Κριτικές προσεγγίσεις στο γραμματισμό

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΚριτικές προσεγγίσεις στο γραμματισμό / Critical approaches to literacy
ΚωδικόςΔΠΔΜ105
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΤριανταφυλλιά Κωστούλη
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600015080

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Επιστήμες της Αγωγής: Διδακτικές Πρακτικές και Διαδικασίες Μάθησης (2018-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 8
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
Γλωσσικός Γραμματισμός και Λογοτεχνική ΕκπαίδευσηΥποχρεωτικό1110

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΚριτικές προσεγγίσεις στο γραμματισμό
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Class ID
600154319
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στόχος του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες στον πλούσιο προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία γύρω από τις έννοιες του λειτουργικού και κριτικού γραμματισμού. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες αναμένεται να: • έχουν κατανοήσει τις βασικές προσεγγίσεις και θέσεις που έχουν διατυπωθεί για τις δεξιότητες και στρατηγικές που συνδέονται με τη διάκριση μεταξύ λειτουργικού και κριτικού γραμματισμού στη σχετική βιβλιογραφία • να είναι σε θέση να εντοπίζουν κάτω από την ποικιλία της ορολογίας τις κοινές γραμμές που συνενώνουν διεπιστημονικούς κλάδους αλλά και τις διαφοροποιήσεις που διατυπώνονται στο εσωτερικό του κάθε κλάδου καθώς και το τι αυτές υποδηλώνουν, • Έχουν κατανοήσει τις σημαντικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην κατανόηση και την παραγωγή κειμένων τόσο ως γλωσσικών όσο και ως πολιτισμικών προϊόντων. • Να είναι σε θέση να αξιοποιούν εργαλεία- όπως αυτά που παρέχει η Συστημική Λειτουργική Γραμματική (ΣΛΓ)– για την ανάγνωση των ιδεολογικών συνυποδηλώσεων που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη πολυσημειωτική πραγματικότητα.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα παρουσιάζει τις βασικές θέσεις και προτάσεις που έχουν διατυπωθεί στη βιβλιογραφία γύρω από τη μελέτη της κριτικής διάστασης της γλώσσας. Παρουσιάζονται οι συναφείς κλάδοι (όπως ΚΑΛ, η θεωρία του κοινωνικού κονστρουκτιβισμού καθώς και μεταδομιστικές προσεγγίσεις) και οι βασικοί εκπρόσωποι του χώρου (Φουκώ, Faiclough, Wodak, van Dijk) που έχουν διαμορφώσει και προτείνει ποικίλους τρόπους διερεύνησης της σχέσης γλώσσας, εξουσίας και ιδεολογίας. Πέρα από την παρουσίαση και κριτική μελέτη της βιβλιογραφίας, το μάθημα επικεντρώνεται στην εισαγωγή και κατανόηση της Συστημικής Λειτουργικής Γραμματικής (ΣΛΓ) και των εργαλείων που αυτή παρέχει για την κατανόηση του τρόπου δόμησης και αναπαράστασης της κοινωνικής πραγματικότητας. Οι φοιτητές/τριες καλούνται, αξιοποιώντας το συγκεκριμένη περιγραφή της πολυλειτουργικής διάστασης της γλώσσας, να διερευνήσουν, μέσα από ποικίλα κείμενα που προέρχονται από την τοπική και ευρύτερη κοινωνία, το πώς τα άτομα μέσα από τη χρήση λεξικογραμματικών και κειμενικών μηχανισμών επαναδιατυπώνουν κειμενικά είδη, παράγουν και αναδομούν ποικίλες αναπαραστάσεις του κόσμου, προβάλλουν ταυτότητες, αντιστέκονται σε σχέσεις εξουσίες και διαπραγματεύονται κυρίαρχες ιδεολογίες.
Λέξεις Κλειδιά
Κριτική Ανάλυση Λόγου, Συστημική Λειτουργική Γραμματική, εξουσία, ηγεμονία, κειμενικές αναπαραστάσεις.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις301
Σεμινάρια200,7
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων1003,3
Εκπόνηση μελέτης (project)501,7
Συγγραφή εργασίας / εργασιών1003,3
Σύνολο30010
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών/τριών είναι συνεχής και έχει διαμορφωτικό και συμπερασματικό χαρακτήρα. Για τη διαμορφωτική αξιολόγηση προβλέπονται: (α) Παρουσιάσεις των ατομικών εργασιών ανά συνάντηση εργασίας, (β) Παρουσιάσεις των ομαδικών εργασιών ανά συνάντηση εργασίας, Η συμπερασματική αξιολόγηση πραγματοποιείται μέσω δύο γραπτών εργασιών έκτασης 1500 και 3000 λέξεων αντίστοιχα και προφορικών παρουσιάσεων. Η πρώτη γραπτή εργασία θα εκπονηθεί στα μέσα του εξαμήνου και αφορά την κριτική εξέταση μιας επιστημονικής μελέτης (50% της τελικής βαθμολογίας). Η δεύτερη εργασία θα εκπονηθεί μετά την ολοκλήρωση των μαθημάτων και αφορά στην ανασκόπηση και κριτική ανάλυση ενός υποπεδίου που σχετίζεται με το περιεχόμενο του μαθήματος (50% της τελικής βαθμολογίας).
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Bakhtin, M.M. (1981). The dialogic imagination (Tr. C. Emerson & Holquist, M.) Austin: University of Texas Press. Burns, Anne and Coffin, C. (eds.) (2001). Analyzing English in a global context: A Reader. London: Routledge. (chapters 8, 9, 10, 11, 12). Fairclough, N. (2003). Analyzing discourse: Textual analysis for social research. London: Routledge. Foucault, M. (1972). The Archeology of knowledge. London: Tavistock. Gee, J.P. (2004) Situated language and learning: A critique of traditional schooling. New York: Routledge. Kostouli, T. 2009. «A sociocultural framework: Writing as social practice». Στο R. Beard, D. Myhill, J. Riley & M. Nystrand (επιμ.) The SAGE Handbook of Writing Development. London, Sage, 98-116 Martin, J.R. (1985). Factual writing: Exploring and challenging social reality. Oxford: Oxford University Press. Unsworth, L. (ed.) (2000). Researching language in schools and communities: Functional linguistic perspectives. London and Washington: Cassell. Wodak, R., & Meyer, M. (eds.) (2001) Methods of Discourse Analysis. London: Sage.
Τελευταία Επικαιροποίηση
11-04-2019