ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ / LANGUAGE TEACHING AND PSYCHOLINGUISTICS: TEACHING PRACTICES
ΚωδικόςΥΜ8
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑθανάσιος Αϊδίνης
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600017533

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 1
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό534

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600155797
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Κατηγορία Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα: Μπορούν να αξιολογούν τις διάφορες θεωρίες για την κατάκτηση του γραμματισμού. Γνωρίζουν τις διάφορες προσεγγίσεις για τη διδασκαλία της γλώσσας στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου. Συνδυάζουν πρακτικές από διάφορες προσεγγίσεις για μια επιτυχημένη διδασκαλία. Κρίνουν το περιεχόμενο των σχολικών εγχειριδίων ώστε να αποφασίζουν αν αυτό ανταποκρίνεται στις ανάγκες των μαθητών και συνακόλουθα να το εμπλουτίζουν. Συνδυάζουν θεωρητικές προσεγγίσεις με πρακτικές εφαρμογές.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η γλώσσα συνδέεται με την επικοινωνία και τη μάθηση στο σχολικό περιβάλλον αποτελεί σημαντικό ζήτημα. Μολονότι η γλώσσα συναρτάται με την επικοινωνία, οι πιο σύγχρονες ερευνητικές προσεγγίσεις (κυρίως στο χώρο των σπουδών γραμματισμού) έχουν καταδείξει ότι η επικοινωνία στο σχολικό πλαίσιο συνιστά μια σύνθετη διαδικασία παραγωγής και διαπραγμάτευσης νοημάτων μέσα από ποικίλα είδη προφορικών και γραπτών κειμένων. Μέσα από το μάθημα αυτό υποστηρίζεται ότι τα ποικίλα είδη των κειμένων που το σχολείο προκρίνει ως περισσότερο ή λιγότερο σημαντικά αλλά και ο τρόπος που τα παιδιά συμμετέχουν σε διαδικασίες παραγωγής και διαπραγμάτευσης των κειμένων αυτών δεν είναι ουδέτερες επιλογές. Απηχούν και διαμορφώνουν ένα σύστημα στάσεων απέναντι στη γλώσσα, τη γνώση και τον κόσμο γενικότερα. Μέσα από τις στάσεις αυτές, οι μαθητές/τριες διαμορφώνονται σε συγκεκριμένης μορφής εγγράμματα υποκείμενα, με κριτική ή μη κριτική σκέψη. Επιπλέον το μάθημα παρουσιάζει τις βασικές προτάσεις που έχουν διατυπωθεί στη βιβλιογραφία σε σχέση με τη διδακτική της γλώσσας εντάσσοντάς την σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που σχετίζεται με την καλλιέργεια του γραμματισμού και ειδικότερα του κριτικού γραμματισμού. Μεταξύ των ζητημάτων που αναλύονται ενδεικτικά είναι τα εξής: Τι εννοούμε με τον όρο ‘προφορικός λόγος’ και ‘καλλιέργεια προφορικού λόγου’; Με ποιον τρόπο οι γλωσσικές, μεταγλωσσικές και επικοινωνιακές γνώσεις των παιδιών συναρτώνται με την κατάκτηση της πρώτης ανάγνωσης και γραφής ή με ζητήματα που αφορούν στην παραγωγή κειμένων; Ποια η σχέση προφορικού και γραπτού λόγου, παραγωγής και επεξεργασίας κειμένων; Ποιος ο ρόλος των κειμενικών ειδών; Ποιες γνωσιακές και μεταγνωστικές στρατηγικές λειτουργούν κατά την επεξεργασία κειμένων που συγκροτούν τα νοήματα στο σχολικό πλαίσιο; Το μάθημα μέσα από 3 ενότητες αναδεικνύει τους βασικούς άξονες (θέσεων, όρων, παραδοχών και ιδεολογικών συνυποδηλώσεων) που συναρτώνται με τη μελέτη και τη διδακτική της γλώσσας και του γραμματισμού στο σχολικό περιβάλλον. Ειδικότερα στην πρώτη ενότητα με τίτλο ‘Βασικές έννοιες’ εισάγονται οι βασικές έννοιες που προσδιορίζουν τη θεώρηση της γλώσσας ως συστήματος και ως λειτουργικής χρήσης. Παρουσιάζονται τα επίπεδα γλωσσικής περιγραφής, οι μονάδες ανάλυσης της γλώσσας και οι σχέσεις με τις οποίες τα γλωσσικά στοιχεία συνδέονται μεταξύ τους για να συγκροτήσουν κείμενα μέσω των οποίων τα άτομα επιτελούν επικοινωνιακές λειτουργίες και πραγματώνουν επικοινωνιακές προθέσεις. Στη δεύτερη ενότητα με τίτλο ‘Γραμματισμός στην προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία’ παρουσιάζονται οι ψυχογλωσσολογικές θεωρίες που έχουν διατυπωθεί για την κατάκτηση του γραμματισμού, προσδιορίζονται οι ικανότητες που συνδέονται με τον αναδυόμενο γραμματισμό και διερευνώνται συστηματικά τα ζητήματα του γραμματισμού στην πρώτη σχολική ηλικία. Στην τρίτη ενότητα γίνεται συστηματική αναφορά στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά αλλά και οι εκπαιδευτικοί κατά τη διαδικασία κατάκτησης του γραμματισμού. Η συζήτηση στην ενότητα αυτή δίδει έμφαση στη διδακτική πράξη καθώς καταγράφει και παρουσιάζει κριτικά τις ποικίλες μεθόδους που έχουν προταθεί για τη διδασκαλία του γραμματισμού στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου.
Λέξεις Κλειδιά
Γραμματισμός, διδακτική γλώσσας, αναδυόμενος γραμματισμός, πρώτη ανάγνωση και γραφή, ψυχογλωσσολογικά μοντέλα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Διαδραστικές ασκήσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις782,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων291,0
Συγγραφή εργασίας / εργασιών100,3
Εξετάσεις30,1
Σύνολο1204
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Α. Αϊδίνης (2012). Γραμματισμός στην πρώτη σχολική ηλικία. Μία Ψυχογλωσσολογική προσέγγιση. Αθήνα: Gutenberg.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Κ. Πόρποδας (2002). Η Ανάγνωση. Πάτρα: Αυτοέκδοση. F. Smith (2006). Κατανοώντας την Ανάγνωση. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Α. Χαραλαμπόπουλος & Σ. Χατζησαββίδης (1997). Η διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας. Θεωρία και πρακτικές εφαρμογές. Θεσσαλονίκη: Κώδικας.
Τελευταία Επικαιροποίηση
06-09-2019