Αισθητική, τέχνη και πολιτική

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΑισθητική, τέχνη και πολιτική / Aesthetics, Art and Politics
ΚωδικόςΦ417
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό, 2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΓεώργιος Ζωγραφίδης
Γνωστικό ΑντικείμενοΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014883

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 2
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΦιλοσοφίαΥποχρεωτικό Κατ' Επιλ. ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6
ΠαιδαγωγικήΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΑισθητική, τέχνη και πολιτική
Ακαδημαϊκό Έτος2019 – 2020
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600163128
Κατηγορία Μαθήματος
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Γαλλικά (Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Χρήσιμη είναι η κατοχή εισαγωγικών γνώσεων στην Αισθητική/Φιλοσοφία της Τέχνης και οι γνώσεις Ιστορίας των Τεχνών.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
- συσχετίζουν τις αισθητικές θεωρίες με το ευρύτερο φιλοσοφικό πλαίσιό τους καθώς και με τη σύγχρονή τους τέχνη - αναγνωρίζουν τις πολιτικές διαστάσεις των έργων τέχνης και να τις ερμηνεύουν με αναφορά σε συγκεκριμένες αισθητικές θεωρίες - δύνανται να επιχειρηματολογούν σχετικά με ζητήματα της στράτευσης ή μη της τέχνης και τη γενικότερη θέση του πολιτικού στοιχείου στην τέχνη - γνωρίζουν τις κομβικές στιγμές της πολιτικοποίησης του αισθητικού από την αρχαιότητα έως σήμερα
Γενικές Ικανότητες
  • Αυτόνομη εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η φιλοσοφία από την ιδρυτική στιγμή της θεωρητικοποίησε την αμφίθυμη σχέση της με την τέχνη, κατασκευάζοντας αισθητικές θεωρίες, ερμηνεύοντας και αξιολογώντας την τέχνη και υπό το πρίσμα του πραγματικού ή ιδεατού ρόλου της στην κοινωνία, την πολιτική ή την εκπαίδευση. Στην παράδοση θα εξετάσουμε το πεδίο της ιδιάζουσας σχέσης της αισθητικής με την πολιτική προς δύο κυρίως κατευθύνσεις: τα κοινά προβλήματα και προϋποθέσεις της αισθη-τικής και της πολιτικής ως κλάδων της αξιολογίας και τα πολιτικά ζητήματα στην αισθητική. Τα σχετικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν και επιχειρήθηκε να απαντηθούν είναι πολλά: υπάρχει και ποιο νόημα μπορεί να έχει η αντικειμενικότητα στα δύο πεδία, υπάρχουν και πώς θεμελιώνονται οι αισθητικές και πολιτικές αλήθειες, ποια είναι η σχέση των αισθητικών αξιών με τις πολιτικές καθώς και η δυνατότητα αυτονομίας τους, ποιες είναι οι πολιτικές πλευρές της καλλιτεχνικής δραστηριότητας και της αισθητικής ζωής (κατά τη δημιουργία, εκτέλεση, διανομή, κριτική και κατανάλωση των έργων τέχνης), πώς δικαιολογείται ο προπαγανδιστικός ρόλος της τέχνης ή η λογοκρισία, είναι δυνατή μια τέχνη αισθητικώς αποδεκτή ή και πρωτοπο-ριακή αλλά πολιτικά ακραία; Από την ιστορία της φιλοσοφίας και της αισθητικής θα επιμείνουμε σε στιγμές που θεματοποιούν την πολιτικοποίηση του αισθητικού ή την αισθητικοποίηση του πολιτικού, όπως η πλατωνική κριτική της τέχνης, οι εικονομαχικές διαμάχες του μεσαίωνα και της νεωτερικό-τητας, οι ριζοσπαστικές προσεγγίσεις που ξεκινούν από την παράδοση της κριτικής θεωρίας (W. Benjamin, T. Adorno, J. Rancière, T. Eagleton), αλλά και η διερώτηση για τη δυνατότητα της αντίληψης της τέχνης ως δημόσιου αγαθού στο πλαίσιο του φιλελευθερισμού (J. Rawls, R. Dworkin). Για την παρακολούθηση του μαθήματος είναι απαραίτητη η εγγραφή στην ηλεκτρονική σελίδα του στο e-learning (https://elearning.auth.gr/course/view.php?id=10964).
Λέξεις Κλειδιά
Αισθητική, Φιλοσοφία της Τέχνης, Τέχνη και Πολιτική
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις
Εξετάσεις
Σύνολο
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Jimenez, Marc. Τι είναι η αισθητική; Αθήνα: Νεφέλη, 2014 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 41963130). 2. Hegel, G.W.F, Αισθητική. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη, 2010 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 183110). 3. Σταυρακάκης, Γιάννης & Σταφυλάκης, Κωστής (επιμ.), Το πολιτικό στη σύγχρονη τέχνη. Αθήνα: Εκκρεμές, 2008 (Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 30967).
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
- Adorno, Th., Αισθητική θεωρία, μτφ. Λ. Αναγνώστου. Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2000 (1970). - Adorno, Th., M. Horkheimer κ.ά., Τέχνη και μαζική κουλτούρα, μτφ. Ζ. Σαρίκας. Αθήνα: Ύψιλον/βιβλία, 1984. - Benjamin, A. (επιμ.), Walter Benjamin and Art. London: Continuum, 2005. - Benjamin, W., Το έργο τέχνης στην εποχή της τεχνολογικής του αναπαραγωγιμότητας, μτφ. Φ. Τερζάκης. Αθήνα: Επέκεινα, 2013. - Besançon, A., L'image interdite: Une histoire intellectuelle de l'iconoclasme. Paris: Fayard, 1994. - Bleiker, R., Aesthetics and World Politics. London: Palgrave MacMillan, 2009. - Bloch, E., G. Lukács, B. Brecht, W. Benjamin & Th. Adorno, Aesthetics and Politics. London: Verso, 1977. - Bourdieu, P., Η διάκριση: Κοινωνική κριτική της καλαισθητικής κρίσης, μτφ. Κική Καψάμπελη. Αθήνα: Πατάκης, 2002 (1979). - Cova, H., Art et Politique: Les Aléas d’un Projet esthétique. Essai sur la projection politique de l’art. Paris: L’Harmattan, 2005. - Dubin, S., Arresting images: Impolitic art and uncivil actions. London: Routledge, 1992. - Eagleton, T., Η Ιδεολογία του Αισθητικού, μτφ. Εσπερίδες – Σ. Ρηγοπούλου. Αθήνα: Πολύτροπον, 2006. - Ferenc, F. & K. Ziarek, Τέχνη και ριζοσπαστικότητα: Λούκατς, Χάιντεγγερ, Αντόρνο, μτφ. Γ. Λυκιαρδόπουλος. Αθήνα: Ύψιλον/βιβλία, 2006. - Ferry, L., Homo aestheticus, μτφ. Χ. Μπακονικόλα & Φ. Σιατίτσας. Αθήνα: Ευρυδίκη, 2011. - Freedman, L., The offensive art: political satire and its censorship. Westport, Conn.: Praeger, 2009. - Grindon, G. (επιμ.), Aesthetics and Radical Politics. Newcastle: Cambridge Scholars Publishing, 2008. - Groys, B., Art and Power. Cambridge, Mass.: MIT Press, 2008. - Καβουλάκος, Κ., Τραγωδία και ιστορία: Η κριτική του νεωτερικού πολιτισμού στο νεανικό έργο του Γκέοργκ Λούκατς. Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2012. - Kemal, S. & Ι. Gaskell (επιμ.), Politics and Aesthetics in the Art. Cambridge: Cambridge University Press, 2000. - Kymlicka, W., Liberalism, Community and Culture. Oxford: Oxford University Press, 1989. - Lachaud, J.-M. (επιμ.), Art et Politique. Paris: L’Harmattan, 2006. - Lachaud, J.-M. & O. Neveux (επιμ.), Changer l’art, transformer la société. Paris: L’Harmattan, 2009. - Marcuse, H., H αισθητική διάσταση. Προς μια κριτική της Μαρξιστικής αισθητικής, μτφ. Μ. Μωραΐτης. Αθήνα: Θαυματρόπιο, 1984. - Μαρξ, Κ. & Φ. Ένγκελς, Για την τέχνη, μτφ. Σ. Χρυσικόπουλος. Αθήνα: Εξάντας, 1975. - Matthew, A., Fascist Visions: Art and ideology in France and Italy. Princeton, N.J. : Princeton University Press, 1997. - Πλάτων, Πολιτεία, βιβλία 3 κ 10 (σειρά Oxford Classical Texts) / μτφ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλου. Αθήνα: Πόλις, 2002. - Panofsky, E., Gothic architecture and scholasticism. New York: Meridian, 1951. - Rancière, J., Le Spectateur Émanicipé. Paris: La Fabrique, 2008. - Rancière, J., Μερισμός του Αισθητικού. Αισθητική και Πολιτική, μτφ. Θ. Παραδέλλης. Αθήνα: Εκδόσεις του εικοστού πρώτου, 2012. - Ravetto, C., The Unmaking of Fascist Aesthetics. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2001. - Σταυρακάκης, Γ. & Κ. Σταφυλάκης (επιμ.), Το πολιτικό στη σύγχρονη τέχνη. Αθήνα: Εκκρεμές, 2008. - Toby, C., Art and Propaganda in the twentieth century: The political image in the age of mass culture. New York: Harry Abrams, 1997. - Τριανταφυλλίδης, Δ. (επιμ.), Ολοκληρωτισμός και τέχνη. Αθήνα: Μεταμεσονύκτιες εκδόσεις, 2007. - Williams, R., Ο μαρξισμός και η λογοτεχνική κριτική, μτφ. Γ. Αζαριάδης. Αθήνα: Ύψιλον, 1981.
Τελευταία Επικαιροποίηση
08-05-2020