Ύμνος, μέλος και εικόνα στη Λειτουργική μας παράδοση

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΎμνος, μέλος και εικόνα στη Λειτουργική μας παράδοση / Hymn, Melody and Ikon in our Liturgical Tradition
Κωδικός2188
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΘεολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΠαναγιώτης Σκαλτσής
Χαρακτηρισμός ΜαθήματοςΜαθήματα Θεολογίας
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014146

Πρόγραμμα Σπουδών: Αναμορφωμένο ΠΠΣ Τμήματος Θεολογίας (2020)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογήςΕαρινό-3

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Θεολογίας (2013 έως σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 22
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕπιλογήςΕαρινό-3

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΎμνος, μέλος και εικόνα στη Λειτουργική μας παράδοση
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600151361
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Ιταλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά το πέρας των διαλέξεων οι φοιτητές θα είναι σε θέση: α)να γνωρίζουν την ορολογία και εξέλιξη της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, β)να διακρίνουν τα είδη των ύμνων, την ένταξή τους στη θεία Λατρεία και την θεολογική ερμηνεία τους γ)να καταγράφουν την εξέλιξη και η σημασία της βυζαντινής μουσικής, δ)να αναγνωρίζουν τα είδη του μέλους ε)να εντοπίζουν την άρρητη σχέση ανάμεσα στον ύμνο και το μέλος καθώς και η άρρητη σχέση ύμνου και μέλους και στ)να περιγράφουν τη λειτουργική διάσταση της βυζαντινής εικόνας και τη θέση της στο Ναό, να αξιολογούν τη σημασία της προσκύνησης της, την ευχαριστιακή σπουδαιότητα της και τις υμνογραφικές αναφορές σε αυτήν Στόχος του εν λόγω μαθήματος είναι να διευρύνει τις γνώσεις των φοιτητών περί την Θεία Λατρεία, τη βυζαντινή υμνογραφία και μουσική, καθώς και την λειτουργική διάσταση της βυζαντινής εικόνας και να τους βοηθήσει στα επιστημονικά τους ενδιαφέροντα και το διδακτικό τους έργο.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα αυτό μελετά την ορολογία και εξέλιξη της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, τα είδη των ύμνων, την ένταξή τους στη θεία Λατρεία και την θεολογική ερμηνεία τους. Ερευνάται επίσης η εξέλιξη και η σημασία της βυζαντινής μουσικής, τα είδη του μέλους καθώς και η άρρητη σχέση ύμνου και μέλους. Εξετάζεται ακόμη και η λειτουργική διάσταση της βυζαντινής εικόνας, όπως η θέση της στο Ναό, η σημασία της προσκύνησης της, η ευχαριστιακή της σπουδαιότητα και οι υμνογραφικές αναφορές σε αυτήν.
Λέξεις Κλειδιά
Υμνογραφία, Υμνογράφοι, Υμνολογία, Ψαλτική, βυζαντινή μουσική, μέλος, βυζαντινή εικόνα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
α) χρήση του υπολογιστή και του προβολέα για την παρουσίαση διαφανειών, ύμνων με ήχο και ανακοινώσεων που αφορούν τις υποενότητες του μαθήματος β) χρήση διαδικτύου και αναζήτηση θεμάτων που αφορούν τις ενότητες του μαθήματος
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων170,7
Συγγραφή εργασίας / εργασιών160,6
Εξετάσεις30,1
Σύνολο753
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Τίθενται στους φοιτητές, γραπτά και προφορικά, ερωτήσεις αναφορικά με τις θεματικές που αναπτύχθηκαν στο μάθημα. Αξιολογείται εάν αποδίδουν με σαφήνεια τις απαντήσεις τους και εάν μπορούν να αναπτύξουν προσωπική κριτική στάση απέναντι στα όσα έχουν μελετήσει.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Παναγιώτη Ι. Σκαλτσή,<<Μυσταγωγία εστί τα τελούμενα.Ερμηνευτικά Υπομνήματα της Θείας Λειτουργίας κατά τον 19ο αι.(Σειρά Λειτουργικά και Υμνολογικά Παράλληλα),εκδ.Κυριακίδη ,Θεσσαλονίκη 2020. 2. Παναγιώτης Τρεμπέλας, Εκλογή Ελληνικής Ορθοδόξου Υμνογραφίας, εκδ. «Ο Σωτήρ», Αθήνα 2007.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1.Θεοχάρη Δετοράκη,Βυζαντινή Υμνογραφία(Πανεπιστημιακές Παραδόσεις),Ηράκλειο 1997. 2.Θεοδώρου Ξύδη,Βυζαντινή Υμνογραφία ,εκδ.Νικόδημος,1978. 3.Συμεών Κούτσα(Αρχιμ.,νυν Μητρ.Νέας Σμύρνης),Οι Καταβασίες των Δεσποτικών και Θεομητορικών Εορτών,κείμενο,μετάφραση,σχόλια,εκδ.,<<Τέρτιος>>,Κατερίνη 1994. 4.Ιωάννου Χρ.Κωνσταντινίδου,Υμνολογία,έκδ.Γ',Αθήναι 1981. 5.Παναγιώτη Κ.Χρήστου,Θεολογικά Μελετήματα.Υμνογραφικά.,Θεσσαλονίκη 1981.
Τελευταία Επικαιροποίηση
02-06-2020