Από τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση στο 1848

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΑπό τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση στο 1848 / From the Great French Revolution to 1848
ΚωδικόςΚΕ0Χ13
ΣχολήΟικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
ΤμήμαΠολιτικών Επιστημών
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΣπυρίδων Μαρκέτος
Γνωστικό ΑντικείμενοΚΟΡΜΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID100001232

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήμα Πολιτικών Επιστημών (2014-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 151
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕπιλογήςΕαρινό-4

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΑπό τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση στο 1848
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600166472
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Γαλλικά (Εξέταση)
  • Ιταλικά (Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Κριτική σκέψη και ενδιαφέρον για την πολιτική, την οικονομία και την ιστορία.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Το πρώτο και ουσιαστικότερο μαθησιακό αποτέλεσμα του μαθήματος είναι έμμεσο, δηλαδή να μάθετε ν’ αναγνωρίζετε τις κοινωνικές δυνάμεις και τα ιδεολογικά σχήματα που ορίζουν την εποχή μας, και να τα κρίνετε. Κατά τα λοιπά, μετά τη συστηματική παρακολούθηση και επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος θα μπορείτε ν’ αναγνωρίζετε, να περιγράφετε, να προσδιορίζετε, να στοχάζεστε, να εξηγείτε, να ερμηνεύετε, να κρίνετε και να διακρίνετε στα βασικά τους στοιχεία: - Τις κύριες ιστοριογραφικές προσεγγίσεις της Γαλλικής Επανάστασης, που αναπτύχθηκαν τους τελευταίους δυόμισυ αιώνες. - Τα βασικά χαρακτηριστικά του Παλαιού Καθεστώτος το οποίο ανέτρεψε η Γαλλική Επανάσταση, σε αντιπαραβολή με τα βασικά χαρακτηριστικά της δικής μας κοινωνίας. - Τις θεμελιώδεις αιτίες της Γαλλικής Επανάστασης και τα ουσιώδη αποτελέσματά της στην Ευρώπη και στον περίγυρό της. Τη συμβολή της Γαλλικής Επανάστασης στην ανάπτυξη του φιλελευθερισμού και ριζοσπαστικών ιδεολογικών ρευμάτων όπως ο πολιτειακός ριζοσπαστισμός, ο σοσιαλισμός, ο κομμουνισμός, ο αναρχισμός και ο φεμινισμός. Την ιδεολογική και πολιτική παράδοση της Αντεπανάστασης. - Την πορεία που οδήγησε από τη Γαλλική Επανάσταση στο ευρωπαϊκό εξεγερσιακό κύμα του 1848. - Το ρόλο της Γαλλίας του 1789-1848 στην ανάπτυξη των βασικών ιδεολογιών του σύγχρονου κόσμου.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Μάθημα I. Τα βασικά κοινωνικά δεδομένα: Πατριαρχία, Καπιταλιστικό σύστημα, Καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, Ιεραρχικές τάξεις, Δουλοπαροικία, Δουλεία, Ευγενείς, Κλήρος, Τρίτη Τάξη. Μάθημα IΙ. Βασικοί όροι από διανοητική σκοπιά Ι: Διαφωτισμός, Αντιδιαφωτισμός, Έθνος, Αριστερά, Δεξιά, Αυλική κουλτούρα, Αστική κουλτούρα, Λαϊκή κουλτούρα, Καθολικισμός. Μάθημα IΙI. Βασικοί όροι από διανοητική σκοπιά ΙΙ: Πολιτική Οικονομία, Ιδεολογίες, Συντηρητισμός, Φιλελευθερισμός, Ριζοσπαστισμός, Φεμινισμός, Εθνικισμός, Ρατσισμός, Ακαδημίες, Ανάπτυξη επιστήμης, Ανάπτυξη των πανεπιστημίων, Μουσεία, Βαλκανικός Διαφωτισμός, Κλασικισμός, Ρομαντισμός. Μάθημα IV. Βασικοί όροι από πολιτική σκοπιά: Παλαιό Καθεστώς, Δεσποτεία, Πολιτειακός ριζοσπαστισμός, Ευρωπαϊκή αποικιακή εξάπλωση, Αποικίες, Πολιτικές λέσχες, Απόδημοι (εμιγκρέδες). Μάθημα V. Βασικοί όροι από οικονομική σκοπιά: Εμπορικός καπιταλισμός, Συντεχνίες, Βιομηχανική Επανάσταση, Οικονομική κρίση, Δημοσιονομική κρίση, Επισιτιστική επάρκεια, Ασσινιάτα, στερέωση αγροτών. Μάθημα VΙ. Βασικά γεγονότα και φαινόμενα Ι: Αμερικανική Επανάσταση, Επανάσταση των ευγενών, Συνέλευση των Ιεραρχικών τάξεων. Μάθημα VIΙ. Βασικά γεγονότα και φαινόμενα ΙΙ: Συντακτική Συνέλευση. Μάθημα IΙΧ. Βασικά γεγονότα και φαινόμενα ΙΙΙ: Νομοθετική Συνέλευση, Συμβατική, Τρομοκρατία. Μάθημα IΧ. Βασικά γεγονότα και φαινόμενα ΙV: Διευθυντήριο, Γαλλική Αυτοκρατορία, Ναπολεόντειοι Πόλεμοι, Συνέδριο της Βιέννης. Μάθημα Χ. Βασικά γεγονότα και φαινόμενα V: Απόηχος στην Ευρώπη, Απόηχος στην Αμερική, Αϊτινή Επανάσταση, Αντεπανάσταση, Παλινόρθωση, Λευκή Τρομοκρατία, Ελληνική Επανάσταση, Επαναστάσεις του 1848. Μάθημα ΧΙ. Σημαντικές μορφές: Ζαν Ζακ Ρουσσώ, Εγκυκλοπαιδιστές, Φυσιοκράτες, Λουδοβίκος ΙΣτ, Λουδοβίκος ΙΗ΄, Φραγκίσκος Ιωσήφ, Τσάρος Νικόλαος, Αββάς Σιεγιές, Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος, Ζωρζ Δαντών, Ναπολέων Βοναπάρτης, Λόρδος Βύρων, Πέρσυ Μπυς Σέλλευ, Τομ Πέην, Tζέρεμυ Μπένθαμ, Μαίρη Γούλστονκραφτ, Γράκχος Μπαμπέφ, Έντμουντ Μπερκ, Κόμης Μέττερνιχ. Μάθημα XΙΙ. Ιστοριογραφικές και πολιτικές προσεγγίσεις: Michelet, Toqueville, Taine, Silvia Federici, George Lefebvre/Αlfred Soboul, CLR James, EP Thompson, Eric Hobsbawm, Immanuel Wallerstein Μάθημα XΙΙΙ. Ανακεφαλαίωση.
Λέξεις Κλειδιά
Πατριαρχία, Καπιταλιστικό σύστημα, Καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, Ιεραρχικές τάξεις, Δουλοπαροικία, Δουλεία, Ευγενείς, Κλήρος, Τρίτη Τάξη, Διαφωτισμός, Αντιδιαφωτισμός, Έθνος, Αριστερά, Δεξιά, Ιδεολογίες, Συντηρητισμός, Φιλελευθερισμός, Ριζοσπαστισμός, Φεμινισμός, Εθνικισμός, Ρατσισμός, Ανάπτυξη επιστήμης, Βαλκανικός Διαφωτισμός, Κλασικισμός, Ρομαντισμός, Παλαιό Καθεστώς, Δεσποτεία, Πολιτειακός ριζοσπαστισμός, Ευρωπαϊκή αποικιακή εξάπλωση, Αποικίες, Εμπορικός καπιταλισμός, Συντεχνίες, Βιομηχανική Επανάσταση, Οικονομική κρίση, Δημοσιονομική κρίση, Επισιτιστική επάρκεια, Ασσινιάτα, Αϊτινή Επανάσταση, Αντεπανάσταση, Παλινόρθωση, Λευκή Τρομοκρατία, Ελληνική Επανάσταση, Επαναστάσεις του 1848, Εγκυκλοπαιδιστές, Φυσιοκράτες, Rousseau, Sieyes, Robespierre, Danton, Bonaparte, Byron, Schelley, Payne, Bentham, Wolstonecraft, Babeuf, Burke, Michelet, Toqueville, Taine, Federici, George Lefebvre, Soboul
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις60,2
Σεμινάρια331,2
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων692,5
Εξετάσεις20,1
Σύνολο1104
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Βαθμολογεί ο διδάσκων, ο οποίος οργανώνει κατά την κρίση του γραπτές εξετάσεις. Η βαθµολογία σε κάθε µάθηµα ακολουθεί την κλίµακα των ακέραιων αριθµών από ένα (1) έως δέκα (10). Βάση επιτυχίας είναι ο αριθµός πέντε (5). Σύµφωνα µε το Ν. 3549/2007 και µε την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 27 του Ν. 1404/1983, κάθε µάθηµα εξετάζεται στο τέλος του εξαµήνου στο οποίο διδάχθηκε και επιπλέον στην εξεταστική περίοδο του Σεπτεµβρίου. Στις δίωρης διάρκειας γραπτές εξετάσεις μετά τη λήξη των μαθημάτων έχετε ν’ απαντήσετε σε δυο ερωτήσεις. Στις απαντήσεις πρέπει να συνδυάζετε στοιχεία απ' όλη την ύλη που αφομοιώσατε, τις παραδόσεις του μαθήματός μας, αλλά και τις εγκύκλιες γνώσεις σας. Το γραπτό σας πρέπει να δείχνει ότι μελετήσατε κριτικά και σε βάθος τα ζητήματα που πραγματευτήκαμε σ' αυτό το μάθημά μας και στα άλλα, καί επίσης ότι έχετε πράγματι δει και στοχαστεί τις όπερες τις οποίες είδαμε και συζητήσαμε. Eπίσης ν' αποφεύγει τη χρήση κλισέ και στερεότυπων εκφράσεων, ή παντός καιρού γενικοτήτων, καθώς και την ασυνάρτητη σύνταξη και τις εκτός θέματος παρεκβάσεις. Η πολυλογία είναι μείον, η ευγλωττία συν. Tα γραπτά που παίρνουν άριστα διαπνέονται από κριτικό πνεύμα και χαρακτηρίζονται από λιτό και σαφές ύφος. Mε τη βάση βαθμολογούνται εκείνα που μαρτυρούν απλώς στοιχειώδη πραγματολογική γνώση του αντικειμένου μας και κριτική διάθεση. Απορρίπτονται τα γραπτά που δεν δείχνουν να προηγήθηκε επιμελής μελέτη της εξεταστέας ύλης. Ειδικα για το διάστημα εφαρμογής της τηλεκπαίδευσης και των τηλεξετάσεων, θετω υποψη των φοιτητριών και φοιτητών τις απόψεις μου για τον τρόπο οργάνωσης των εξετάσεων όπως αυτές δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Πελοπόννησος, φύλλο της 25ης Ιουνίου 2020. Ακατόρθωτες οι αδιάβλητες τηλεξετάσεις Ηταν απροκάλυπτη ταπείνωση για το Πανεπιστήμιο και για όλους τους πανεπιστημιακούς δασκάλους η απόφαση ν' ανατεθεί η δήθεν επιμόρφωση των επιστημόνων σε αγνώστου ταυτότητος ιδιωτικούς κερδοσκοπικούς φορείς. Σκάνδαλο με ντροπιαστική, αλλ' όχι απρόβλεπτη, κατάληξη τούς Σκόιλ Ελικικού. Η σιωπή μας όταν δεχτήκαμε αυτό τον κόλαφο δεν συγκρίνεται βεβαίως με τον όρκο πίστης των ιταλών πανεπιστημιακών στον φασισμό, το 1931, αλλά δείχνει στην ίδια κατεύθυνση. Το κύρος του Πανεπιστημίου εδράζεται στο κύρος της έρευνας και των πτυχίων του. Επειτα από σχεδόν έναν αιώνα προσπαθειών που έφεραν το Αριστοτέλειο σε αξιοζήλευτη θέση μεταξύ των πανεπιστημίων της Ευρώπης και όλου του κόσμου, εμείς σήμερα καλούμαστε ν' απαξιώσουμε την εξέταση των γνώσεων που προσφέρουμε. Επομένως τις ίδιες τις γνώσεις. Επομένως τον πανεπιστημιακό θεσμό και το ίδιο μας το λειτούργημα. Το να είναι σωστές οι εξετάσεις αφορά καταρχάς τα πρόσωπα που διδάσκουν και διδάσκονται, αλλά όχι μόνον αυτά. Εξετάσεις αμερόληπτες και αδιάβλητες σημαίνει να έχουν δυνατότητα συμμετοχής όλα τα εξεταζόμενα πρόσωπα, επί ίσοις όροις, και να μπορεί το Πανεπιστήμιο να ελέγχει τις δεξιότητες και γνώσεις που αποκτήθηκαν, ώστε υπεύθυνα να βεβαιώνει τα πορίσματά του. Δεν βλέπω πώς οι τηλεξετάσεις, ιδίως με τον τρόπο που τώρα διεξάγονται, ανταποκρίνονται σ' αυτή την απαίτηση. Δεν υφίσταται αμερόληπτη εξέταση όταν δεν έχουν πρακτική δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής όλα τα πρόσωπα που δικαιούνται να εξεταστούν, επειδή τυχαίνει να στερούνται σύνδεση στο διαδίκτυο, τεχνικό εξοπλισμό, κατάλληλο χώρο κλπ. Η πολιτεία και το Πανεπιστήμιο, αν θέλουν να κάνουν εξετάσεις, οφείλουν αυτά να τα εξασφαλίζουν. Είναι ακατανόητο πώς ζητούν να διεξαχθούν τηλεξετάσεις ενώ άγνωστος αριθμός φοιτητριών και φοιτητών στερείται τ' απαραίτητα τεχνικά μέσα, και πρώτα πρώτα υπολογιστές και πρόσβαση στο διαδίκτυο υπό ικανοποιητικές συνθήκες. Είναι γελοίο να μιλούμε για εξετάσεις αν βεβαιώνουμε πράγματα τα οποία αδυνατούμε να διαπιστώσουμε. Μόνο καταχρηστικά μπορεί να ονομαστεί εξέταση μια διαδικασία όπου την ταυτοπροσωπία και ορθή διεξαγωγή δεν βεβαιώνουν τα πρόσωπα που εξετάζουν αλλά τα εξεταζόμενα. Αν το εξεταζόμενο πρόσωπο μπορεί έγκυρα να βεβαιώσει ότι είναι το ίδιο που δηλώνεται, και ότι έχει την ευγενή καλοσύνη να μην «κλέβει», άλλο τόσο έγκυρα μπορεί να βεβαιώσει ότι μελέτησε όσες ώρες προβλέπεται και ότι πρέπει να βαθμολογηθεί με άριστα. Δεν έχει λογική να δεχτούμε τον έναν από αυτούς τους ισχυρισμούς και όχι τον άλλο. Αν έστω και μια φορά οι εξετάσεις γίνουν με τρόπο που δεν εξασφαλίζει τον σύννομο, έγκυρο, αμερόληπτο και αδιάβλητο χαρακτήρα τους, τότε δημιουργείται καταστροφικό προηγούμενο. Δεν είναι απλώς ότι αυτοακυρωνόμαστε και γινόμαστε επαγγελματικό στρώμα ολοένα πιο περιττό, αύριο και αναλώσιμο. Δίνουμε πρόσχημα που θ' αξιοποιήσουν οι ανταγωνιστές, ακριβέστερα εχθροί, του δημοσίου πανεπιστήμιου, για να στήσουν ιδιωτικά ψευτοπανεπιστήμια που έπειτα από ψευτοεξετάσεις θα δίνουν ψευτοπτυχία, αφού βεβαίως θα έχουν πρώτα εισπράξει χρήματα αληθινά... Οι ίδιοι εχθροί του δημόσιου πανεπιστημίου οι οποίοι τώρα μας σπρώχνουν να κάνουμε εξετάσεις που δεν είναι εξετάσεις, αύριο θα μας λοιδωρούν και θα μας εγκαλούν, και μάλιστα βάσιμα. Παραγγέλλοντας άλλη μια ψευδώνυμη «αξιολόγηση», θα διαπιστώσουν ότι δεν διεξαγάγαμε τις εξετάσεις όπως έπρεπε. Και με βάση αυτήν θα περικόψουν ακόμη περισσότερο τους πόρους μας, ώστε να μπορούν ευκολότερα να μας ανταγωνίζονται τα ιδιωτικά ψευτοπανεπιστήμια που οι ίδιοι προωθούν. Τι θ' απαντάμε τότε; Τα μαθήματα που διδάσκω δεν μπορούν να εξεταστούν με τα λεγόμενα «κουίζ», υποπτεύομαι μάλιστα πως λίγα πανεπιστημιακού επιπέδου μαθήματα μπορούν. Η απαλλακτική εργασία συνιστά έγκυρο τρόπο εξέτασης μόνο στο μέτρο που αποκλείεται η λογοκλοπή, πράγμα που προϋποθέτει πιστοποιημένα από ειδικούς τεχνικά μέσα ελέγχου της. Προφορικές εξετάσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνον ολιγάριθμες, αφού είναι αμφίβολης εγκυρότητας αν διαρκούν λιγότερο του εικοσαλέπτου. Τέλος είναι αποδείξιμα ακατόρθωτο να εξασφαλιστούν αδιάβλητες τηλεξετάσεις, πέρα από τα ουσιώδη νομικά προβλήματα που επίσης εγείρουν. Θα είναι κρίμα αύριο ψευτοαπόφοιτοι ιδιωτικών ψευτοπανεπιστημίων να παραγκωνίζουν στην αγορά εργασίας τους αληθινούς απόφοιτους αληθινών πανεπιστημίων επειδή πλήρωσαν για ν' αποκτήσουν κάποιο ψευτοπτυχίο μετά από ψευτοεξετάσεις. Με κανέναν τρόπο δεν πρέπει να συνεργήσουμε σε μια τέτοια καταστροφή. Ας μην αφήσουμε να σπιλώσει τ' όνομά μας άλλη μια σύγχρονη trahison des clercs.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Προταση 1 86194916 Ντεηβιντ Χαρβευ, Ο Μαρξ, το Κεφαλαιο, και η τρελα του οικονομικου λογου, Τοπος, Αθηνα 2019. Πρόταση 2 94691014 Cinzia Arruzza, Επικινδυνες σχεσεις. Γάμοι και διαζύγια μαρξισμού και φεμινισμού, ΚΨΜ, Αθηνα 2020.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Α. Το Παλαιό Καθεστώς / The Old Regime Fernand Braudel, The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Philip II, 1949. Β. Διαφωτισμός / Enlightenment Πήτερ Γκαίη, Το κόμμα της ανθρωπότητας, Θύραθεν, Θεσσαλονικη 2009. Γ. Επισκοπήσεις της Γαλλικής Επανάστασης και των Ναπολεόντειων Πολέμων / Overviews of the French Revolution and the Napoleonic Wars Georges Lefebvre, Η Γαλλικη Επανασταση, ΜΙΕΤ, Αθήνα 2004. Éric Hazan, A People's History of the French Revolution, translated by David Fernbach, Verso, London, New York 2014 [2012]. Mary Wollstonecraft, An Historical and Moral View of the Origin and Progress of the French Revolution, in Janet Todd (ed.), Mary Wollstonecraft, A Vindication of the Rights of Men, A Vindication of the Rights of Woman, An Historical and Moral View of the French Revolution, Oxford University Press, Oxford 1993. Eric Hobsbawm, Η Εποχή των επαναστάσεων, 1789-1848, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1997.
Δ. Ιστοριογραφία της Γαλλικής Επανάστασης / Historiography of the French Revolution Ε. Το 1848 σε ιστορική προοπτική / 1848 in historical perspective Eric Hobsbawm, Η Εποχή του κεφαλαίου, 1848-1875, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1994.
John Weiss, Συντηρητισμος και Ριζοσπαστικη Δεξια, 1770-1945. Παραδοσιοκρατια, Αντιδραση και Αντεπανασταση στην Ευρωπη, Θυραθεν, Θεσσαλονικη 2009.
Τελευταία Επικαιροποίηση
03-03-2021