ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ: 20ος ΑΙΩΝΑΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ: 20ος ΑΙΩΝΑΣ / HISTORY OF ARCHITECTURE 20th CENTURY
Κωδικός01TH12
ΣχολήΠολυτεχνική
ΤμήμαΑρχιτεκτόνων Μηχανικών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014334

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2014-15

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 155
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΥποχρεωτικό113

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ: 20ος ΑΙΩΝΑΣ
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία2
Class ID
600148131

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΠολυτεχνείο - πτέρυγα Α (Αρχιτεκτόνων Μηχ.)
ΌροφοςΌροφος 2
Αίθουσα301 (19)
ΗμερολόγιοΤετάρτη 09:00 έως 12:00
Τύπος Μαθήματος
  • Υποβάθρου
  • Γενικών Γνώσεων
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Κατηγορία Μαθήματος
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών οι φοιτητές/τριες: 1. Αποκτούν το βασικό γνωσιακό υπόβαθρο για τη νεώτερη και σύγχρονη αρχιτεκτονική δημιουργία (αρχιτέκτονες, ρεύματα, τάσεις, σχολές κ.α.). 2. Εξοικειώνονται με θέματα ιστορίας αρχιτεκτονικής και με τον τρόπο προσέγγισης και ανάλυσης της αρχιτεκτονικής του παρελθόντος. 3. Ασκούνται στην κριτική θεώρηση του δομημένου περιβάλλοντος και στον τρόπο εξέτασης των πολύπλευρων ζητημάτων που σχετίζονται με αυτό. 4. Έρχονται σε επαφή με τη θεωρία της αρχιτεκτονικής και με την ερμηνεία του αρχιτεκτονικού έργου μέσα από μία σειρά γεγονότων και πολιτισμών φαινομένων. 5. Κατανοούν τη συνθετική διαδικασία ως ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα με ποικίλες προεκτάσεις. 6. Αντιλαμβάνονται τη σύγχρονη αρχιτεκτονική ως ένα ζήτημα μακράς εξελικτικής πορείας, με όχι πάντα γραμμική και ομαλή αλληλουχία φάσεων.
Γενικές Ικανότητες
  • Αυτόνομη εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του μαθήματος είναι η αρχιτεκτονική δημιουργία του 20ου αιώνα, ως συνέπεια ή συνέργεια των έντονων πολιτισμικών, κοινωνικών και οικονομικοπολιτικών αλλαγών. Το ζήτημα προσεγγίζεται θεματικά, κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) με χρονολογική αλληλουχία των γεγονότων και μέσα από συγκριτική και κριτική θεώρηση. Τα εξεταζόμενα έργα αναλύονται σε επίπεδο αισθητικό-μορφολογικό, λειτουργικό και τεχνολογικό-κατασκευαστικό. ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στόχος του μαθήματος είναι η απόκτηση βασικών γνώσεων, αλλά και η κριτική θεώρηση της αρχιτεκτονικής δημιουργίας από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τις αρχές του 21ου (κινήματα, ρεύματα, άνθρωποι, έργα). Στόχος είναι επίσης, να προσφερθεί στους φοιτητές/τριες ένα γενικό ιστορικό και θεωρητικό υπόβαθρο, απαραίτητο για τον εμπλουτισμό των συνθετικών ικανοτήτων τους, το οποίο παράλληλα να αλληλεπιδρά με τις γνώσεις άλλων επιστημονικών περιοχών και γνωστικών αντικειμένων των σπουδών τους. Ως κεντρικό ζητούμενο τίθεται η αντιληπτική σύνδεση του ιστορικού μαθήματος με ζητήματα του σύγχρονου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού (λειτουργικές ανάγκες, ένταξη στο τοπίο και στον τόπο, μορφολογικές αναζητήσεις, κατασκευαστικές επιλύσεις κ.α.). ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Επιγραμματικά αναφέρεται ότι στο μάθημα εξετάζονται οι εξής ενότητες: συνέχειες κι ανατροπές στον 19ο αιώνα, οι πρόδρομοι του Μοντερνισμού, Γερμανικός Εξπρεσιονισμός και Νέα Αντικειμενικότητα, Ρώσικη πρωτοπορία, Ιταλικός Φουτουρισμός και Ρασιοναλισμός, η ακμή του Μοντερνισμού, Ύστερος Μοντερνισμός, το Μοντέρνο στην Ελλάδα, Δομισμός και Μεταμοντέρνο, Αποδόμηση και σύγχρονες αναζητήσεις του 21ου αι. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το μάθημα διεξάγεται σε εβδομαδιαία βάση με διάρκεια 3 ώρες. Κάθε εβδομάδα γίνεται η ανάλυση μίας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, συγκεκριμένα: 1. Εισαγωγή, 2. Συνέχειες και ανατροπές στον 19ο αιώνα, 3. Οι πρόδρομοι του Μοντερνισμού, 4. Γερμανικός Εξπρεσιονισμός και Νέα Αντικειμενικότητα, 5. Ρώσικη πρωτοπορία, 6. Ιταλικός Φουτουρισμός, 7. Η ακμή του Μοντερνισμού, 8. Ύστερος Μοντερνισμός, 9. Το Μοντέρνο στην Ελλάδα Ι, 10. Το Μοντέρνο στην Ελλάδα ΙΙ, 11. Δομισμός και Μεταμοντέρνο, 12. Μετανωτερικότητα, 13. Αποδόμηση. Το τελευταίο ημίωρο των τεσσάρων τελευταίων μαθημάτων πραγματοποιείται συζήτηση για την άσκηση και λύνονται οι μεθοδολογικές και όποιες άλλες απορίες των φοιτητών. Σε ορισμένα μαθήματα γίνεται προβολή ντοκιμαντέρ για έναν αντιπροσωπευτικό αρχιτέκτονα της αντίστοιχης περιόδου ή για ένα έργο. Σε προγραμματισμένες μέρες εκτός των ωρών του μαθήματος (κυρίως Σάββατα), προβλέπονται επισκέψεις σε αντιπροσωπευτικά κτίρια της πόλης για τη βιωματική αντίληψη των έργων. Συγκεκριμένα πραγματοποιούνται επισκέψεις στα κτίρια του Πανεπιστημίου, στο Αρχαιολογικό και Βυζαντινό Μουσείο, στο νέο Δημαρχείο κ.α.
Λέξεις Κλειδιά
Λέξεις Κλειδιά Νεώτερη αρχιτεκτονική κληρονομιά, Αφαίρεση, Λειτουργισμός, Μοντερνισμός, Διεθνές στυλ, Αρχιτεκτονική του μπετόν-αρμέ, Μετανεωτερικότητα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
  • Εργασίες πεδίου
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Διαδίκτυο
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις401,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων150,6
Συγγραφή εργασίας / εργασιών100,4
Εξετάσεις100,4
Σύνολο753
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με τους εξής τρόπους: Α. Γραπτές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (80% του τελικού βαθμού), οι οποίες περιλαμβάνουν ερωτήσεις που στοχεύουν τόσο στην απόδειξη των γνώσεων και στην κατανόηση της αρχιτεκτονικής της περιόδου, όσο και στην κριτική ερμηνεία των φαινομένων. Συγκεκριμένα, οι ερωτήσεις μπορεί να είναι ανάπτυξης, πολλαπλής επιλογής, αντιστοίχησης, σχεδιασμού σκίτσου-σκαριφήματος. Β. Γραπτή άσκηση ή κατασκευή μακέτας (20% του τελικού βαθμού). Στην άσκηση (είτε γραπτή είτε μακέτα) δίνονται ως θέματα κτίρια από την εξεταζόμενη περίοδο. Στόχος του γραπτού θέματος είναι η περιγραφή και η κριτική ερμηνεία του αρχιτεκτονικού έργου, καθώς και η εξάσκηση στην έρευνα και στη συγγραφή κειμένου ιστορίας-θεωρίας. Αντίστοιχα, στην κατασκευή της μακέτας στόχος είναι η κατανόηση της συνθετικής διαδικασίας που ακολούθησε ο αρχιτέκτονας για το εν λόγω έργο. Γ. Προαιρετική επιλογή αποτελεί η δημιουργία βιβλίων σκίτσων – sketchbook (μόνο με προσθετική αξία στον τελικό βαθμό). Το sketchbook περιλαμβάνει αποκλειστικά σκίτσα από έργα της εξεταζόμενης περιόδου, τα οποία έχουν παραχθεί είτε κατά τη διάρκεια των διαλέξεων – παρουσιάσεων, είτε από την επίσκεψη σε έργα και τη βιωματική αντίληψή τους.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Καλλιτεχνική Ερμηνεία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Λάββας Γεώργιος, Επίτομη ιστορία της αρχιτεκτονικής, με έμφαση στον 19ο και 20ο αιώνα, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2008. 2. Frampton Kenneth, Μοντέρνα Αρχιτεκτονική. Ιστορία και Κριτική, Κούρκουλας Α. (επιμ.), Ανδρουλάκης Θ. & Πάγκαλου Μ. (μεταφρ.), 4η έκδοση, Αθήνα: Θεμέλιο, 2017. 3. Γιακουμακάτος Αντρέας, Ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής, 20ος αιώνας, Αθήνα: Νεφέλη, 2003.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
• Benevolo Leonardo, Η ιστορικότητα του αρχιτεκτονικού έργου, Λαζαρίδης Παντελής (επιμ. &μεταφρ.), Αθήνα: Λιβάνης, 1961. • Curtis W., Modern architecture since 1900, London: Phaidon, 1996. • Davies C., A new history of modern architecture, London: Laurence King Publishing, 2017. • Haddad E. & Rifkind D., A critical history of contemporary architecture: 1960-2010, Abingdon: Routledge, 2014. • Lefas Pavlos, Dwelling and architecture: From Heidegger to Koolhaas, New York: Distributed Art Pub Incorporated, 2009. • Lefaivre L. & Tzonis A., Critical Regionalism. Architecture and Identity in a Globalised World, New York: Prestel Pub, 2003. • Vitti Mario, H γενιά του τριάντα. Ιδεολογία και μορφή, Αθήνα: Ερμής, 2011. • Δουμάνης Ορέστης, “Μεταπολεμική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα 1945-1983. Οδηγός”, Αρχιτεκτονικά θέματα, 1984. • Καλογήρου Νίκος, Η Πανεπιστημιούπολη του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2017. • Κολώνας Βασίλης, Η αρχιτεκτονική μιας εκατονταετίας: Θεσσαλονίκη 1912-2012, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2012. • Κωτσάκη Αμαλία (επιμ.), Le Corbusier: Συναντήσεις στη Μεσόγειο, Χανιά: Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, 2016. • Κωτσιόπουλος Αναστάσιος, Κριτική της αρχιτεκτονικής θεωρίας, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 1994. • Ποταμιάνος Ιάκωβος, Ιστορία της αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα, Αθήνα: Αντιύλη, 2014. • Σκουτέλης Νίκος (επιμ.), Συν-ηχήσεις με τον Δημήτρη Πικιώνη, Αθήνα: Πλέθρον, 2018. • Σαχανά Χ., Στεφανίδου Α., Τσιτιρίδου Σ. & Σαμουηλίδου Α., Ο αρχιτέκτονας Θουκυδίδης Π. Βαλεντής, Αθήνα: Νήσος, 2007. • Τουρνικιώτης Παναγιώτης, Ιστοριογραφία της μοντέρνας αρχιτεκτονικής, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2002. • Τσιαμπάος Κώστας, Αμφίθυμη νεωτερικότητα, Αθήνα: Επίκεντρο, 2017. • Φεσσά – Εμμανουήλ, Ελένη, Δοκίμια για τη Νέα Ελληνική Αρχιτεκτονική. Θεωρητικά, ιστορικά, κριτικά, Αθήνα, 2001. • Φιλιππίδης Δημήτρης, Μοντέρνα αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, Αθήνα: Μέλισσα, 2001.
Τελευταία Επικαιροποίηση
17-07-2019