Εκλογική Κοινωνιολογία

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕκλογική Κοινωνιολογία / Electoral Sociology
ΚωδικόςΠΑΥ22
ΣχολήΟικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
ΤμήμαΠολιτικών Επιστημών
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΕυτυχία Τεπέρογλου
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600016448

Πρόγραμμα Σπουδών: Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών "Πολιτική Ανάλυση

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό2110

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕκλογική Κοινωνιολογία
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600147007
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Η χρήση ξενόγλωσσης επιστημονικής βιβλιογραφίας (ιδίως αγγλικής) είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
H επιτυχής ολοκλήρωση του μαθήματος θα προσφέρει στους μεταπτυχιακούς φοιτητές μια πολύτιμη και εξελιγμένη γνώση στο αντικείμενο της εκλογικής κοινωνιολογίας. Θα μπορέσουν να αποκτήσουν μια κριτική αξιολόγηση γύρω από τα θεωρητικά υποδείγματα του συγκεκριμένου κλάδου και να ελέγξουν θεωρίες της εκλογικής συμπεριφοράς τόσο σε περιπτωσιολογικές μελέτες, όσο και σε αντίστοιχες συγκριτικές. Θα έχουν αποκτήσει και αναπτύξει μια σειρά από δεξιότητες, οι οποίες αποτελούν υπόβαθρο για την προσέγγιση του εκλογικού και του πολιτικού φαινομένου και απαραίτητα εφόδια για όσους φοιτητές επιθυμούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε διδακτορικό επίπεδο. Παράλληλα θα έχουν αποκτήσει το κατάλληλο μεθοδολογικό υπόβαθρο, ώστε να μπορέσουν να λειτουργικοποιήσουν έννοιες της Πολιτικής Επιστήμης και να είναι σε θέση να ελέγξουν με επιστημονικό τρόπο υποθέσεις εργασίας περί αιτιακών σχέσεων στην εκλογική συμπεριφορά. Η μελέτη σειράς επιστημονικών άρθρων θα τους δώσει τη δυνατότητα τόσο κριτικής ανάγνωσης και κατανόησης, όσο και δημιουργικής σύνθεσης και ανάλυσης. Μέσω της συνεχούς καθοδήγησή τους, θα προετοιμαστούν οι φοιτητές κατάλληλα ώστε να είναι σε θέση να ολοκληρώνουν πρωτότυπες επιστημονικές εργασίες.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Βασικός στόχος του μαθήματος είναι να προσφέρει μια αναλυτική θεωρητική, μεθοδολογική και εμπειρική προσέγγιση στο γνωστικό αντικείμενο της εκλογικής κοινωνιολογίας. Σε όλες τις διαλέξεις έμφαση δίνεται στην εξοικείωση των φοιτητών σε μια σειρά μεθοδολογικών θεμάτων της εμπειρικής εκλογικής ανάλυσης. Αρχικώς παρουσιάζεται μια ιστορική αναδρομή στη μελέτη της εκλογικής συμπεριφοράς, ξεκινώντας με τη συμβολή της εκλογικής γεωγραφίας στο εν λόγω ερευνητικό πεδίο. Με άξονα τα βασικότερα θεωρητικά υποδείγματα (ή μοντέλα/σχολές) για την ανάλυση και ερμηνεία των εκλογικών δεδομένων (το μικρο-κοινωνιολογικό υπόδειγμα της σχολής του Columbia, το μακρο-κοινωνιολογικό μοντέλο, το κοινωνικο-ψυχολογικό υπόδειγμα της σχολής του Michigan και εκείνου της ορθολογικής επιλογής) προσεγγίζουμε σειρά θεματικών ενοτήτων, οι οποίες εντάσσονται στο γνωστικό αντικείμενο της εκλογικής κοινωνιολογίας. Αναλυτικότερα, προσεγγίζουμε το φαινόμενο της αποχής, τους παράγοντες διαμόρφωσης ψήφου (κομματικές ταυτίσεις, διαιρετικές τομές, επίδραση κοινωνικοδημογραφικών μεταβλητών στην ατομική εκλογική συμπεριφορά), την εκδήλωση θεματικής και οικονομικής ψήφου, καθώς και τη διερεύνηση του πολιτικού ανταγωνισμού. Επίσης, σειρά διαλέξεων εστιάζεται σε μια σειρά από παράγοντες οι οποίοι εντάσσονται στο πολιτικό πλαίσιο των αναμετρήσεων και πως αυτοί επηρεάζουν και διαμορφώνουν τις κομματικές επιλογές (η σημασία των διακυβευμάτων και οι διαφορετικές «τάξεις» εκλογών, ο ρόλος της προεκλογικής εκστρατείας και των ΜΜΕ, η «προσωποποίηση» της πολιτικής και ο ρόλος των ηγετών). Σε ξεχωριστή ενότητα μελετάμε το θεσμό των δημοψηφισμάτων ως μορφή άμεσης δημοκρατίας και την αντίστοιχη εκλογική συμπεριφορά ( με έμφαση στο ελληνικό δημοψήφισμα του 2015 και σε εκείνο της Μ. Βρετανίας του 2016). Τέλος, θα ασχοληθούμε και με τις πολιτικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης τόσο σε επίπεδο εκλογικής συμπεριφοράς (με έμφαση στην εκλογική μεταβλητότητα), όσο και ευρύτερα στο επίπεδο της αναδυόμενης κρίσης αντιπροσώπευσης και εκδήλωσης εξτρεμισμού. Οι φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να εξοικειωθούν με την ανάλυση μοντέλων εκλογικής ανάλυσης, χρησιμοποιώντας στις εργασίες τους σειρά εμπειρικών ερευνών προερχόμενες κυρίως από εθνικές εκλογικές έρευνες. Ενδεικτικά, μεταξύ άλλων θα χρησιμοποιηθούν οι ακόλουθες εθνικές έρευνες: Hellenic National Election Study 2012 και 2015, Hellenic Panel Survey 2014, καθώς και το αρχείο ελληνικών ερευνών του ευρωπαϊκού προγράμματος The True European Voter (στο οποίο συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων και έρευνες πολιτικής και εκλογικής συμπεριφοράς του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών).
Λέξεις Κλειδιά
Eκλογική Κοινωνιολογία, Συμμετοχή, Εκλογές, Πολιτικός Ανταγωνισμός, Εκλογική Ανάλυση, Διαιρετικές Τομές, Κομματική Ταύτιση, Εξτρεμισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις421,5
Εργαστηριακή Άσκηση361,3
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων612,2
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων100,4
Συγγραφή εργασίας / εργασιών752,7
Εξετάσεις511,9
Σύνολο27510
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η παρακολούθηση του μαθήματος είναι υποχρεωτική 30% παρακολούθηση, συμμετοχή στο μάθημα και παρουσίαση μιας θεματικής ενότητας 20% παρουσίαση (τελικής) εργασίας στην τάξη 50% γραπτή εργασία ( 9.000 λέξεων)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
. Downs, Α. (1997) Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση 2. Mayer, Ν. , Perrineau, P. , Boy, D. & Cautres , B. (2005) Εκλογική Συμπεριφορά: Ιστορικές Διαδρομές και Μοντέλα Ανάλυσης, Αθήνα: Σαββάλας 3. Nικολακόπουλος, Ηλ. (2001) H Kαχεκτική Δημοκρατία. Kόμματα και εκλογές 1946-1967, Aθήνα: Πατάκη (επιλεγμένα κεφάλαια) 4. Wildenmann, R. (1998) Η Εκλογική Έρευνα: Συμπεριφορά του Εκλογικού Σώματος και Ανάλυση Εκλογών, [Πρόλογος, Μετάφραση, Σχόλια Βασιλική Γεωργιάδου], Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήσης 5. Βούλγαρης, Γ. & Νικολακόπουλος, Ηλ. (επιμ.) (2014) 2012: Ο διπλός εκλογικός σεισμός. Αθήνα: Θεμέλιο. 6. Μοσχονάς, Γ. (1994) «Η Διαιρετική Τομή Δεξιάς-Αντιδεξιάς στη Μεταπολίτευση (1974-1990). Το Περιεχόμενο της Τομής και Όψεις της Στρατηγικής των Κομμάτων του Αντιδεξιού Υποσυστήματος», στο Δεμερτζής, Ν. (επιμ.) Η Ελληνική Πολιτική Κουλτούρα Σήμερα. Αθήνα: Εκδόσεις Οδυσσέας. 7. Νικολακόπουλος, Ηλ. (1990) «Η Εκλογική Επιρροή των Πολιτικών Δυνάμεων», στο Νικολακόπουλος, Ηλ. & Λυριντζής, Χ. Εκλογές και Κόμματα στη Δεκαετία του ’80. Αθήνα: Θεμέλιο. 8. Τεπέρογλου, Ε. (2016) Οι άλλες «εθνικές» εκλογές. Αναλύοντας τις Ευρωεκλογές στην Ελλάδα 1981-2014, Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση. 9. Τσατσάνης, Μ. (2009) «Παλαιές και νέες διαιρετικές τομές», στο Κωνσταντινίδης, Γ. & Μαραντζίδης, Ν. & Παππάς, Τ. (επιμ) Κόμματα και πολιτική στην Ελλάδα. Οι σύγχρονες εξελίξεις. Αθήνα: Κριτικ
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Anderson, C. J. (2000) “Economic voting and political context: A comparative perspective”, Electoral Studies, vol.19 (2-3), pp. 151-170. 2. Bartels, L. M. (2010) “The Study of Electoral Behavior”, in J. E. Leighley (ed.) The Oxford Handbook of American Elections and Political Behavior. Available here: https://www.princeton.edu/~bartels/electoralbehavior.pdf 3. Blais, A. (2000) To Vote or not to Vote. The Merits and Limits of Rational Choice Theory, Pittsburg: Pittsburg University Press (specific chapters).) 4. Campbell, A. (1960) ‘Surge and decline: a study of electoral change’, Public Opinion Quarterly, vol. 24, pp.397-418. 5. Campbell, Α. , Converse, P. E. , Miller, W. E., Stokes D. E. (1960) The American Voter, New York: John Wiley & Sons. 6. Carmines, E. & Stimson, J. Α. (1980) “The Two Faces of Issue Voting” , American Political Science Review, vol. 74, pp. 78–91. 7. Dalton, R. J. (2000) “The Decline of Party Identifications” , in Dalton, R. J & Wattenberg, M. (eds.) Parties Without Partisans: Political Change in Advanced Industrial Democracies, Oxford: Oxford University Press. 8. Dalton, R. & Klingemann, H-D. (2007) The Oxford Handbook of Political Behaviour, Oxford: Oxford University Press (specific chapters). 9. Farrell, D. M. & Schmitt-Beck, R. (2002) Do Political Campaigns Matter? Campaign Effects in Elections and Referendums, London and New York: Routledge (specific chapters). 10. Franklin, M. & Eijk, C. van der (2009) Elections and Voters, Basingstoke: Palgrave Macmillan(specific chapters). 11. Franklin, M. (2001) “Electoral Participation”, in Niemi, R. & Weisberg, H. (eds.) Controversies in Voting Behavior, 4th edition, Washington: CQ Press. 12. Kriesi, H. (1998) ‘The Transformation of Cleavage Politics. The 1997 Stein Rokkan lecture’, European Journal of Political Research, vol. 33, pp. 165-185. 13. Kriesi, H., Grande, E., Lachat, R., Dolezal, M. Bornschier, S. & Frey, T. (2008) West European Politics in the Age of Globalization, Cambridge: Cambridge University Press. 14. Lewis-Beck, Μ. & Stegmaier, M. (2000) ‘Economic determinants of electoral outcomes’, Annual Review of Political Science, vol. 3, pp. 183–219. 15. Lipset, S.M. & Rokkan, S. (1990) “Cleavage Structures, Party Systems, and Voter Alignments”, in Mair, P. (ed) The West European Party System. Oxford: Oxford University Press. 16. Mair, P. (2007) “Left-Right Orientations”, in Dalton, R, J. & Klingemann, H.-D. The Oxford Handbook of Political Behavior, Oxford: Oxford University Press, pp. 206-222. 17. McDonald, P. (2003) “Useful Fiction or Miracle Maker: The Competing Epistemological Foundations of Rational Choice Theory”, The American Political Science Review,vol. 97:4, pp.551-565. 18. Reif, K. & Schmitt, H. (1980) ‘Nine second-order national elections; a conceptual framework for the analyses of European election results’, European Journal of Political Research, vol.8(3), pp. 3–44. 19. Schmitt, H. & Teperoglou, E. (2015) The 2014 European Parliament elections in Southern Europe: second-order or critical elections?, South European Society and Politics, vol. 20 (3) 20. Teperoglou, E. & Tsatsanis, E. (2014) “Dealignment, de-legitimation and the implosion of the two-party system in Greece: The earthquake election of 6 May 2012” , Journal of Elections, Public Opinion, and Parties, vol. 24 (2), pp.222-242. 21. Teperoglou, Ε. , Tsatsanis, Ε. & Nicalokopoulos, Ε. (2015) “Habituating to the new normal: The 2014 European Election in Greece in a post-earthquake party system”, South European Society and Politics, vol. 20 (3),pp. 333-355. 22. Tsatsanis, E. & Teperoglou, E. (2016) “Realignment under Stress: The July 2015 Referendum and the September Parliamentary Election in Greece”, South European Society and Politics, DOI:10.1080/13608746.2016.1208906.
Τελευταία Επικαιροποίηση
23-02-2019