ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / PHILOSOPHY OF EDUCATION
ΚωδικόςΕΜ12
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΠερικλής Παυλίδης
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600017556

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 127
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής324

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
Ακαδημαϊκό Έτος2020 – 2021
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600178829

Πρόγραμμα Τάξης

Κτίριο
Όροφος-
ΑίθουσαΕξ αποστάσεως (900)
ΗμερολόγιοΠέμπτη 18:01 έως 21:01
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Γενικών Γνώσεων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές αναμένεται ότι στο πλαίσιο του μαθήματος θα • εξοικειωθούν με τη θεώρηση της εκπαίδευσης υπό το πρίσμα φιλοσοφικών αντιλήψεων για το νόημα και τους σκοπούς του ανθρώπινου βίου • εξοικειωθούν με τη φιλοσοφική ανάλυση των εκπαιδευτικών σκοπών και ιδανικών • κατανοήσουν τη σχέση της εκπαίδευσης με το γίγνεσθαι της προσωπικότητας • κατανοήσουν τις ηθικές διαστάσεις της παιδαγωγικής σχέσης • αποκτήσουν τα εννοιολογικά μέσα για την κριτική θεώρηση προβληματικών εκπαιδευτικών πρακτικών
Γενικές Ικανότητες
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Εισαγωγή. Η σημασία του περί παιδείας φιλοσοφικού στοχασμού. Η φιλοσοφία ως μορφή συνείδησης, ως κοσμοθεωρία και ως ιδεολογία. Η εξέταση της παιδείας στο πλαίσιο της ολότητας της ανθρώπινης ύπαρξης. 2. Η φιλοσοφία της παιδείας ως θεωρία της εκπαιδευτικής σκοποθεσίας. Η σημασία και η αναγκαιότητα της εκπαιδευτικής σκοποθεσίας. Κοινωνικό ιδεώδες και εκπαιδευτική σκοποθεσία. Η αντίληψη της φιλοσοφίας της παιδείας στην αναλυτική φιλοσοφική παράδοση - κριτικές παρατηρήσεις. 3. Οι προϋποθέσεις της μόρφωσης. Η ιδιοτυπία της ανθρώπινης φύσης. Θεωρίες για την ανθρώπινη φύση. Οι βιολογικές πτυχές της προσωπικότητας. Το πρόβλημα του βιολογικού αναγωγισμού. Η μέτρηση της νοημοσύνης και η ποσοτική αντίληψη των ανθρώπινων ικανοτήτων. 4. Ο ειδολογικός δεσμός γονέων και τέκνων. Αγωγή και μόρφωση. Πειθαρχία και ελευθερία. Η εκμάθηση της γλώσσας ως πρωταρχική εμφάνιση της μόρφωσης. 5. Η ουσιώδης πλευρά της μόρφωσης. Η εργασία ως ουσία της κοινωνικής ολότητας. Η εκπαίδευση ως συγκρότηση των εργασιακών ικανοτήτων του ανθρώπου. Η ιστορική συνάφεια εργασίας και εκπαίδευσης. 6. Γνώση και μόρφωση υπό το πρίσμα της αλλοτριωμένης εργασίας. Ο υποδουλωτικός καταμερισμός της εργασίας και η διαμόρφωση του εμπορεύματος «εργασιακή ικανότητα». Αλλοτριωμένη εργασία και πολιτισμός. Το φαινόμενο της ημιμόρφωσης. Αλλοτριωμένη εργασία και εκπαιδευτική αξιολόγηση. 7. Οι μεταβιομηχανικές τάσεις της εργασίας και η κεφαλαιοκρατική «κοινωνία της γνώσης». Η ανάπτυξη του κοινωνικού χαρακτήρα της εργασίας και οι προοπτικές της μόρφωσης 8. Η μόρφωση υπό το πρίσμα της χειραφετημένης εργασίας. Η ώριμη εργασία ως πολιτισμική δημιουργία. Η μόρφωση ως ολόπλευρη ανάπτυξη της συνείδησης και της προσωπικότητας. Κριτική εξέταση της αντίληψης για την εκπαίδευση των θεωριών του λειτουργισμού και του ανθρώπινου κεφαλαίου. Το ιδεώδες της «ελευθέριας παιδείας» -οι ιστορικοί και κοινωνικοί περιορισμοί της ανθρωπιστικής φιλοσοφικής παράδοσης. 9. Ο άνθρωπος ως προσωπικότητα και η αναγκαιότητα της παιδαγωγίας. Η μόρφωση ως διαμόρφωση της συνείδησης. Συνείδηση και προσωπικότητα. Η μορφωτική διάσταση του δεσμού μεταξύ γνώσης και συνείδησης. Το ζήτημα της ενότητας μεταξύ θετικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Η κρίση της συνείδησης και η παρακμή της προσωπικότητας. Κριτική εξέταση των μετανεωτερικών αντιλήψεων της γνώσης και της μόρφωσης. 10. Η διαμόρφωση της προσωπικότητας ως «τέλος» της παιδαγωγίας. Τύποι προσωπικοτήτων και στάσεις απέναντι στη μόρφωση. Το ιδεώδες της ολόπλευρα ανεπτυγμένης προσωπικότητας. Ανάπτυξη και παιδαγωγία: οι ιδέες των Rousseau, Dewey, Montessori, Hegel, Vygotsky. 11. Η παιδαγωγία ως σχέση μεταξύ προσωπικοτήτων. Το πρόβλημα της αυθεντίας και η «εξουσιαστική» διάσταση της εκπαίδευσης. Η παιδαγωγική σχέση ενώπιον τεχνοκρατικών προκλήσεων. Η θεωρία της αποσχολειοποίησης του Ivan Illich. 12. Η παιδαγωγία ως σχέση μεταξύ προσωπικοτήτων. Το παιδαγωγικό ήθος. Παιδεία και προσωπικότητα στην ανθρωπιστική-υπαρξιστική παράδοση. Παιδαγωγικές προεκτάσεις της ανθρωπιστικής ψυχολογίας. Η θεωρία του Paulo Freire για την παιδεία του διαλόγου και την κριτική συνειδητοποίηση. 13. Η θεωρία του φιλελευθερισμού για τον άνθρωπο και τους σκοπούς της εκπαίδευσης. Το ζήτημα της αυτονομίας του ατόμου. Το φιλελεύθερο ιδεώδες της εκπαίδευσης για τον πολίτη και τη δημοκρατία. Η φιλελεύθερη αντίληψη της πολυπολιτισμικότητας και της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. 14. Οι σκοποί της εκπαίδευσης και οι αντινομίες του σύγχρονου πολιτισμού. Η μετανεωτερική απαξίωση της εκπαιδευτικής σκοποθεσίας. Η μόρφωση υπό το πρίσμα των θεμελιωδών τάσεων κοινωνικής εξέλιξης. Εκπαίδευση και κοινωνική πρόοδος.
Λέξεις Κλειδιά
φιλοσοφία, εκπαίδευση, συνείδηση, προσωπικότητα
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Η διδασκαλία του μαθήματος υποστηρίζεται από κείμενα που διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή, στην πλατφόρμα e-learning (Moodle) του ΑΠΘ
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις782,6
Σεμινάρια140,5
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων250,8
Εξετάσεις30,1
Σύνολο1204
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Η γνώση στη διαλεκτική της κοινωνικής εξέλιξης Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 13255340 Έκδοση: 1η/2011 Συγγραφείς: Περικλής Παυλίδης ISBN: 978-960-458-209-9 Τύπος: Σύγγραμμα Διαθέτης (Εκδότης): Εκδόσεις Επίκεντρο Α.Ε.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Διδακτικές Σημειώσεις: Π.Παυλίδης, Φιλοσοφία της παιδείας
Τελευταία Επικαιροποίηση
06-01-2022