Κοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΚοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών / Sociological analysis of educational knowledge and practice
ΚωδικόςΠ3014
ΣχολήΦιλοσοφική
ΤμήμαΦιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΑντιγόνη Σαρακινιώτη
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600014890

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής (2011-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 9
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΦιλοσοφίαΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινό/Εαρινό-6
ΠαιδαγωγικήΥποχρ. Κατ΄ Επιλογήν ΚατεύθυνσηςΧειμερινό/Εαρινό-6

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΚοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600167570

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΦιλοσοφική (Νέα)
ΌροφοςΌροφος 1
ΑίθουσαΑΙΘΟΥΣΑ 106 (125)
ΗμερολόγιοΤρίτη 16:00 έως 18:30
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
  • Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Eξ απoστάσεως εκπαίδευση
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
  • ΚΕ800 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (κοινωνικοποίηση-διαπολιτισμικότητα)
Γενικές Προαπαιτήσεις
H ολοκλήρωση των υποχρεώσεων στο μάθημα κορμού ΚΕ800 απαιτείται για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες αναμένεται να είναι σε θέση: • Να κατανοούν την εκπαίδευση ως ένα περίπλοκο κοινωνικοπολιτισμικό πεδίο κατασκευής της εκπαιδευτικής γνώσης και αναπαραγωγής της ανισότητας. • Να εξοικειωθούν με την εξέλιξη και τη βασική βιβλιογραφία του συγκεκριμένου πεδίου μελέτης. • Να θεμελιώσουν βασικές γνώσεις αναφορικά με τις αρχές και τη συμβολή των κοινωνιολογικών θεωριών του P. Bourdieu και του B. Bernstein για την ανάλυση διαφοροποιημένων μορφών εκπαιδευτικών πρακτικών και των κοινωνικών παραδοχών τους. • Να γνωρίζουν τις βασικές έννοιες των θεωρητικών αυτών προσεγγίσεων και να μπορούν να τις αξιοποιούν για να θέτουν κριτικά ερωτήματα και να επιχειρηματολογούν σε σχέση με συναφή θέματα. • Να μπορούν να εφαρμόζουν τα εργαλεία αυτά στην πράξη για την αποτίμηση του έργου τους στην κατεύθυνση ανάπτυξης συμπεριληπτικών εκπαιδευτικών πρακτικών.
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Σκοπός του μαθήματος είναι η ανάπτυξη της κοινωνιολογικής οπτικής στην ανάλυση της εκπαιδευτικής γνώσης και των πρακτικών διδασκαλίας και μάθησης. Το μάθημα συζητά τον κοινωνικά κατασκευασμένο χαρακτήρα των διαδικασιών επιλογής, οργάνωσης και αξιολόγησης της εκπαιδευτικής γνώσης και την πολλαπλότητα των μορφών που παίρνουν οι εκπαιδευτικές πρακτικές, φωτίζοντας τη σχέση των προγραμμάτων με την κοινωνική αναπαραγωγή στην εκπαίδευση. Το περιεχόμενο του μαθήματος αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα. Αρχικά γίνεται σύντομη εισαγωγή στην ανάπτυξη «της Νέας Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης» και στην συμβολή της στην τεκμηρίωση του ρόλου της εκπαίδευσης ως ισχυρού φορέα πολιτισμικής αναπαραγωγής της κοινωνικής ανισότητας. Το δεύτερο μέρος αφορά την εισαγωγή στην πολυδιάστατη θεωρία του P. Bourdieu, με έμφαση στις μορφές του κεφαλαίου, στην άνιση κατανομή του στις οικογένειες με διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και στο ρόλο του «συντηρητικού σχολείου» στη συγκαλυμμένη αναπαραγωγή αυτής της ανισότητας. Στο τρίτο μέρος, παρουσιάζεται η θεωρία του B. Bernstein για τη σχέση της γλώσσας των μαθητών/τριών διαφορετικής κοινωνικής προέλευσης με τον αναπαραγωγικό ρόλο του σχολείου. Εδώ βασικές είναι οι έννοιες των γλωσσικών κωδίκων, της ταξινόμησης και της περιχάραξης. Σκοπός είναι η κατανόηση της εσωτερικής λογικής της θεωρίας και της σημασίας της για την ανάπτυξη μοντέλων ανάλυσης διαφορετικών μορφών παιδαγωγικής πρακτικής. Έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση παραδειγμάτων ενδεικτικών των αναλυτικών δυνατοτήτων των θεωριών αυτών για την ανάπτυξη της έρευνας στην κοινωνιολογία της εκπαίδευσης, αλλά και για το σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αποτίμηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και αλλαγών στα αναλυτικά προγράμματα σπουδών ή σε προγράμματα για την ένταξη κ.ά. Το περιεχόμενο του μαθήματος αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα: • Εισαγωγή στην ανάπτυξη «της Νέας Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης» και στην συμβολή της στην τεκμηρίωση του ρόλου της εκπαίδευσης ως ισχυρού φορέα πολιτισμικής αναπαραγωγής της κοινωνικής ανισότητας. • Παρουσίαση της πολυδιάστατης θεωρίας του P. Bourdieu. Έμφαση θα δοθεί στις μορφές του κεφαλαίου, στην άνιση κατανομή του στις οικογένειες με διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και στο ρόλο του «συντηρητικού σχολείου» στη συγκαλυμμένη αναπαραγωγή αυτής της ανισότητας. • Παρουσίαση της θεωρίας του B. Bernstein για την ανάλυση του αναπαραγωγικού ρόλου της εκπαίδευσης. Εδώ βασικές είναι οι έννοιες των γλωσσικών κωδίκων, της ταξινόμησης και της περιχάραξης. Σκοπός είναι η κατανόηση της εσωτερικής λογικής της θεωρίας και της σημασίας της για την ανάπτυξη μοντέλων ανάλυσης διαφορετικών μορφών παιδαγωγικής πρακτικής και της σχέσης τους με την αναπαραγωγή της κοινωνικής ανισότητας.
Λέξεις Κλειδιά
Εκπαιδευτική γνώση, εκπαιδευτικές πρακτικές, ανισότητες στο σχολείο
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Πολυμεσικό υλικό
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
- Εξ αποστάσεως διδασκαλία μέσω zoom. - Παρουσιάσεις με χρήση PowerPoint - Προβολή σχετικού οπτικοακουστικού υλικού. -Εξ αποστάσεως υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ανάρτησης του υλικού του μαθήματος στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του πανεπιστημίου. -Χρήση ηλ. ταχυδρομείο για την επικοινωνία με τους φοιτητές/τριες, όταν απαιτείται.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις271,1
Σεμινάρια60,2
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων682,7
Εξετάσεις30,1
Παρουσιάσεις461,8
Σύνολο1506
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Συμμετοχή στο μάθημα και ομαδικές παρουσιάσεις επιλεγμένων κειμένων στις προγραμματισμένες ημερομηνίες του μαθήματος. (40%) Τελικές Εξετάσεις (60% του τελικού βαθμού) ** Για τους φοιτητές/ τριες που μετά από συνεννόηση δεν κάνουν παρουσιάσεις η αξιολόγηση γίνεται με γραπτές Εξετάσεις (100% του τελικού βαθμού).
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Bernstein Basil (2000), Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος, ISBN: 978-960-221-008-6, Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 15488 2. Pierre Bourdieu, Jean-Claude Passeron (2013) Η αναπαραγωγή, ISBN: 978-960-221-593-7, Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 33153980
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ασκούνη, Ν. (2007). Κοινωνικές Ανισότητες στο σχολείο. Κλειδιά και Αντικλείδια. Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων. ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήμιο Αθηνών (διαθέσιμο στο διαδίκτυο). Blackledge, D. & Hunt, B. (1995). Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Αθήνα: Έκφραση (Κεφ. 12 σ. 384-417). Bourdieu P. & Passeron, J.-Cl. (1996). Οι κληρονόμοι. Οι φοιτητές και η κουλτούρα. Αθήνα: Καρδαμίτσα. Gewirtz, S. & Gribb, A. (2011). Κατανοώντας την εκπαίδευση. Μια Κοινωνιολογική Θεώρηση. Αθήνα: Μεταίχμιο (σ. 25-31, 37-45, 60-68). Λάμνιας, Κ. (2001). Κοινωνιολογική Θεωρία και Εκπαίδευση. Διακριτές προσεγγίσεις. Αθήνα: Μεταίχμιο (σ. 110-117, 154-164, 282-316). Λαμπίρη-Δημάκη, Ι. & Παναγιωτόπουλος, Ν. (Επιμ.). (1994). Pierre Bourdieu. Κοινωνιολογία της Παιδείας. Αθήνα: Καρδαμίτσα-Δελφίνι (σ. 3-8, 63-71, 73-75, 76-95). Ματούση, Μ., Σαρακινιώτη, Α. & Τσατσαρώνη, Α. (2014). Μεταξύ Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Ι.Ε.Κ.: Δικαίωμα στη γνώση ή ευκαιρία στη δια βίου μάθηση; Πρακτικά 7ου συνεδρίου Ιστορίας της Εκπαίδευσης: «Ποια γνώση έχει την πιο μεγάλη αξία; ιστορικές-συγκριτικές προσεγγίσεις». Ιστορικό Αρχείο του Π.Τ.Δ.Ε Πανεπιστημίου Πατρών, Πάτρα, 27-30 Ιουνίου 2014. http://eriande-elemedu.e-millescreations.com/ Μυλωνάς, Θ. (2011). Ο κοινωνικός ρόλος των εξετάσεων και των βαθμών στο σχολείο. Στο Γ. Σταμέλος (Επιμ.). (2011). Για μια ποιητική του εκπαιδευτικού τοπίου, Τόμος Ι. Αθήνα: Αλεξάνδρεια (σ. 29-56 ). Παναγιωτόπουλος, Ν. (Επιμ.). (2004). Για την εκπαίδευση του μέλλοντος. Οι προτάσεις του Πιερ Μπουρντιέ. Αθήνα: Νήσος. Σιάνου-Κύργιου Ε. (2006). Εκπαίδευση και κοινωνικές ανισότητες. Η μετάβaση από τη Δευτεροβάθμια στην Ανώτατη Εκπαίδευσης (1997-2004). Αθήνα: Μεταίχμιο. Τσατσαρώνη, Α., Σαρακινιώτη, Α. & Σιφακάκης, Π. (2015). Η θεωρία του συμβολικού ελέγχου και η συνεισφορά της στην κατανόηση της εκπαίδευσης και της σύγχρονης «καθολικά παιδαγωγημένης» κοινωνίας. Στο Θ. B. Θάνος (Επιμ.) Η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ερευνών Απάνθισμα. Αθήνα: Gutenberg (σ. 57-76). Φραγκουδάκη, Α. (1985). Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο. Αθήνα: Παπαζήση (σ. 87-102, 131-148, 162-169, 357-391, 519-560). Bernstein, B. (2000) Pedagogy, Symbolic Control and Identity. Theory, Research Critique. New York: Rowman and Littlefield Publisher. Bourdieu, P. (1997) The Forms of Capital, in A.H. Halsey, H. Lauder, Ph. Brown and A. S. Wells (eds) Education, Culture, Economy and Society, Oxford, U.K., Oxford University Press (46-58). Reprinted in S. J. Ball (ed) The RoutledgeFalmer Reader in Sociology of Education, London, RoutledgeFalmer (pp. 15-29). Holland, J. (1981). Social class and changes in orientations to meaning. Sociology, 15, pp.1-18. Moore, R. (2013). Basil Bernstein. The thinker and the field. Oxon: Routledge. Young, M. (2008) Bringing knowledge back in. From social constructivism to social realism in the sociology of education. London: Routledge. Επιστημονικά περιοδικά στο πεδίο του μαθήματος (ενδεικτικά) British Journal of Sociology of Education (BJSE), Critical Studies in Education
Τελευταία Επικαιροποίηση
30-11-2020