ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΟΧΙ

Η/Υ, διαδίκτυο, προτζέκτορας, e-mail.

Το μάθημα έχει ως επί το πλείστον σεμιναριακό χαρακτήρα και βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή των φοιτητών. Συνεπώς, ανεξάρτητα από ορισμένες εισηγήσεις εισαγωγικού χαρακτήρα που πραγματοποιεί ο διδάσκων, οι φοιτητές έρχονται σε επαφή και επεξεργάζονται αφενός ιστορικές πηγές της εποχής και αφετέρου ιστοριογραφικά έργα που άπτονται πτυχών των ελληνοϊταλικών σχέσεων και ανταλλαγών που λαμβάνουν χώρα κατά την εξεταζόμενη περίοδο (δεύτερο μισό 18ου–αρχές 20ού αιώνα). Πέραν της ομαδικής εργασίας που διεξάγεται, οι συμμετέχοντες φοιτητές (υποχρεωτικές παρουσίες: 11) καλούνται να πιστοποιήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απέκτησαν, αναλαμβάνοντας σε ατομικό επίπεδο να προβούν στην προφορική (εντός της τάξης) και γραπτή παρουσίαση, ανάλυση και ερμηνεία των θεματικών που τους ανατίθενται επί τη βάσει πρωτογενών και δευτερογενών πηγών. Για όσους φοιτητές αδυνατούν να παρακολουθήσουν τις 13 εβδομαδιαίες συναντήσεις στην τάξη προβλέπεται γραπτή τελική εξέταση.

Stuart T. Miller, Νεότερη και σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία, Gutenberg, Αθήνα 2018.

– Γεράσιμος Δ. Παγκράτης, Ιστορία της Ιταλίας: Από τη συνθήκη του Λόντι στην ενοποίηση (1454-1870) [ηλεκτρ. βιβλ.], Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 2015, κεφ. 7-13. Προσβάσιμο ελεύθερα στον ακόλουθο ιστότοπο: https://repository.kallipos.gr/handle/11419/3959 – Pierre Milza, Storia d’Italia dalla preistoria ai giorni nostri, Corbaccio, Μιλάνο 2006. – Alberto Mario Banti, Il Risorgimento italiano, Laterza, Ρώμη – Μπάρι 20117. – Gilles Pécout, Il lungo Risorgimento. La nascita dell’Italia contemporanea (1770-1922), Bruno Mondadori, Μιλάνο – Τορίνο 2011. – Maurizio Isabella, Risorgimento in esilio. L’internazionale liberale e l’età delle rivoluzioni, Laterza, Ρώμη – Μπάρι 2011. – Ιωάννης Τσόλκας, Η Ελληνική Παλιγγενεσία και ο αντίκτυπός της στη Λογοτεχνία της Ιταλίας κατά το 19ο αιώνα, Διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκης 2004. – Guido Muoni, Η φιλελληνική λογοτεχνία στον Ιταλικό Ρομαντισμό, εισαγωγή-επιμέλεια-σχόλια Άντα Μπουμπάρα, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2016. – Indipendenza e unità nazionale in Italia ed in Grecia. Convegno di studio (Atene, 2-7 ottobre 1985), L. S. Olschki, Φλωρεντία 1987. – Caterina Spetsieri Beschi – Enrica Lucarelli (επιμ.), Risorgimento greco e filellenismo italiano: lotte, cultura, arte. Mostra promossa dall’Ambasciata di Grecia e dall’Associazione per lo sviluppo delle relazioni fra Italia e Grecia (Roma, Palazzo Venezia, 25 marzo-25 aprile 1986), Edizioni del Sole, Ρώμη 1986. – Stathis Birtachas, «Esilio risorgimentale e filellenismo combattente al tempo di Ugo Foscolo: il conte Giacinto Provana di Collegno in Grecia (1824-25)», in Francesca Irene Sensini e Christian del Vento (a cura di), Ugo Foscolo tra Italia e Grecia: esperienza e fortuna di un intellettuale europeo. Atti del Convegno internazionale (Nizza-La Mortola, Giardini Hanbury, 9-11 marzo 2017), Mimesis Edizioni, Μιλάνο – Ούντινε 2020, σελ. 355-369. – Stathis Birtachas, «I filelleni italiani: i volontari negli anni della rivoluzione greca», στο Virgilio Ilari (επιμ.), Italy on the Rimland: Storia militare di una penisola eurasiatica, τ. 1: Intermarium, Società Italiana di Storia Militare – Nadir Media Edizioni, Ρώμη 2019, σελ. 139-150. – Stathis Birtachas, «“In defence of the liberty and the rights of Great Mother Greece”. The Italian Garibaldini volunteers in Epirus: the decline of a long tradition in Greece. Evaluation of an old story and new research perspectives», Mediterranean Chronicle 6 (2016), σελ. 161-182. – Stathis Birtachas, «Ricciotti Garibaldi and the last expedition of the Italian Garibaldini volunteers to Greece (1912)», in Virgilio Ilari (a cura di), Italy on the Rimland: Storia militare di una penisola eurasiatica, tomo I: Intermarium, Società Italiana di Storia Militare – Nadir Media Edizioni, Ρώμη 2019, σελ. 207-222. – Στάθης Μπίρταχας, «Το “Ημερολόγιο της πολιορκίας του Ναυαρίνου” του Giacinto Provana di Collegno (1824-25): συμβολή στη μελέτη των ιδιαιτεροτήτων της ιταλικής συνιστώσας του μαχόμενου φιλελληνισμού», στον ιστότοπο ιστορικής σκέψης Clio Turbata, ημερομηνία δημοσίευσης 16/04/2018: http://clioturbata.com/%ce%b1%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b5%ce%b9%cf%82/birtachas_navarino_giacinto_provana/ & στον ιστότοπο της Εταιρείας για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό, ημερομηνία δημοσίευσης 5/10/2019: https://www.eefshp.org/drastiriotites/theseis/ – Στάθης Μπίρταχας, «Εκφάνσεις του ιταλικού φιλελληνισμού κατά τη δεκαετία του 1820», στο Άννα Β. Μανδυλαρά, Γιώργος B. Νικολάου, Λάμπρος Φλιτούρης, Nικόλαος Αναστασόπουλος (επιμ.), Φιλελληνισμός. Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τους Έλληνες από το 1821 ως σήμερα, Δήμος Νικολάου Σκουφά – Ηρόδοτος, Αθήνα 2015, σελ. 373-391. – Stathis Birtachas, «Solidarietà e scambi ideologico-culturali italo-ellenici in epoca risorgimentale. L’emigrazione politica italiana nelle Isole Ionie e in Grecia», Mediterranea. Ricerche Storiche 26 (Δεκέμβριος 2012), σελ. 461-474. – Ιωάννης Δημ. Τσόλκας, «Ο διαφορετικός ιταλικός φιλελληνισμός», στο Άννα Β. Μανδυλαρά, Γιώργος B. Νικολάου, Λάμπρος Φλιτούρης, Nικόλαος Αναστασόπουλος (επιμ.), Φιλελληνισμός. Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τους Έλληνες από το 1821 ως σήμερα, Δήμος Νικολάου Σκουφά – Ηρόδοτος, Αθήνα 2015, σελ. 343-371. – Ιωάννης Τσόλκας, «Η Ελληνική Παλιγγενεσία και ο αντίκτυπός της στην Ιταλική Λογοτεχνία του 19ου αιώνα», στο Ελλάδα-Ιταλία: διαπολιτισμικές προσεγγίσεις / Grecia-Italia: Dialoghi fra due culture. Κύκλοι ομιλιών 2012, ΕΚΠΑ / Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας – Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών, Αθήνα 2013, σελ. 184-222. – Manuel Giardina – Ada Boubara, «L’evoluzione delle tematiche filelleniche nella letteratura italiana nel XVIII e XIX secolo», Sinestesie. Rivista di Studi sulle letterature e le arti europee XVI (2018), σελ. 129-144. – Manuel Giardina, Konstantina Boubara, «La trattazione delle tematiche filelleniche nell’“Antologia” di Gian Pietro Vieusseux», Sinestesie. Rivista di studi sulle letterature e le arti europee XVIII (2020), σσ. 297-312. – Caterina Carpinato, «Filellenismo minore ai tempi della rete. Qualche spunto di riflessione attraverso testimonianze letterarie italiane e greche», στο Serena Fornasiero και Silvana Tamiozzo (επιμ.), Studi sul Sette-Ottocento offerti a Marinella Colummi, Edizioni Ca’ Foscari, Βενετία 2015, σσ. 29-48. – Λάμπρος Φλιτούρης, «Για μια Διεθνή των Επαναστατών: η περίπτωση των Καρμπονάρων στην Ιταλία και στη Γαλλία και το δίκτυο των ευρωπαίων επαναστατών στις αρχές του 19ου αιώνα, στο Άννα Μανδυλαρά, Γιώργος Νικολάου (επιμ.), Η Φιλική Εταιρεία: Επαναστατική Δράση & Μυστικές Εταιρείες στη Νεότερη Ευρώπη, Δήμος Νικολάου Σκουφά – Εκδόσεις Ασίνη, Αθήνα 2017, σσ. 67-82. – Άννα Καρακατσούλη, «Μαχητές της Ελευθερίας» και 1821. Η Ελληνική Επανάσταση στη διεθνική της διάσταση, Πεδίο, Αθήνα 2016.