α. Γεωργοτά, Κ. Κακαβελάκη, Κ. Καρδάμη, Η. Κοτζιά, Γ. Λεωτσάκου, Ν. Μαλιάρα, Ι. Μπελώνη, Χ. Ξανθουδάκη, Γ. Σβώλου, Α. Σιώψη, και Μ. Τσέτσου], Πολιτιστική Ολυμπιάδα – Ε.Ε.Μ., Αθήνα 2003. Σηφάκης, Γ.Μ. / Lampert-Deák,, V., Μπέλα Μπάρτοκ και δημοτικό τραγούδι, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1997. Σιδέρης, Γιάννης, «Η Ελληνική Οπερέτα», Θέατρο (1975): [χ.σ.] Σιδέρης, Γιάννης, Ιστορία του νέου Ελληνικού Θεάτρου 1794 – 1944, τομ. Α΄, Αθήνα 1990. Σιώψη, Αναστασία, Τρία δοκίμια για τον Μανώλη Καλομοίρη, Παπαγρηγορίου – Νάκας, Αθήνα 2003. Σπυριδάκης, Γεωργ. Κ. / Περιστέρης, Σπυριδ. Δ. Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια, Τόμος Γ΄, μουσική εκλογή, Συλλογή Ακαδημίας Αθηνών, Αθήνα 1968. Στρατηγοπούλου, Δανάη, «Αττίκ», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1991. Σώκου, Ροζίτα (επιμ.), Ο κινηματογράφος, εκδ. Πάπυρος - Λαρούς, Αθήνα 1968. Ταμβάκος, Θωμάς, «Έλληνες δημιουργοί – Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903 – 1984», εφ. Νέοι Αγώνες Ηπείρου (8/11/1994): 6 – 7. Τσούγκρας, Κώστας, Γενετική θεωρία της τονικής μουσικής και τροπικότητα – Έρευνα με βάση την ανάλυση του έργου ’44 Παιδικά κομμάτια πάνω σε ελληνικούς λαϊκούς σκοπούς’ του Γιάννη Κωνσταντινίδη, διδακτορική διατριβή στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., (2002), Εκδόθηκε ως: Τα 44 Παιδικά κομμάτια του Γιάννη Κωνσταντινίδη – Ανάλυση με χρήση της γενετικής θεωρίας της τονικής μουσικής, University Studio Ρress, Θεσσαλονίκη 2003. Φιδετζής, Βύρων, «Τα έργα για ορχήστρα του Γ. Κωνσταντινίδη», διάλεξη στο συμπόσιο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 19/10/1994. Φιδετζής Βύρων, Γιάννης Κωνσταντινίδης – Τα Έργα για Ορχήστρα, ένθετο της δισκογραφικής έκδοσης των έργων σε δίσκο ακτίνας (CD), LYRA (1995): 2 – 19. Φράγκου-Ψυχοπαίδη, Ολυμπία, Η Εθνική Σχολή Μουσικής, Προβλήματα ιδεολογίας, Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, Αθήνα 1990. Φράγκου – Ψυχοπαίδη, Ολυμπία, «Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης και η ‘Εθνική Σχολή’», διάλεξη στο συμπόσιο Γιάννης Κωνσταντινίδης, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 19/10/1994. Χατζηπανταζής, Θόδ. / Μαράκα, Λίλα (επιμ.), Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, τομ. Α1, Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 1977. Χατζηπανταζής, Θόδωρος, «Η γέννεση της Αθηναϊκής Επιθεώρησης», εφ. Καθημερινή (ένθετο «Επτά Ημέρες», 5/4/1998): σ. 3 - 5. Ψάχος, Κωνσταντίνος (καταγραφή – επιμέλεια), 50 Δημώδη Άσματα Πελοποννήσου και Κρήτης, Συλλογή Ωδείου Αθηνών, Αθήνα 1930. Ψάχος, Κωνσταντίνος Α., «Η ελληνική μουσική. Γνώμαι ειδικών», εφ. Η Εσπερία (φ. 9/6/1916): 364 – 365. Ψάχος, Κ. Α., «Περί πεντάσημου ρυθμού», Φόρμιγξ, περ. Β΄, έτος Α΄ (11 – 12). Baud-Bovy, S., Τραγούδια των Δωδεκανήσων, εκδ. Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου, Αθήνα (Α΄ τόμος) 1935, (Β΄ τόμος) 1938. Baud-Bovy, Samuel, Δοκίμιο για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι, Ναύπλιο: εκδόσεις Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, 1984. Βekker, Paul, H ορχήστρα, μτφ. Μ. Γρηγορίου, Νεφέλη, Αθήνα 1989. Pernot, Ηubert / Le Flem, Paul, Ελληνικές δημοτικές μελωδίες της νήσου Χίου, μτφ. Κ. Χωρεάνθης, β΄ έκδοση, Χίος 1990 [τίτλος πρωτότυπου: Melodies populaires de l’ ile de Chio, Παρίσι 1903]. In other languages: Αdler, Guido, Der Stil in der Musik, Breitkopf & Härtel, Λειψία 1911 (β΄ έκδοση 1929). Adler, Samuel, The study of orchestration, 3η έκδοση, W. W. Norton & Co., Νέα Υόρκη 2002. Antokoletz, Elliot / Fischer, Victoria / Suchoff, Benjamin. (επιμ.), Bartók Perspectives. Man, composer and ethnomusicologist, Oxford University Press, Νέα Υόρκη 2000. Bartók, Béla, Essays, εκδ. Faber & Faber, Νέα Υόρκη 1976. Bartók, Béla, Studies in Ethnomusicology, (επιμ. Β. Suchoff), εκδ. Faber and Faber, University of Nebraska Press, Lincoln - Λονδίνο 1976. Bartók, Béla / Bartók, Peter, Mikrokosmos, τεύχος 6, Boosey & Hawkes, Λονδίνο 1987, εισαγωγή, σ. 4 – 9. Baud-Bovy, Samuel, “Les chansons populaires grecques harmonisées par Ravel”, στο: Pistone, D. (επιμ.) Maurice Ravel au XXe siècle, Table ronde organisée par le CNRS. Textes réunis par Danièle Piston et publiés par le Comité national des commemorations musicales, Παρίσι 1975, σ. 24 -32. Bliss, Little Sheryl, Folk Song and the Construction of Greek National Music: Writings and Compositions of Georgios Lambelet, Manolis Kalomiris and Yiannis Constantinidis, Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο του Maryland 2001. Bourgault-Ducoudray, L.A., Melodies populaires de Grèce et d’ Orient, εκδ. Henry Lemoine et Cie, Παρίσι 1876, ανατύπωση εκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1993. Calvocoressi, M.-D., «Ravel’s letters to Calvocoressi», The Musical Quarterly xxvii (1941): 1 – 19. Diamantopoulou – Cornejo, Dimitra, Les mélodies pour une voix et piano d’ Émile Riadis: aspects esthétiques entre les musiques française et grecque au début du XXe siècle, διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο François Rabelais Tours, Μάρτιος 2001. Dounias, Minos, «Poniridy, Georg», Die Musik in Geschichte und Gegenwart, F. Blume (επιμ.), εκδ. Βärenreiter, Kassel 1949 (επανέκδοση με συμπληρώσεις, 1989) Lampert-Deák, Vera, «Quellenkatalog der Volksliedbearbeitungen von Bartók. Ungarische, rumänische, ruthenische, serbische und arabische Volkslieder und Tänze», στο: Documenta Bartókiana 6 (1981): 5 – 149. LaRue, Jan, Guidelines for Style Analysis, Harmonie Park Press, Νέα Υόρκη 1970 (α΄ έκδ.), Michigan 1992 (β΄ έκδ.). Persichetti, Vincent, Twentieth Century Harmony. Creative aspects and practice, W. W. Norton & Co, Νέα Υόρκη 1961. Stevens, Halsey, The Life and Music of Béla Bartók, 3η έκδοση (επιμ. M. Gillies), Oxford University Press, Νέα Υόρκη 1993. Suchoff, Βenjamin (επιμ.), Piano Music of Béla Bartók, The Archive edition, τόμος ΙΙ, εκδ. Dover, Νέα Υόρκη 1981, εισαγωγή, σ. i – xxv. Themelis, Dimitris, “Die Entstehung der neugriechischen Kunstmusik in Anschluß an die europäische Musiktradition im 19. Jahrhundert”, Orbis musicarum 3, (επιμ. έκδοσης R. M. Brandl u. E. Konstantinou) Griechische Musik und Europa, Alano – Verl. Ed. Herodot, Aachen 1988: 51 - 66. Yannou, Demetre, «The idea of national music in Greece at the end of the 19th and the beginning of the 20th century: some remarks on its conceptual consistency», ανακοίνωση στο συνέδριο Music and Lifeworld – Otherness and Transgression in the Culture of the 20th century. In memoriam Fernando Lopes-Graca (1906 – 1994), Cascais (Πορτογαλία), 14 – 17/12/1996 (διαθέσιμη στην ιστοσελίδα του συγγραφέα: www.yannou.gr) Zakythinos, Alexis D., Discography of Greek Classical Music, Escopo Editora, Brazilia 1988. ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ - ΛΕΞΙΚΑ Καλογερόπουλος, Τάκης Το Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής, εκδ. Γιαλλέλη, Αθήνα 1998. Συμεωνίδου, Αλέκα, Λεξικό Ελλήνων Συνθετών (Βιογραφικό – Εργογραφικό), Φίλιππος Νάκας, Αθήνα 1995. Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1991. Blume, Friedrich (επιμ.), Musik in Geschichte und Gegenwart, Βärenreiter -Verlag, Kassel 1949, επανέκδοση με συμπληρώσεις, 1989. Cooper, Μartin, (επιμ.), The New Oxford History of Music, The Modern age 1890 – 1960 (τομ. 10), Oxford University Press, Λονδίνο 1974. Nectoux, Jean-Michel (επιμ.), The New Grove Twentieth-Century French Masters, W.W. Norton & Co, Λονδίνο 1988. Sadie, Stanley (επιμ.), The New Grove Dictionary of Opera, Macmillan Press Ltd. Λονδίνο 1992. Sadie, Stanley (επιμ.), Τhe New Grove Dictionary of Music and Musicians, Macmillan Publishers, β΄ έκδοση, Λονδίνο 2001. In the Web: www.ert.gr – Διαδικτυακή σελίδα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης. www.greek-music.net/thomas - Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου, με κατάλογο ελληνικής δισκογραφίας (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.). www.grovemusic.com – Διαδικτυακός συνδρομητικός τόπος με το πλήρες κείμενο του: Sadie, S. (επιμ.), Τhe New Grove Dictionary of Music and Musicians, β΄ έκδοση (2001) / επαυξημένη. www.ionio.gr/~GreekMus – Πρακτικά συνεδρίου Ζητήματα Νεοελληνικής Μουσικής Ιστορίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιονίου Πανεπιστημίου, Κέρκυρα 29/9 – 1/10/2000. www.yannou.gr - Διαδικτυακή προσωπική ιστοσελίδα του καθηγητή μουσικολογίας του Α.Π.Θ. Δημήτρη Γιάννου (με διαθέσιμες εργασίες).
Τελευταία Επικαιροποίηση
26-05-2020