Προσκυνηματική περιήγηση στις μονές των Μετεώρων

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΠροσκυνηματική περιήγηση στις μονές των Μετεώρων / Pilgrimage to the monasteries of Meteora
ΚωδικόςΧ343
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΚοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΠαρασκευή Παπαδημητρίου
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600020376

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού(2013-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 5
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚορμόςΕλεύθερη ΕπιλογήΧειμερινή-4

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΠροσκυνηματική περιήγηση στις μονές των Μετεώρων
Ακαδημαϊκό Έτος2021 – 2022
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600187504
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές αναμένεται: 1. να γνωρίσουν την ιστορία των θρησκευτικών μνημείων των Μετεώρων και να κατανοήσουν τη σημασία τους για την κοινωνία και τον πολιτισμό, 3. να εμβαθύνουν σε χαρακτηριστικά πνευματικά γνωρίσματα της Αγιομετεωρίτικης κοινότητας, που αποτέλεσαν το θέλγητρο για τους περιηγητές, 2. να κατανοήσουν τους τρόπους ανάδειξης των μνημείων και των τόπων του Θρησκευτικού και Προσκυνηματικού Τουρισμού, 4. να διαμορφώσουν μία συνολική αντίληψη για τη συμβολή των Μετεώρων στην ευρύτερη ανάπτυξη της περιοχής.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Τα Μετέωρα ως Μνημείo Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς (UNESCO), είναι ένας γεώτοπος παγκόσμιας σημασίας για την έρευνα. Το μάθημα της προσκυνηματικής περιήγησης στα μοναστήρια των Μετεώρων προσφέρει ιστορική και θεολογική γνώση για την ίδρυσή τους, την αρχιτεκτονική, και τον καλλιτεχνικό τους πλούτο, όπως τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα, βιβλιοθήκες κ.ά. Σημαντικά είναι τα πολύτιμα αφιερώματα, δώρα αρχόντων, βασιλέων, αλλά και απλών ανθρώπων, ως έκφραση κοινής πίστης των προσκυνητών. Τα Μετεωρίτικα μοναστήρια φιλοξένησαν αγίους και μοναχούς, η πνευματική ζωή των οποίων, όπως και τα τίμια λείψανά τους, έλκυσαν τους περιηγητές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αδιάλειπτη πνευματική σχέση της Αγιομετεωρίτικης κοινότητας με την Αγιορειτική. Σκοπός του μαθήματος είναι η κατανόηση της θρησκευτικής – πνευματικής κληρονομιάς του μυστηριακού χώρου των Μετεώρων ως ιερού προσκυνήματος, στην μακραίωνη ιστορική πορεία του, και του ιδιαίτερου πολιτισμού που απορρέει από αυτό. Το περιεχόμενο του μαθήματος διαρθρώνεται στις παρακάτω 13 διδακτικές ενότητες: 1. Ο θρησκευτικός τουρισμός και οι προσκυνηματικές περιηγήσεις στα Μετέωρα. Oι πολιτικές προώθησης του τουρισμού στην περιοχή και η συμβολή των Μετεώρων στην ευρύτερη ανάπτυξη της περιοχής. Σχέσεις πόλης και ιερού χώρου. 2. Γεωγραφία και Πολιτισμός. Το φαινόμενο της γεωμορφολογίας των βράχων των Μετεώρων. Τοπογραφία Μετεώρων. Τα ασκητήρια και οι ερειπωμένες μονές. 3. Ιστορικό διάγραμμα της μοναχοπολιτείας των Σταγών. Η διαχρονική μαρτυρία των Μετεώρων. Πνευματικότητα. Η λατρευτική και διακονική ζωή των μοναχών. 4. Ο άγιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης. Οι άγιοι των Μετεώρων. Τα Μετέωρα ως κέντρο τιμής τοπικών αγίων της Θεσσαλίας. 5. Πνευματικές σχέσεις Αγίου Όρους και Μετεώρων. 6. Έλληνες και ξένοι περιηγητές στα Μετέωρα. Τα Μετέωρα στη λογοτεχνία. 7. Το Μεγάλο Μετέωρο (Μεταμόρφωση του Σωτήρος). Γεωγραφικός προσδιορισμός. Ιστορικό διάγραμμα. Αρχιτεκτονική – Μοναστηριακή τυπολογία. Εορτές. Ιερά λείψανα. Τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα. Τουριστικός - Προσκυνηματικός προσδιορισμός. 8. Η Ι. Μονή Βαρλαάμ. Γεωγραφικός προσδιορισμός. Ιστορικό διάγραμμα. Αρχιτεκτονική – Μοναστηριακή τυπολογία. Εορτές. Ιερά λείψανα. Τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα. Τουριστικός - Προσκυνηματικός προσδιορισμός. 9. Η Ι. Μονή Αγίου Στεφάνου. Γεωγραφικός προσδιορισμός. Ιστορικό διάγραμμα. Αρχιτεκτονική – Μοναστηριακή τυπολογία. Εορτές. Ιερά λείψανα. Τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα. Τουριστικός - Προσκυνηματικός προσδιορισμός. 10. Η Ι. Μονή Ρουσάνου. Γεωγραφικός προσδιορισμός. Ιστορικό διάγραμμα. Αρχιτεκτονική – Μοναστηριακή τυπολογία. Εορτές. Ιερά λείψανα. Τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα. Τουριστικός - Προσκυνηματικός προσδιορισμός. 11. Η Ι. Μονή Αγίου Νικολάου Αναπαυσά. Γεωγραφικός προσδιορισμός. Ιστορικό διάγραμμα. Αρχιτεκτονική – Μοναστηριακή τυπολογία. Εορτές. Ιερά λείψανα. Τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα. Τουριστικός - Προσκυνηματικός προσδιορισμός. 12. Η Ι. Μονή Αγίας Τριάδας. Γεωγραφικός προσδιορισμός. Ιστορικό διάγραμμα. Αρχιτεκτονική – Μοναστηριακή τυπολογία. Εορτές. Ιερά λείψανα. Τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, κειμήλια, έργα ξυλογλυπτικής και μικροτεχνίας, χειρόγραφα, υφάσματα. Τουριστικός - Προσκυνηματικός προσδιορισμός. 13. Νεότερη ιστορία των Μετεώρων. Η πολυτροπική διάσταση του θρησκευτικού τουρισμού στα Μετέωρα. Θρησκευτική, πολιτισμική, οικονομική σημασιοδότηση. Παραδείγματα διαδραστικών συνδέσμων, ταινιών, ντοκιμαντέρ, κ.ά., με ιστορικό, πολιτισμικό και θρησκευτικό περιεχόμενο για τα Μετέωρα. Στο πλαίσιο του μαθήματος θα διεξάγεται διάλεξη εκ των μοναχών των Μετεώρων προς τους φοιτητές.
Λέξεις Κλειδιά
Μετέωρα, θρησκευτικός τουρισμός, προσκυνηματική περιήγηση, μοναχισμός, πνευματικότητα, τέχνη.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιντεοδιαλέξεις
  • Πολυμεσικό υλικό
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων401,6
Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων110,4
Εξετάσεις100,4
Σύνολο1004
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με προφορικές εξετάσεις στο τέλος του εξαμήνου (100% συμπερασματική αξιολόγηση).
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ηλεκτρονικές σημειώσεις
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Αγορίτσας Δ., Μετέωρα: Από τη Σκήτη των Σταγών στον οργανωμένο κοινοβιακό βίο. Παράδοση και εξέλιξη, Βυζαντινά 36 (2018), 33-66. 2. Αναγνωστόπουλος Α., Οι τοιχογραφίες του καθολικού της μονής Ρουσάνου Μετεώρων, Αθήνα 2010. 3. Αναγνωστόπουλος Α. - Ανδρούδης Π., Η βυζαντινή καθέδρα των Σταγών, Θεσσαλονίκη 2017. 4. Βαφειάδης Κ., Η μονή του Αγίου και Μεγάλου Μετεώρου, Άγια Μετέωρα 2019. 5. Διονύσιος μητροπ. Τρίκκης και Σταγών, Προσκυνητάριο μοναστηρίου Βαρλαάμ Μετεώρων, Αθήνα 1961. 6. Μανόπουλος Γρηγόριος π., Για τους ζωγράφους του καθολικού της μονής Αγίας Τριάδος των Μετεώρων, Τρίκαλα 2017. 7. Στεργιούλης Χ., Οι Άγιοι της Θεσσαλίας. Αγιολογικά και λειτουργικά χειρόγραφα και κείμενα, Θεσσαλονίκη 2017. 8. Σοφιανός Δ., «Μετέωρα», στο: Ο θησαυρός της Ορθοδοξίας. 2000 χρόνια, Ιστορία - Μνημεία - Τέχνη, Αθήνα 2000, 318-337. 9. Σοφιανός Δ. - Τσιγαρίδας Ε., Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Αναπαυσά. Ιστορία -Τέχνη, Τρίκαλα 2003. 10. Cataldi Palau Annaclara, «Greek Manuscripts from the Meteora Monasteries in the Burdett-Coutts Collection», in: Chrysograph 3 (2009), 144-178. 11. Lyratzaki Irini, «Meteora. World Heritage Site. Thessaly. Greece», Protected Areas and Spirituality. Proceedings of the First Workshop of The Delos Initiative, Barcelona 2007, 251-262. 12. Vitaliotis Ioannis, Le vieux catholicon du monastère Saint-Etienne aux Météores, la première phase des peintures murales, Paris 1998.
Τελευταία Επικαιροποίηση
29-07-2021