Βυζαντινή Μοναστική Αγιολογία: Πρόσωπα και Κείμενα

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΒυζαντινή Μοναστική Αγιολογία: Πρόσωπα και Κείμενα / Byzantine Monastic Hagiography. Personalities and Texts
ΚωδικόςΘ343
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΚοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΕαρινή
Υπεύθυνος/ηΔημοσθένης Κακλαμάνος
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600018274

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού(2013-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 26
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕλεύθερη ΕπιλογήΕαρινό-4

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΒυζαντινή Μοναστική Αγιολογία: Πρόσωπα και Κείμενα
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600167377

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοTheology
ΌροφοςFloor 2
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ Α ΜΙΚΡΗ (95)
ΗμερολόγιοTuesday 18:00 to 21:00
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
  • Γαλλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Στο τέλος του εξαμήνου οι φοιτητές θα: - αναγνωρίζουν, περιγράφουν και συγκρίνουν τα επιμέρους είδη της Βυζαντινής Μοναστικής Αγιολογίας - αναλύουν και περιγράφουν τα στάδια διαμόρφωσης και εξέλιξης του είδους της βυζαντινής μοναστικής Αγιολογίας - αναγνωρίζουν, περιγράφουν και συγκρίνουν τις επιμέρους μορφές ασκητισμού και αναχωρητικού βίου
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Παρουσιάζονται και αναλύονται ιστορικά, γραμματολογικά και θεολογικά κατ᾽ επιλογήν μοναστικές Βιογραφίες και επιχειρείται διεξοδική αναφορά στις επιμέρους μορφές του μοναστικού και αναχωρητικού βίου στο Βυζάντιο. 1. Γενική εισαγωγή για τον Βυζαντινό Μοναχισμό. 2. Η Αγιολογική Βιογραφία στο Βυζάντιο. 3. Πρώιμη βυζαντινή μοναστική Αγιολογία: Ο Βίος του αγίου Αντωνίου και η σημασία του για τη διαμόρφωση και εξέλιξη της βυζαντινής μοναστικής Βιογραφίας. 4. Βίος οσίου Παχωμίου. 5. Οι βυζαντινές ασκητικοαγιολογικές συλλογές Ι: Αποφθέγματα Πατέρων – Γεροντικά – Παλλαδίου Ελενοπόλεως, Λαυσαϊκόν. 6. Οι βυζαντινές ασκητικοαγιολογικές συλλογές ΙΙ: Θεοδωρήτου Κύρου, Φιλόθεος Ιστορία – Ιωάννου Μόσχου, Λειμωνάριον, Παύλου Ευεργετινού, Συναγωγή. 7. Μοναχισμός και Αγιότητα στο αγιολογικό έργο του Κυρίλλου Σκυθοπολίτη: Βίοι οσίων Ευθυμίου του Μεγάλου και Σάβα του Ηγιασμένου. 8. Στυλίτες – Δενδρίτες Άγιοι. 9. Μονάστριες σε ανδρώες μονές: Βίοι οσίων Ευγενίας, Πελαγίας, Ευφροσύνης. 10. Εικονομαχία και Μοναστική Αγιολογία: Βίοι οσίων Στεφάνου του Νέου, Πλάτωνος Σακκουδίωνος, Θεοδώρου Στουδίτη. 11. Πρώιμη Αθωνική Μοναστική Αγιολογία: Βίοι οσίων Πέτρου και Αθανασίου των Αθωνιτών. 12. Η Μοναστική Βιογραφία κατά τον 11ο και 12ο αιώνα: Βίοι οσίων Συμεών του Νέου Θεολόγου, Νίκωνος του «Μετανοείτε», Λαζάρου του Γαλησιώτη, Μελετίου του Νέου. 13. Ησυχασμός και Μοναστική Αγιολογία.
Λέξεις Κλειδιά
Μοναχισμός, Αγιολογία, Βιογραφία
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Διδασκαλία με τη χρήση οπτικοακουστικών μέσων (παρουσιάσεις με powerpoint και videoclips). Ηλεκτρονική υποστήριξη με βοηθητικό υλικό και ασκήσεις μέσω της πλατφόρμας Blackboard. Επικοινωνία με τους φοιτητές και συμβουλευτική στήριξη με τη χρήση e-mails
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων301,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών301,2
Εξετάσεις10,0
Σύνολο1004
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Προφορική εξέταση στην ύλη που καλύφθηκε κατά τη διάρκεια του εξαμήνου ή γραπτή (απαλλακτική) εργασία (90%). Προσμετράται και η ενεργός συμμετοχή στο μάθημα (10%)
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Σ. Πασχαλίδης, Εν Αγιοίς. Ειδικά θέματα βυζαντινής και μεταβυζαντινής αγιολογίας, εκδ. Κυριακίδης, Θεσσαλονίκη 2020.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
- Λ. Αμπελαργά, Ο Βίος της αγίας Συγκλητικής. Εισαγωγή - Κριτικό κείμενο - Σχόλια. Συμβολή στη διερεύνηση και μελέτη της πρώιμης ασκητικής γραμματείας, [ΚΒΕ/ΒΚΜ 31], Θεσσαλονίκη 2002. - Έ. Βρανούση, Τα αγιολογικά κείμενα του οσίου Χριστοδούλου ιδρυτού της εν Πάτμῳ Μονής. Φιλολογική παράδοσις και Ιστορικαί μαρτυρίαι, Αθήναι 1966. - Ε. Ζούκοβα, Μονάστριες που ασκήτεψαν σε ανδρικά Μοναστήρια, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2006. - Δ. Κακλαμάνος, Ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και το αγιολογικό του έργο. Συμβολή στη μελέτη της εκκλησιαστικής γραμματείας της μεσοβυζαντινής περιόδου, [Ανάλεκτα Βλατάδων 70], Θεσσαλονίκη 2018. - Ε. Κουντούρα-Γαλάκη, Ο βυζαντινός κλήρος και η κοινωνία των «σκοτεινών αιώνων», [ΕΙΕ/ΙΒΕ, Μονογραφίες 3], Αθήνα 1996. - Σ. Κούτσας, Βίος και πολιτεία του εν αγίοις πατρός ημών Συμεών του Νέου Θεολόγου, Αθήνα 1996. - Α. Λαμπροπούλου, Ο Βίος του οσίου Λαζάρου, Αθήνα 1986. - Φ. Παπανικολάου, Η έρημος και η πόλη στην ασκητική γραμματεία των πρώτων αιώνων, εκδ. Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 2007. - Σ. Πασχαλίδης, Ο Βίος της οσιομυροβλύτιδος Θεοδώρας της εν Θεσσαλονίκη. Εισαγωγή - Κριτικό κείμενο - Μετάφραση, [Κέντρον Αγιολογικών Μελετών 1], Θεσσαλονίκη 1991. - Σ. Πασχαλίδης, «Ο πρωτόλειος Λόγος του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά στον όσιο Πέτρο τον Αθωνίτη και το ιστορικογραμματολογικό του πλαίσιο», στο: Μωυσέως Ωδή. Αφιερωματικός τόμος προς τιμήν του μακαριστού γέροντος Μωυέσως του Αγιορείτου, Άγιον Όρος 2017, σ. 679-692. - Ι. Πολέμης, Οι Βίοι του αγίου Μελετίου του Νέου, [Κείμενα Βυζαντινής Λογοτεχνίας 9], εκδ. Κανάκη, Αθήνα 2018. - Δ. Σοφιανός, Ο όσιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης. Βίος-Ακολουθία-Συναξάρια, Μετέωρα 1990. - Δ. Τσάμης, Μητερικόν. Διηγήσεις και Βίοι των αγίων μητέρων της ερήμου, ασκητριών και οσίων γυναικών της Ορθοδόξου Εκκλησίας, τ. Α´-Ζ´, Θεσσαλονίκη 1990-1997. - M.-F. Auzépy, La Vie d'Étienne le Jeune par Étienne le diacre. Introduction, édition et traduction, [Birminghan Byzantine and Ottoman Studies 3], Aldershot-Brookfield 1997 - G. Bartelink, Athanase d’Alexandrie. Vie d’Antoine [SC 400], Paris 1994. - Β. Flusin, Miracle et histoire dans l᾽oeuvre de Cyrille de Scythopolis, Paris 1983 - P. Hatlie, The Monks and Monasteries of Constantinople ca. 350-850, Cambridge 2007. - S. Kotzabassi, Das hagiographische Dossier der heiligen Theodosia von Konstantinopel. Einleitung, Edition und Kommentar, [Byzantinisches Archiv 21], Berlin - New York 2009. - D. Papachrysanthou, «La vie monastique dans les campagnes byzantines du VIIIe au XIe siècle. Ermitages, groupes, communautés», Byzantion 43 (1973) 158-180.
Τελευταία Επικαιροποίηση
30-03-2021