ΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ:ΛΑΪΚΑ ΘΕΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ, 19ος αιώνας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ:ΛΑΪΚΑ ΘΕΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ, 19ος αιώνας / SPECIAL TOPICS IN THEATRE HISTORY: POPULAR GENRES OF THE LONG 19th CENTURY
ΚωδικόςΣΤ0607
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΘεάτρου
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΙουλία Πιπινιά
Γνωστικό ΑντικείμενοΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΑΤΡΟΥ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID120000971

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Θεάτρου (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕΙΔΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ:ΛΑΪΚΑ ΘΕΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ, 19ος αιώνας
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600156866
Τύπος Μαθήματος
  • Επιστημονικής Περιοχής
Κατηγορία Μαθήματος
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Καλό είναι οι φοιτητές/τριες να έχουν ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις τους στις Ιστορίες θεάτρου.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Το μάθημα αποσκοπεί στο να εφοδιάσει τους φοιτητές/τριες με εξειδικευμένες γνώσεις που θα τους επιτρέπουν να αναλύουν τις ιστορικές διεργασίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη του θεάτρου κατά τον 19ο αιώνα και τις συνθήκες ανάπτυξης της μαζικής κουλτούρας. Στόχος του είναι να γνωρίσουν τα είδη που αναπτύσσονται στα λεγόμενα 'μικρά' (συγκριτικά με τα μεγάλα ή αλλιώς επίσημα) θέατρα στις δυτικές πρωτεύουσες και να μπορούν οι συμμετέχοντες/ουσες να αξιολογούν την πρόσληψη των θεατρικών φαινομένων, να εφαρμόζουν τις μεθόδους της ιστοριογραφίας του θεάτρου, να συγκρίνουν και να αξιολογούν διαφορετικά πολιτισμικά προϊόντα και πρακτικές.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αντικείμενο του μαθήματος είναι η μελέτη των ποικιλώνυμων δραματικών ειδών και θεαμάτων που κατακλύζουν τις σκηνές της Ευρώπης και της Αμερικής προς το τέλος του 18ου αιώνα και έως το ξεκίνημα του 20ού. Στόχος του μαθήματος είναι να συζητήσει τα ιστορικά συμφραζόμενα που συνοδεύουν και καθορίζουν την ανάδυση και πορεία των συγκεκριμένων ειδών αλλά και να εξετάσει συγκριτικά τις θεατρικές τεχνικές και φόρμες που υιοθετούν, σε μια προσπάθεια κατανόησης των όρων ανάπτυξης της αστικής εμπορικής κουλτούρας. Ενότητες του μαθήματος • ΕΙΣΑΓΩΓΗ (Ζητήματα έρευνας και υλικού - ορολογία, χρονολογίες και περίοδοι, ιστοριογραφικές μέθοδοι – η έννοια του ‘λαϊκού’ – ‘λαϊκό’ εναντίον υψηλού – ‘λαϊκή’ και εμπορική κουλτούρα – 19ος αιώνας ή από τη Γαλλική επανάσταση στο τέλος των αυτοκρατοριών – όροι της πολιτισμικής ηγεμονίας της Ευρώπης και της Δύσης) • 1.1. Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ (Ανακατατάξεις στη γαλλική σκηνή πριν και μετά το 1789 – η άνθηση των πανηγυριών και των ανοιχτών διασκεδάσεων – λογοκρισία – ο χωρισμός πόλης και θιάσων – η κουλτούρα της Επανάστασης και το θέατρο) • 1.2. ‘ΝΕΑ’ ΕΙΔΗ και ΘΕΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΚΗΝΗ (Το θεατρικό κοινό – τα θέατρα του βουλεβάρτου (boulevard) – δημοφιλή είδη: τσίρκο, παντομίμα, παραμυθόδραμα, βωντβίλ, μελόδραμα) • 1.3. ΘΕΑΜΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΣΤΟ 2Ο ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ (Η αστικοποίηση του θεάματος και οι μεταβολές στην πόλη: η κατεδάφιση του θεάτρων του βουλεβάρτου – ελαφρό μουσικό θέατρο, θεάματα ποικιλιών, – το καμπαρέ και η διασκέδαση του fin-de-siècle – τα ‘λαϊκά’ θεάματα και η πρωτοπορία των αρχών του 20ού αιώνα) • 2.1.ΤΑ ΒΑΣΙΛΙΚΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ (Γαλλικές επιρροές στο αγγλικό θέατρο κατά τον 18ο αιώνα – λογοκρισία – η Γαλλική Επανάσταση και η βρετανική εθνική ταυτότητα – αριστοκρατία και αστοί: η τέχνη της γραφής και η τέχνη της εικόνας - το γοτθικό δράμα και μελόδραμα) • 2.2. ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΑ ‘ΕΥΤΕΛΗ’ ΕΙΔΗ, ΠΛΟΥΣΙΟ ΘΕΑΜΑ (Παλιά και νέα θεατρικά είδη (μπουρλέσκ, μπουρλέτα, παντομίμα, εξτραβαγκάντσα) – εγχώρια και εισαγόμενα δράματα (μελόδραμα, βωντβίλ) – ρομαντισμός: ο λόγος, η ηθική και το συναίσθημα – ρεαλισμός: η απεικόνιση και η δράση – ο διαχωρισμός των θεάτρων και των θιάσων) • 2.3. ΒΙΚΤΩΡΙΑΝΑ ΗΘΗ, ΑΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ‘ΛΑΪΚΑ’ ΘΕΑΜΑΤΑ (Η βικτωριανή Αγγλία, ο αστικός καθωσπρεπισμός και τα ‘λαϊκά’ θεάματα – επιβιώσεις και μεταβολές σε είδη και σκηνικές πρακτικές – το μιούζικ-χωλ) • 3.1. Η ΓΗ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΙΑΣ: ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ (Οι Ευρωπαίοι στη Βόρεια Αμερική: επιρροές και σχέσεις μετά την Αμερικανική Επανάσταση – το θέαμα στην υπηρεσία του έθνους:‘ξένα’ είδη, εγχώριες ανάγκες – η ανάδυση της αμερικανικής σκηνής) • 3.2. Η ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ (Η κυριαρχία του θεάματος – μουσικοχορευτικές διασκεδάσεις – τσίρκο, μινιστρέλοι, αμερικανικό βωντβίλ και μπουρλέσκ – οι ΗΠΑ της ‘ελαφράς’ κουλτούρας) • ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: ΛΟΓΟΣ, ΕΙΚΟΝΑ, ΘΕΑΜΑ (Η υποχώρηση του λόγου, η παντοδυναμία της εικόνας, η κυριαρχία του θεάματος – ‘λαϊκό’ και εμπορικό – αστική κουλτούρα και θέατρο – χωροταξικές ανακατατάξεις, κοινωνικές ανατροπές)
Λέξεις Κλειδιά
'λαϊκά' είδη, θεάματα, 19ος αιώνας, γαλλικό θέατρο, βρετανικό θεάτρο, αμερικανικό θέατρο
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Ήχος
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Χρήση powerpoint και διαδικτυακού υλικού στα μαθήματα, ταινίες και ήχος, αξιοποίηση και χρήση των ευκολιών του elearning.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων301,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών301,2
Παρουσιάσh261,0
Σύνολο1255
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση της επίδοσης των φοιτητών/φοιτητριών θα στηριχθεί στη συμμετοχή και παρακολούθηση κατά τη διάρκεια του εξαμήνου (10%), στην προφορική παρουσίαση προεπιλεγμένου υλικού της εργασίας (40%) και στην τελική γραπτή εργασία (50%) που θα αποτιμήσει το σύνολο της προσπάθειας του/της κάθε φοιτητή/τριας. Συγκεκριμένα, θα δοθούν θέματα εργασιών που θα αναλάβουν ομάδες των 4 ή 5 ατόμων ανάλογα και με τον αριθμό των εγγεγραμμένων στο μάθημα. Η εργασία (ή μέρος της) θα παρουσιαστεί προφορικά (με βοηθητικό υλικό) σε προαποφασισμένη ημερομηνία και θα κατατεθεί γραπτά κατά την εξεταστική περίοδο. Στο γραπτό κείμενο θα πρέπει να δηλώνεται ξεχωριστά η συμβολή του κάθε μέλους της ομάδας. Η εργασία, σε έκταση, θα είναι 5.000 λέξεις και θα πρέπει να ακολουθεί τους κανόνες της επιστημονική γραφής και έρευνας. Οι πληροφορίες αυτές μοιράζονται σε φυλλάδιο στο πρώτο μάθημα, αναρτώνται στο σάιτ του Τμήματος (πληροφορίες για το μάθημα) και στο blackboard του μαθήματος.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
• Σάββας Πατσαλίδης και Αναστασία Νικολοπούλου (επιμ.), Μελόδραμα: Ειδολογικοί και Ιδεολογικοί μετασχηματισμοί, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2001. (PN1912.M4 2001) • Σάββας Πατσαλίδης, Θέατρο, Κοινωνία, Έθνος: Από την Αμερική στις Ηνωμένες Πολιτείες, τ. Α΄: 1620-1960, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2010. (PN2226.P3 2010) • Patrick Barbier, Η καθημερινή ζωή στην Όπερα τον καιρό του Ροσίνι και του Μπαλζάκ, Παρίσι 1800-1850, μτφ. Σταύρος Βλοντάκης, Παπαδήμας, Αθήνα 1994. (ML1727.8. P2 B316, 1994) • Ρίτσαρντ Σένετ, Η τυραννία της οικειότητας. Ο δημόσιος και ιδιωτικός χώρος στον δυτικό πολιτισμό, μτφ. Γιώργος Ν. Μερτικας, επιμ. Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Νεφέλη, Αθήνα 1999
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Θεατρικά κείμενα: 1.Ένα από τα τρία παρακάτω: α. Alponse D’ennery & Εugène Cormon, Αι δύο ορφαναί (Les deux, orphelines, 1874), μτφ. Δ. Π. Λάμπρου, Φέξης, Αθήνα 1903 (φωτ. στο Τμήμα). β. Alphonse D’ennery, Οι ιππόται της ομίχλης (Les Chevaliers du brouillard, 1857), μτφ. μτφ. Χρ. Δ. Αλεξιάδου, Φέξης, Αθήνα 1903 (pdf στο blackboard). γ. Victor Séjour, Ο υιός της νυχτός (Le Fils de la nuit, 1856), Φέξης, Αθήνα 1903 (pdf στο blackboard). 2.John Walker, Το παλληκάρι της φάμπρικας (The Factory Lad, 1832), μτφ. Ζαρίφη Βάσογλου στο Σ. Πατσαλίδης - Α. Νικολοπούλου (επιμ.), Μελόδραμα: Ειδολογικοί και Ιδεολογικοί Μετασχηματισμοί, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2001, σσ. 687-715. Επιλογή άρθρων και μελετών 1. Denys Cuche, Η έννοια της κουλτούρας στις Κοινωνικές Επιστήμες, μτφ. Φώτης Σιάτιτσας, επιμ. Μαίρη Λεοντσίνη, Τυπωθήτω-Γιώργος Δάρδανος, Αθήνα 2001, σελ. 119-140. (pdf) 2. Raymond Williams, Κουλτούρα και ιστορία, επιμ.-μτφ. Βενετία Αποστολίδου, Γνώση, Αθήνα 1994, σσ. 337-344. (pdf) 3. Ζαν Ντυβινιό, Ο Ηθοποιός, μτφ. Μυρτώ Ράϊς, Νεφέλη, Αθήνα 2000, σσ.177-244. (pdf) 4. Ρίτσαρντ Σένετ, Η τυραννία της οικειότητας. Ο δημόσιος και ιδιωτικός χώρος στον δυτικό πολιτισμό, μτφ. Γιώργος Ν. Μερτικας, επιμ. Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, Νεφέλη, Αθήνα 1999, σσ. 252-280. (pdf) 5. Ρολάν Μπαρτ, Μυθολογίες. Μάθημα, μτφ. Καίτη Χατζηδήμου – Ιουλιέττα Ράλλη, επιμ. μτφ. Γιάννης Κρητικός εκδ. Ράππα, 1979, σσ.159-166. (pdf) 6. Σάββας Πατσαλίδης – Αναστασία Νικολοπούλου (επιμ.), Μελόδραμα: Ειδολογικοί και Ιδεολογικοί Μετασχηματισμοί, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2001, τα άρθρα: 1. Κάριν Λαγοπούλου, «Το μελόδραμα και ο λαϊκός πολιτισμός της Ευρώπης πριν το 1830», σ. 33-62. 2. Michael Hays, «Ανα-παραστάσεις της αυτοκρατορίας: τάξεις, κουλτούρα και το λαϊκό θέατρο του 19ου αι.», σ. 63-92. 3. Αναστασία Νικολοπούλου, «‘Η τελευταία εξέγερση των εργατών’: Αγροτικά και λουδιτικά μελοδράματα στην Αγγλία, 1830-1833», σ. 93-121. 4. Ζωή Δέτση-Διαμαντή, «Η ιδεολογία του μελοδράματος και ο ‘εκδημοκρατισμός’ της αμερικανικής κοινωνίας, 1773-1850», σ. 123-162. 7. Σάββας Πατσαλίδης, Θέατρο, Κοινωνία, Έθνος: Από την Αμερική στις Ηνωμένες Πολιτείες, τ. Α΄: 1620-1960, University Studio Press, Θεσσαλονίκη, 2010, οι ενότητες: 1. «Γραφή, ταυτότητα και έθνος: μεθ-οριακές δοκιμασίες», σ. 121-169. 2. «Περί υψηλού και λαϊκού: η περίπτωση του Σαίξπηρ», σ. 194-201. 3. Ο Augustin Daly (1838-1899) και η νέα Αμερική του» & «Dion Boucicault (1820-1890): η μελοδραματική εκδοχή του ρεαλιστικού» σ. 212-218. 4. «Το μουσικοχορευτικό θέατρο: η μακροβιότερη αμερικανική παράδοση», σ. 235-276 5. «Η Αμερική της κατανάλωσης και του θεάματος» σ. 313-329 και 338-342
Τελευταία Επικαιροποίηση
14-04-2020