Νεότερη Πολιτική Φιλοσοφία II: 19ος αιώνας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΝεότερη Πολιτική Φιλοσοφία II: 19ος αιώνας / Modern Political Philosophy: 19th century
ΚωδικόςΚΥ0204
ΣχολήΟικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
ΤμήμαΠολιτικών Επιστημών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό, 2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΝικόλαος Σεβαστάκης
Γνωστικό ΑντικείμενοΚΟΡΜΟΥ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID100001045

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήμα Πολιτικών Επιστημών (2014-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 224
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΥποχρεωτικό215

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΝεότερη Πολιτική Φιλοσοφία II: 19ος αιώνας
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600166456
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Θα έχουν εξοικειωθεί με τα κυρίαρχα επιχειρήματα μετά τη Γαλλική Επανάσταση και στη διαμόρφωση των αστικών βιομηχανικών κοινωνιών στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν φιλελεύθερες, συντηρητικές, ριζοσπαστικές θεωρήσεις του κράτους και της κοινωνίας Θα έχουν μια εποπτεία ζητημάτων που έλαβαν έκταση στον δέκατο ένατο αιώνα (πρώιμοι εθνικισμοί, κοινωνικό ζήτημα, συνταγματισμός)
Γενικές Ικανότητες
  • Αυτόνομη εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το αντικείμενο του μαθήματος είναι πολιτικές φιλοσοφίες που διαμορφώθηκαν μετά τις θεωρίες κοινωνικού συμβολαίου και στην εποχή που σημαδεύεται από τις δυο μεγάλες Επαναστάσεις της αστικής νεωτερικότητας, την Αμερικανική και τη Γαλλική. Επίκεντρο του μαθήματος είναι οι αναγνώσεις του γεγονότος της Γαλλικής επανάστασης και οι μεγάλες συμβολικές τομές και ρήξεις που δρομολόγησε αυτό το συμβάν στην πολιτική σκέψη των συγχρόνων. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται αρχικά ορισμένες από τις πιο ισχυρές πολιτικές θεωρήσεις που αναπτύχθηκαν από τους δρώντες της Γαλλικής Επανάστασης στην διπλή επιρροή από τη σκέψη του Μοντεσκιέ και του Ρουσσώ. Στη συνέχεια προσεγγίζονται οι κυριότερες ενστάσεις του ευρύτερου «Αντι-διαφωτισμού» στη Βρετανία και στη Γερμανία και ιδιαίτερα η συντηρητική κριτική στον πολιτικό ορθολογισμό και στην «πολιτική των φιλοσόφων». Εξετάζονται επίσης θεμελιώδη πολιτικά ζητήματα που απασχόλησαν τους ιδρυτές πατέρες της αμερικανικής δημοκρατίας (Federalist papers), ο γαλλικός φιλελευθερισμός του πρώτου μισού του δέκατου ένατου αιώνα ( Κονστάν, Τοκβίλ), η ωφελιμιστική θεώρηση και η θεωρία της αντιπροσώπευσης στον J.St. Mill και ζητήματα της φιλοσοφίας του κράτους και της κοινωνίας των ιδιωτών στον Χέγκελ.Τέλος, εξετάζεται η σκέψη του Μαρξ ως προς την πολιτική δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος. Το μάθημα αναπτύσσεται στη βάση της παρουσίασης κομβικών μεταβάσεων της μοντέρνας πολιτικής σκέψης: από το κλασικό πρόβλημα του απολυταρχισμού και δεσποτισμού (Γαλλική Επανάσταση, φιλελευθερισμός των αρχών του δέκατου ένατου αιώνα) σε προβλήματα συγκρότησης της πολιτικής στο περιβάλλον ανάδυσης των εθνικισμών και της βιομηχανικής οργάνωσης. Σκοπός του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η επαφή του/ της φοιτητή/ τριας των Πολιτικών Επιστημών με σημαντικές πηγές της νεότερης πολιτικής σκέψης. Η σταθερή επιρροή αυτών των πηγών μέχρι και σήμερα αποδεικνύει το ειδικό βάρος που έχουν για την κατανόηση των σύγχρονων δημοκρατικών επαναστάσεων. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ 1o ΜΑΘΗΜΑ. Η μετάβαση από την απολυταρχική εποχή στην εποχή των δημοκρατικών επαναστάσεων. Εννοιολογικές αλλαγές και θεωρητικοί αντικατοπτρισμοί. Εισαγωγή. (Γαλλικός και σκωτικός διαφωτισμός) 2o ΜΑΘΗΜΑ Η μετα-διαφωτιστική πολιτική σκέψη. Ιστορικά και θεωρητικά προβλήματα. Η θεμελιώδης τομή της Γαλλικής και Αμερικανικής Επανάστασης και οι συνέπειές τους για τον πολιτικό στοχασμό της σύγχρονης εποχής. 3o. ΜΑΘΗΜΑ Η πολιτική σκέψη της Γαλλικής Επανάστασης. Αββάς Sieyes και «Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη», Ιακωβινισμός και επίδραση του Rousseau και του Μontesquieu. 4o ΜΑΘΗΜΑ. Τα Federalist Papers και η σκέψη των ιδρυτών πατέρων της Αμερικανικής Δημοκρατίας. 5o ΜΑΘΗΜΑ. Ο λόγος της Αντίδρασης (Reaction) και η διαμόρφωση της συντηρητικής πολιτικής ιδέας. Edmund Burke και Joseph de Maistre. Η κριτική στην έννοια των δικαιωμάτων του ανθρώπου, στην ιδέα του συμβολαίου και στην κανονιστική θεμελίωση της πολιτικής εξουσίας. 6o ΜΑΘΗΜΑ Η ιδέα του έθνους και η διαμάχη για την οικουμενικότητα των πολιτικών αρχών. (Kant, Hegel, Fichte) 7o ΜΑΘΗΜΑ. Η διαμόρφωση του φιλελευθερισμού στη Ναπολεόντειο περίοδο και στην εποχή της Παλινόρθωσης. Ιδιαιτερότητες του γαλλικού φιλελευθερισμού. Οι «Doctrinnaires» και ο «φιλελευθερισμός των ικανοτήτων» (Guizot, Remusat, Barante…) 8o ΜΑΘΗΜΑ Το ζήτημα της «ελευθερίας των νεοτέρων» και η φιλελεύθερη κριτική του νέο-κλασσικού ρεπουμπλικανισμού και της Επανάστασης. Benjamin Constant. 9o ΜΑΘΗΜΑ Ο Alexis de Tocqueville και η νέα θεώρηση της δημοκρατίας στην «πορεία προς την ισότητα». 10o ΜΑΘΗΜΑ Θετικισμός και πολιτική. Συντηρητικές και σοσιαλιστικές θεωρήσεις της κοινωνικής συνεργασίας. 11o ΜΑΘΗΜΑ Προβλήματα της ριζοσπαστικής κριτικής της πολιτικής. Η ιδέα της κοινωνικής Επανάστασης στον Μαρξ. 12o ΜΑΘΗΜΑ Η στροφή της πολιτικής σκέψης προς τη θεώρηση του ορθολογικού κράτους και της γραφειοκρατίας. Από τον Μαρξ στον Weber. 13o ΜΑΘΗΜΑ Ανακεφαλαίωση και συζήτηση των βασικών θεμάτων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΓΕΝΙΚΑ: Τι είναι Διαφωτισμός (συλλογικό), Αθήνα, Κριτική, 1989 Χρύσης, Αλέξανδρος, Εισαγωγή στην κοινωνική φιλοσοφία του ευρωπαϊκού διαφωτισμού, Αθήνα, Κριτική, 2002 Κιτρομηλίδης, Πασχάλης, Πολιτικοί στοχαστές των νεοτέρων χρόνων, Αθήνα, Διάττων, 1989 Γιανναράς, Αναστάσιος, Ο αγγλικός εμπειρισμός και ο γαλλικός διαφωτισμός, Αθήνα, Παπαζήσης, 1976 Γκίκας, Σωκράτης, Λεξικό ιδεών και ιδεολογιών, Αθήνα, Επικαιρότητα, 1992 Κονδύλης, Παναγιώτης, Ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός, Αθήνα, Θεμέλιο, 1987 (τ.Α’ και Β’) Μπινός, Μπερτράν, Τα ανθρώπινα δικαιώματα, Αθήνα, Πατάκης, 1999. Manent, Pierre, Απλά μαθήματα πολιτικής φιλοσοφίας, Αθήνα, Πόλις, 2005 Groethuisen, B. Η φιλοσοφία της γαλλικής Επανάστασης, Αθήνα, Κάλβος, 1985. Sternell, Zeev, Ο Αντιδιαφωτισμός, Αθήνα, Πόλις, 2008. ΕΙΔΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Μοντεσκιέ, Το πνεύμα των Νόμων, Αθήνα, Γνώση. Ρουσσώ, Το κοινωνικό συμβόλαιο, Αθήνα, Πόλις. Mαρά, Σεν Ζυστ, Ροβεσπιέρρος, Κείμενα, Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή Κοντορσέ, Σχεδίασμα για έναν ιστορικό πίνακα των προόδων του ανθρώπινου πνεύματος, Αθήνα, Πόλις, 2006 Ντε Μαιστρ, Ζοζέφ, Κατά της Γαλλικής Επαναστάσεως, Αθήνα, Καστανιώτης, 1999 Constant, Benjamin, Περί ελευθερίας και ελευθεριών, Θεσσαλονίκη, Ζήτρος Τοcqueville, Alexis, de, Η δημοκρατία στην Αμερική, Στοχαστής. Τοcqueville, Alexis, de, Το παλαιό καθεστώς και η Επανάσταση, Αθήνα, Πόλις, 2006. Μιλ, Τζον, Στιούαρτ, Περί ελευθερίας, Επίκουρος. Immanuel Kant, Δοκίμια, Δωδώνη, 1971. Hirshmann, Albert, Τhe rhetoric of Reaction, Cambridge, 1991 Burke, Edmund, Reflections on the Revolution of France, Indianapolis, 1992. Ιsaiah Berlin, Τρεις κριτικοί του Διαφωτισμού. Vico, Hamman, Herder, Αθήνα, Κριτική, 2002. Τρόπος Αξιολόγησης Με εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου Με εργασία (όχι απαλλακτική) και εξετάσεις * Για περαιτέρω βιβλιογραφική ενημέρωση (ξενόγλωσση βιβλιογραφία, ηλεκτρονική βιβλιογραφία κλπ) οι φοιτητές/ φοιτήτριες μπορούν να απευθύνονται στον διδάσκοντα στις ώρες συνεργασίας κάθε Δευτέρα 12-2 [ Εγνατίας 46, 3ος όροφος].
Λέξεις Κλειδιά
Επανάσταση, αντίδραση, συντηρητισμός, φιλελευθερισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Η γλώσσα αξιολόγησης είναι τα ελληνικά. Χρησιμοποιείται και ξενόγλωσση βιβλιογραφία Οι μέθοδοι αξιολόγησης περιλαμβάνουν: Γραπτή εξέταση με συντομη και εκτεταμένη απάντηση. Εξ αποστάσεως μέσω του e-learning.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,4
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων552
Συγγραφή εργασίας / εργασιών431,6
Σύνολο1375,0
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η γλώσσα αξιολόγησης είναι τα ελληνικά. Χρησιμοποιείται και ξενόγλωσση βιβλιογραφία Οι μέθοδοι αξιολόγησης περιλαμβάνουν: Γραπτή εξέταση εκτεταμένης απάντησης.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Bruce Haddock. Ιστορία της πολιτικης σκέψης από το 1789 μέχρι σήμερα, Αθήνα, Πατάκης, 2009. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Νεότερη πολιτική θεωρία, Νομική Βιβλιοθήκη ΑΒΕΕ.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Mαρά, Σεν Ζυστ, Ροβεσπιέρρος, Κείμενα, Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή Κοντορσέ, Σχεδίασμα για έναν ιστορικό πίνακα των προόδων του ανθρώπινου πνεύματος, Αθήνα, Πόλις, 2006 Ντε Μαιστρ, Ζοζέφ, Κατά της Γαλλικής Επαναστάσεως, Αθήνα, Καστανιώτης, 1999 Constant, Benjamin, Περί ελευθερίας και ελευθεριών, Θεσσαλονίκη, Ζήτρος Τοcqueville, Alexis, de, Η δημοκρατία στην Αμερική, Στοχαστής. Τοcqueville, Alexis, de, Το παλαιό καθεστώς και η Επανάσταση, Αθήνα, Πόλις, 2006. Μιλ, Τζον, Στιούαρτ, Περί ελευθερίας, Επίκουρος. Immanuel Kant, Δοκίμια, Δωδώνη, 1971. Κώστας Παπαϊωάννου, Κράτος και φιλοσοφία. Ο διάλογος Μαρξ-Χέγκελ, Εναλλακτικές εκδόσεις. Hegel, Georg-Wilhelm, Friedrich, Φιλοσοφία του Δικαίου, Νομική Βιβλιοθήκη. Hirshmann, Albert, Η αντιδραστική ρητορική. Αντίστροφο αποτέλεσμα, ματαιότητα, διακινδύνευση, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, 2017. Burke, Edmund, Στοχασμοί για την Επανάσταση στη Γαλλία, Σαββάλας, 2010. Μαρξ, Καρλ, Κείμενα από τη δεκαετία του 1840. Μια ανθολογία, εκδόσεις ΚΨΜ, 2014. Ιsaiah Berlin, Τρεις κριτικοί του Διαφωτισμού. Vico, Hamman, Herder, Αθήνα, Κριτική, 2002.
Τελευταία Επικαιροποίηση
24-11-2020