ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΘΕΣΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΘΕΣΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ / ECUMENICAL PATRIARCHATE: HISTORY, ADMINISTRATION, INSTITUTIONAL FUNCTION DURING THE OTTOMAN PERIOD
ΚωδικόςΧ287
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΚοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΙωάννης Μπάκας
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600000570

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού(2013-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 15
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινή-4

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ, ΘΕΣΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600167205
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα μπορούν να περιγράφουν το ιστορικό, διοικητικό και θεσμικό πλαίσιο το οποίο διαμορφώθηκε για το Οικουμενικό Πατριαρχείο μετά την Άλωση και ως τον 20ο αιώνα. Να αναλύσουν τις αιτίες και τις συνθήκες που επηρέασαν τις εξελίξεις στη διοίκηση και λειτουργία της Μεγάλης Εκκλησίας. Να αντιληφθούν επίσης τη σημασία των παραγόντων που διαμόρφωναν, κάθε φορά, τις συγκεκριμένες ιστορικές εξελίξεις στον εκκλησιαστικό χώρο.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα ασχολείται με την έρευνα και μελέτη βασικών σημείων της εκκλησιαστικής ιστορίας, διοίκησης και θεσμικής λειτουργίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου μετά την Άλωση και ως τον 20ο αιώνα. Θα μπορέσουν έτσι οι φοιτητές να κατανοήσουν το ιστορικό πλαίσιο και τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν για τη Μεγάλη Εκκλησία, κατά την παραπάνω χρονική περίοδο, και ανέδειξαν το ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως θεσμού με διαχρονική εμβέλεια και ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Η διεύρυνση της διοικητικής δικαιοδοσίας και των αρμοδιοτήτων του Πατριαρχείου συνέβαλε ουσιαστικά στο να δοθεί ένας προοδευτικός προσανατολισμός στον πατριαρχικό θεσμό. Μετά την Άλωση, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αποκτά έναν πολύ μεγάλο χώρο δράσης, που εκτείνεται σε ολόκληρο τον οθωμανικό χώρο. Παράλληλα, ασκεί και πολιτικές λειτουργίες, σημαντικότερη των οποίων είναι η οργάνωση της εκπαίδευσης. Syllabus: 1.Εκκλησιαστικές εξελίξεις μετά την Άλωση. 2.Οθωμανική διοίκηση και Οικουμενικό Πατριαρχείο. Τα «Προνόμια». 3.Η δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Γεωγραφικός χώρος και διοικητική διάρθρωση. 4.Η τοπογραφία της Κωνσταντινούπολης μετά την Άλωση. Χριστιανικές συνοικίες - δημογραφία. 5. Η γεωγραφία του χριστιανικού πληθυσμού της Βαλκανικής. Εξισλαμισμοί - Κρυπτοχριστιανοί. 6.Οικονομική κατάσταση της Εκκλησίας. Δικαστικές αρμοδιότητες. 7.Οικουμενικό Πατριαρχείο και Παιδεία. 8.Οικουμενικό Πατριαρχείο και εκκλησιαστικά ζητήματα (Προσκυνηματικό, Κολλυβαδικό). 9.Πατριαρχικές μονές – Πατριαρχικές Εξαρχίες. Η γεωγραφία τους. 10.Εκκλησιαστική διοίκηση. Ο θεσμός του «Γεροντισμού». Μεταρρύθμιση. 11.Προνομιακό ζήτημα (Α΄ φάση 1883-1884 και Β΄ φάση 1887-1891). 12.Οικουμενικό Πατριαρχείο και εθνοφυλετισμός. 13. Οικουμενικό Πατριαρχείο και Συνθήκη της Λωζάννης.
Λέξεις Κλειδιά
Οικουμενικό Πατριαρχείο, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Πατριάρχης, Μεταρρυθμίσεις, Προνομιακό ζήτημα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Τα μαθήματα πραγματοποιούνται με τη χρήση του PowerPoint. Το μάθημα υποστηρίζεται από την ηλεκτρονική πλατφόρμα elearning.auth.gr
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Σεμινάρια90,4
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων391,6
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων110,4
Εξετάσεις20,1
Σύνολο1004
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Προφορική εξέταση. Προσμετράται θετικά η συμμετοχή στο μάθημα.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Διονύσιος Βαλαής, Εκκλησιαστική Ιστορία: Ζητήματα της Β΄χιλιετίας, εκδ. Διον. Βαλαής, Θεσσαλονίκη 2015. 2. Διονύσιος Βαλαής, Εκκλησιαστικά Ανάλεκτα, εκδ. Διον. Βαλαής, Θεσσαλονίκη 2014.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1.Ανδρέας Νανάκης, Το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην ύστερη Οθωμανική Αυτοκρατορία, εκδ. Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2013. 2.Ανδρέας Νανάκης, Οικουμενικού Πατριαρχείου νεώτερα ιστορικά Α΄, εκδ. Univercity Studio Press, Θεσσαλονίκη 2000. 3.Steven Runciman, Η Μεγάλη Εκκλησία εν αιχμαλωσία, εκδ. Γκοβόστη, Αθήνα 2010. 4.Βασίλειος Σταυρίδης, Ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, έκδ. Αφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2004. 5.Βασίλειος Σταυρίδης, Επισκοπική ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εκδ. Αφών Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1996. 6.Βασίλειος Σταυρίδης, Ο Συνοδικός Θεσμός εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, εκδ. Αφοί Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1986. 7.Δημήτρης Σταματόπουλος, Μεταρρύθμιση και εκκοσμίκευση. Προς μια ανασύνθεση της ιστορίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου τον 19ο αιώνα, εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2003. 8.Δημήτρης Αποστολόπουλος, Οι ιδεολογικοί προσανατολισμοί του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως μετά την άλωση, εκδ. Ίδρυμα Γουλανδρή Χόρν, Αθήνα 1995. 9.Ιβάν Σοκολόφ, Η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως κατά τον 19ο αιώνα, εκδ. Univercity Studio Press, Θεσσαλονίκη 2011. 10.Θεοχάρης Μιχ. Προβατάκης, Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη και ο Πατριαρχικός Οίκος, εκδ. Αρσενίδη, Αθήνα 1992. 11.Ιωάννης Α. Μελισσείδης, Η Επιβίωση, Οδοιπορικό σε χρόνους μετά την Άλωση της Βασιλεύουσας (1453-1605 περίπου), επιμ. Πουλχερία Ζαβολέα Μελισσείδη, εκδόσεις Βεργίνα, Αθήνα 2010. 12.Επιστημονική διημερίδα: Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η οικονομία του Γένους-εισηγήσεις,εκδ. Αδελφότης Οφφικιάλων του Οικουμενικού Πατριαρχείου Παναγία η Παμμακάριστος, Αθήνα, 2007
Τελευταία Επικαιροποίηση
29-03-2021