Ο Χριστιανικός Ναός: Ορθόδοξη λειτουργική και βυζαντινή καλλιτεχνική παράδοση.

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΟ Χριστιανικός Ναός: Ορθόδοξη λειτουργική και βυζαντινή καλλιτεχνική παράδοση. / The Christian Church in the Orthodox Liturgical and Byzantine Arts Tradition.
ΚωδικόςΛΤ19
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΚοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΕλένη Χρυσάφη
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600015755

Πρόγραμμα Σπουδών: Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 9
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
Βιβλικών, Πατερικών, Αγιολογικών και Θρησκειολογικών ΣπουδώνΥποχρεωτικό Κατ' Επιλογήν2110
Ιστορίας, Δόγματος, Φιλοσοφίας και ΑρχαιολογίαςΥποχρεωτικό Κατ' Επιλογήν2110
Εφαρμοσμένης ΘεολογίαςΥποχρεωτικό Κατεύθυνσης2110

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΟ Χριστιανικός Ναός: Ορθόδοξη λειτουργική και βυζαντινή καλλιτεχνική παράδοση.
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600146255
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Ιταλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Περιεχόμενο Μαθήματος
Θα μελετηθούν θέματα σχετικά με το θεολογικό υπόβαθρο, τις λειτουργικές προϋποθέσεις, την τυπολογική εξέλιξη, τη συμβολική διάσταση και την αισθητική θεώρηση της χριστιανικής ναοδομίας. Θα εξεταστεί η εξέλιξη της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και εικονογραφίας από την πρωτοχριστιανική ως την υστεροβυζαντινή περίοδο. Θα γίνει ιδιαίτερη αναφορά στους αρχιτεκτονικούς τύπους των βυζαντινών ναών και στα επιμέρους τμήματά τους. Θα εξεταστεί συνοπτικά ο διάκοσμος των χριστιανικών ναών και θα παρουσιαστούν οι σημαντικότεροι σταθμοί στη διαμόρφωση του εικονογραφικού κύκλου και των ποικίλων καλλιτεχνικών ρευμάτων στη μνημειακή ζωγραφική, τη γλυπτική και τη μικροτεχνία. 1 . Το ιστορικό πλαίσιο και οι θεολογικές προϋποθέσεις της βυζαντινής πολιτιστικής παράδοσης: καλλιτεχνική παραγωγή και εκκλησιαστική αρχιτεκτονική. 2. Ορθόδοξη λειτουργική και βυζαντινή ναοδομία. 3. Τα μέρη του ναού και ο συμβολισμός τους. 4. Ο διάκοσμος του χριστιανικού ναού. 5. Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική κατά την παλαιοχριστιανική και πρώιμη βυζαντινή περίοδο. 6. Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική κατά την μέση βυζαντινή περίοδο. 7. Η εκκλησιαστική αρχιτεκτονική κατά την ύστερη βυζαντινή περίοδο. 8. Η διαμόρφωση της βυζαντινής ζωγραφικής κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. 9. Σταθμοί της βυζαντινής ζωγραφικής κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο. 10. Σταθμοί της βυζαντινής ζωγραφικής κατά την ύστερη βυζαντινή περίοδο. 11. Ο αισθητικός χαρακτήρας της χριστιανικής τέχνης (α΄ μέρος): Βυζαντινή αρχιτεκτονική – Μορφή, σύνθεση, τεχνική, χώρος, φως, διάκοσμος. 12. Ο αισθητικός χαρακτήρας της χριστιανικής τέχνης (β΄ μέρος): Βυζαντινή ζωγραφική - Αγιογραφία, τεχνοτροπία, προοπτική, ύφος. 13. Παρουσίαση εργασιών φοιτητών, συζήτηση, σχόλια και συμπεράσματα μαθήματος.
Λέξεις Κλειδιά
Βυζαντινή αρχιτεκτονική, Βυζαντινή ζωγραφική, Αισθητική της Βυζαντινής Τέχνης
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Διαδραστικές ασκήσεις
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ. Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη σε φωτογραφίες και σχέδια της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (1888-1910), Θεσσαλονίκη 2012. Μ. Καζαμία–Τσέρνου, Μνημειακή τοπογραφία της χριστιανικής Θεσσαλονίκης. Οι Ναοί: Α’ 4ος – 8ος αι., εκδ. Γράφημα, Θεσσαλονίκη 2009. Ε. Κουρκουτίδου-Νικολαΐδου - Χ. Μαυροπούλου-Τσιούμη - Χ. Μπακιρτζής, Ψηφιδωτά της Θεσσαλονίκης, 4ος - 14ος αιώνας, επιμ. Χ. Μπακιρτζής, Αθήνα 2012. Α. Μέντζος, Τα ψηφιδωτά της ανοικοδόμησης του ναού του Αγίου Δημητρίου στον 7ο αιώνα μ.Χ. (Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών Α.Π.Θ., Βυζαντινά Κείμενα και Μελέτες 54), Θεσσαλονίκη 2010. Ν. Κ. Μουτσόπουλος, Η Ροτόντα του Αγίου Γεωργίου στη Θεσσαλονίκη. Αρχαιολογική έρευνα και αναστήλωση του μνημείου, Β. Κ. Κατσαρός (επιμ.), Θεσσαλονίκη 2013. Χ. Μπακιρτζής, Αγίου Δημητρίου Θαύματα. Οι Συλλογές αρχιεπισκόπου Ιωάννου και Ανωνύμου. Ο βίος, τα θαύματα και η Θεσσαλονίκη του Αγίου Δημητρίου, Εισαγωγή, σχόλια, επιμέλεια Χ. Μπακιρτζής, Μετάφραση Α. Σιδέρη, Αθήνα 1997. Α. Τάντσης, Η αρχιτεκτονική σύνθεση στο Βυζάντιο. Εισαγωγή, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2012.
Τελευταία Επικαιροποίηση
21-11-2019