ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: ΕΛΑΣΣΟΝΕΣ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: ΕΛΑΣΣΟΝΕΣ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ / COMPARATIVE LITERATURE: MINOR LITERATURE IN GERMAN AND GREEK
Τίτλος στα Γερμανικά»Eine Angelegenheit des Volkes«: Minoritäres Schreiben im Deutschen und Griechischen / «Η λογοτεχνία είναι υπόθεση του λαού»: Ελάσσονες γραφές στην ελληνική και τη γερμανική
ΚωδικόςΒΚ0254
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΓερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Γνωστικό ΑντικείμενοΒ΄ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600018045

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 12
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣΧειμερινό/Εαρινό-6

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2015-2019)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 18
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: ΕΛΑΣΣΟΝΕΣ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600145504
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Γερμανικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
Περιεχόμενο Μαθήματος
Διαβάζοντας με απροσδόκητο – αλλά όχι γι’ αυτό λιγότερο συναρπαστικό – τρόπο τα κείμενα του Kafka, οι φιλόσοφοι Gilles Deleuze και Félix Guattari διατύπωσαν τα γνωρίσματα αυτού που αποκάλεσαν «ελάσσονα λογοτεχνία». Η ελάσσων λογοτεχνία, έγραφαν, χρησιμοποιεί μια γλώσσα γεμάτη παρεκκλίσεις και παράδοξα, μια γλώσσα που διανοίγεται σε εσωτερικές εντάσεις και εξωθείται στα όριά της, χωρίς να γίνεται ποτέ αρμονικό τραγούδι — παράφωνη, παρατονισμένη ή και απωθητική ακόμη, «σφυρίζει σαν ποντικός», «βήχει σαν πίθηκος» ή «γαβγίζει σαν σκύλος». Έπειτα, όλα σε αυτήν έχουν πολιτικό νόημα, όλα προσλαμβάνουν συλλογική αξία· εδώ κάθε ατομική υπόθεση συναρτάται άμεσα με την πολιτική. Υπό αυτή την έννοια, η ελάσσων λογοτεχνία είναι «υπόθεση του λαού» και, σε αντίθεση με την «υψηλή λογοτεχνία», επέχει τη θέση μιας επαναστατικής μηχανής, ικανής να εκφράσει μια άλλη δυνητική ευαισθησία (και κοινότητα). Η ελάσσων λογοτεχνία είναι «το μυστικό κάθε επανάστασης». Μέσα από την προοπτική που μας καλούν να σκεφτούμε οι δύο φιλόσοφοι και μεσούσης της νεοφιλελεύθερης συνθήκης, θα διαβάσουμε αντικριστά κείμενα γερμανών και ελλήνων «ελασσόνων»: πρωτίστως του Kafka και του Καρυωτάκη (αλλά και του Kleist και άλλων) ευελπιστώντας ότι, μεταξύ άλλων, θα ανιχνεύσουμε τους επαναστατικούς όρους — και, προπάντων: θα διδαχτούμε από το πνεύμα αντίστασης — αυτής της λογοτεχνίας.
Λέξεις Κλειδιά
Ελάσσονα λογοτεχνία, πολιτικό στοιχείο, συλλογικότητα, επαναστατικές συνθήκες της λογοτεχνίας
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων
Εξετάσεις
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ΑΓΡΑΣ, Τέλλος, «Ο Καρυωτάκης και οι ‘Σάτιρες’» [1933], στο: Κ. Γ. Καρυωτάκης. Ποιήματα και Πεζά (επιμ. Γ. Π. Σαββίδης), Αθήνα 1975, σ. 190-219. [Για μια γερμανική μτφρ. βλ. Maria Oikonomou & Ulrich Meurer, »Tellos Agras, Karyotakis und die ‘Satiren’«, in: Marie-Elisabeth Mitsou, Maria Oikonomou (επιμ.), Reflexionen. Essays neugriechischer Autoren, Neuried 2005, S. 119-165]. ANTONIOLI, Manola, »Fluchtlinien des Politischen: Über mikropolitische Gefüge und das Minoritär-Werden«, in: Rolf Krause, Marc Rölli (Hg.), Mikropolitik. Eine Einführung in die politische Philosophie von Gilles Deleuze und Félix Guattari, Wien 2010, S. 7-25. ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ, Μανόλης, Η χαμηλή φωνή. Τα λυρικά μιας περασμένης εποχής στους παλιούς ρυθμούς, Αθήνα 1990. BALKE, Friedrich, Joseph VOGL, »Einleitung. Fluchtlinien der Philosophie«, in: Friedrich Balke, Joseph Vogl (Hg.), Gilles Deleuze – Fluchtlinien der Philosophie, München 1996, S. 5-25. BALKE, Friedrich, »Fluchtlinien des Staates. Kafkas Begriff des Politischen«, in: Friedrich Balke, Joseph Vogl (Hg.), Gilles Deleuze – Fluchtlinien der Philosophie, München 1996, S. 150-178. BOGUE, Ronald, Deleuze on Literature, New York and London 2003, bes. Kapitel 3: »Kafka’s Law Machine«, S. 59-90. BOGUE, Ronald, »Minoritarian + literature«, in: Adrian Parr (Hg.), The Deleuze Dictionary, Edinburgh 2007, S. 167-169. BUCHANAN, Ian, John MARKS, Deleuze and Literature, Edinburgh 2000, bes. die Einleitung S. 1-13. DELEUZE, Gilles, Félix GUATTARI, Kafka – Für eine kleine Literatur, übers. von Burkhart Kroeber, Frankfurt a.M. 1976. [Ζιλ Ντελέζ – Φέλιξ Γκουατταρί, Κάφκα – Για μια ελάσσονα λογοτεχνία, μτφ. Κωστής Παπαγιώργης, Αθήνα 1999]. DELEUZE, Gilles, Félix GUATTARI, »Intensiv-werden, Tier-werden, Unwahrnehmbar werden«, in ders: Kapitalismus und Schizophrenie – Tausend Plateaus, übers. von Gabriele Ricke und Ronald Voullié, Berlin 1992, S. 317-422. DELEUZE, Gilles, Félix GUATTARI, »Zum Ritornell«, in ders: Kapitalismus und Schizophrenie – Tausend Plateaus, übers. von Gabriele Ricke und Ronald Voullié, Berlin 1992, S. 423-479. DELEUZE, Gilles, »Die Literatur und das Leben«, in: Gilles Deleuze, Kritik und Klinik, Frankfurt 1993, S. 11-17. ΔΗΜΗΡΟΥΛΗΣ, Δημήτρης, «Εισαγωγή», στο: Κ. Γ. Καρυωτάκης, Ποιήματα και Πεζά (επιμ. Δημήτρης Δημηρούλης), Αθήνα 2017, σ. 11-132. [Να διαβαστεί αντικριστά με το κείμενο του Γ. Π. Σαββίδη, «Ο Καρυωτάκης ανάμεσά μας ή Τι απέγινε εκείνο το μακρύ ποδάρι;», στο: Κ. Γ. Καρυωτάκης. Ποιήματα και Πεζά (επιμ. Γ. Π. Σαββίδης), Αθήνα 1975, σ. ιγ’-ξη’]. ENGEL, Manfred, Franz Kafka: Der Prozess (1925) – Gerichtstag über die Moderne, in: Matthias Luserke-Jaqui, Monika Lippke (Hg.): Deutschsprachige Romane der Klassischen Moderne, Berlin, New York 2008. JAGOW VON, Bettina und Oliver JAHRAUS, Kafka-Handbuch. Leben-Werk-Wirkung, Göttingen 2008. KAFKA, Franz, »Der Prozess«, in: Franz Kafka Gesammelte Werke, hg. von Max Brod, Frankfurt 1996. KAFKA, Franz, »Josefine, die Sängerin oder das Volk der Mäuse«, aus: Franz Kafka Erzählungen, hg. von Max Brod, Frankfurt, Fischer 1996, S. 200-216. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ, Κ. Γ., Ποιήματα και Πεζά (επιμ. Δημήτρης Δημηρούλης), Αθήνα 2017. ΚΑΨΑΛΗΣ, Διονύσης, Τα μέτρα και τα σταθμά. Δοκίμια για τη λυρική ποίηση, Αθήνα 1998. LAMBERT, Gregg, »On the sense of the refrain: ʻthe people are missingʼ (le people manque)«, in: http://dx.doi.org/10.19116/theory.2019.24.2.00 NEUMANN, Gerhard, »Kafka und Goethe«, in: Manfred Engel und Dieter Lamping (Hg.), Franz Kafka und die Weltliteratur, Göttingen 2006, S. 48-65. OTT, Michaela, Gilles Deleuze zur Einführung, Hamburg 2005 [Auszüge]. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ, Χρήστος, Παρατονισμένη μουσική. Μελέτη για τον Καρυωτάκη, Αθήνα 1988. REHBERG, Peter, Lachen Lesen: Zur Komik der Moderne bei Kafka, Bielefeld 2007 [Auszüge]. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ, Λίζυ, «Όψεις του καρυωτακικού λυρισμού», in: Εσωτερική ταχύτητα. Δοκίμια για τη λογοτεχνία, Αθήνα 2000, S. 179-243. Χαμηλές φωνές στη λογοτεχνία. Πρακτικά του συνεδρίου της Σχολής Μωραΐτη (1-2 Δεκεμβρίου 2006). Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, Αθήνα 2009.
Τελευταία Επικαιροποίηση
25-09-2019