Θεωρητικές προσεγγίσεις της «θυσίας» στην ακαδημαϊκή μελέτη της αρχαιοελληνικής θρησκείας

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΘεωρητικές προσεγγίσεις της «θυσίας» στην ακαδημαϊκή μελέτη της αρχαιοελληνικής θρησκείας / Theoretical frameworks for the study of " sacrifice" in the contemporary study of religion
Κωδικός2232
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΘεολογίας
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΠαναγιώτης Παχής
ΚοινόΝαι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600019341

Πρόγραμμα Σπουδών: Αναμορφωμένο ΠΠΣ Τμήματος Θεολογίας (2020)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 14
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογήςΧειμερινή-3

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΘεωρητικές προσεγγίσεις της «θυσίας» στην ακαδημαϊκή μελέτη της αρχαιοελληνικής θρησκείας
Ακαδημαϊκό Έτος2021 – 2022
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Class ID
600199456

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΘεολογική
ΌροφοςΌροφος 3
Αίθουσα340 ΑΙΘΟΥΣΑ Γ' ΒΙΒΛΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (546)
ΗμερολόγιοΠαρασκευή 16:00 έως 18:00
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
1. Μελέτη και κατανόηση των σύγχρονων θεωρητικών και μεθοδολογικών συζητήσεων που είναι δυνατόν να εφαρμοσθούν στην έρευνα της αρχαιοελληνικής θρησκείας. 2. Πραγμάτευση και κατανόηση βασικών όρων (κατηγοριών) (όπως για παράδειγμα της «θυσίας») από τους εκπροσώπους της σύγχρονης έρευνας του αρχαίου κόσμου. 3. Επίτευξη μιας ορθής και όχι παραπλανητικής θεώρησης του αρχαίου κόσμου. 4. Κατανόηση της έννοιας του «συστήματος» κατά τη διάρκεια του ελληνορωμαϊκού κόσμου. 5. Διέσδυση (μέσω της ορθής μελέτης των δεδομένων [πηγών] στον τρόπους (αντιλήψεις, προκαταλήψεις, φόβοι, κτλ.) με τους οποίους αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι της συγκεκριμένης εποχής τους εκπροσώπους του θεϊκού κόσμου. 6. Κατανόηση της έννοιας της αμοιβαιότητας στον αρχαιοελληνικό κόσμο.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το κύριος χαρακτηριστικό της τελετουργίας, για την οποία χρησιμοποιείται η φράση «τελώ τα ιερά», είναι ότι στην αρχαιοελληνική πρακτική συνιστά μια απλή θαυματουργική διαδικασία: πρόκειται για την σφαγή ενός κατοικίδιου ζώου και την κατανάλωση του κρέατος προς τιμή ενός θεού. Η θυσία θεωρείται ως το κεντρικό τελετουργικό της αρχαίας ελληνικής θρησκείας. Η συγκριμένη τελετουργική πρακτική αποτελεί ένα θεσμό εορταστικό για την κοινότητα. Επισημαίνεται η αντίθεση προς την καθημερινότητα: οι άνθρωποι πλένονται, φορούν καθαρά ενδύματα, στολίζονται, ιδίως φέρουν στο κεφάλι τους ένα στεφάνι πλεγμένο από κλαδιά – μια πρακτική που δεν αναφέρεται ακόμη στον Όμηρο. Η πρακτική της θυσίας ζώου παρουσιάζει παραλλαγές ανάλογα με τα «πατρογονικά έθιμα» (τὰ θέσμια, τὰ νόμιμα), αλλά η βασική δομή είναι ταυτόσημη και σαφής: η θυσία του ζώου είναι σφαγή με μορφή τελετουργίας ακολουθούμενη από κρεοφαγία. Τελετουργία ως σημείο του «ιερού» αποτελεί ιδίως η προετοιμασία του ἄρχεσθαι αφ’ ενός, η ακολουθούσα αποκατάσταση αφ’ ετέρου: ιεροποίηση και από-ιεροποίηση (Sakralisierung- Desakralisierung) γύρω από μια κεντρική σκηνή φόνου. Η τάξη της ζωής, η οποία στηρίζεται στην κοινότητα θεσμοθετείται κατά τη θυσία μέσω αμετάκλητων πράξεων . θρησκεία και καθημερινή ζωή εισχωρούν η μια στην άλλη τόσο τέλια, ώστε κάθε κοινότητα, κάθε τάξη πρέπει να θεμελιωθεί μέσω μιας θυσίας.
Λέξεις Κλειδιά
Θυσία, αμοιβαιότητα, do ut des, do ut abeas, (τελετουργική) βία, νερό, αίμα, καθαρτήριες τελετουργίες.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Χρήση Power Points κατά τη διάρκεια των μαθημάτων. Επικοινωνία με τους φοιτητές μέσω E-Mails.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις391,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων241,0
Συγγραφή εργασίας / εργασιών100,4
Εξετάσεις20,1
Σύνολο753
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Εργασία - Συζήτηση - Εξέταση - Αξιολόγηση σύγχρονων επιστημονικών θεωριών και μεθοδολογιών. Η βαθμολόγηση των φοιτητών είναι αποτέλεσμα των παραπάνω δραστηριοτήτων τους κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
  • Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Pachis, P., Religion and Politics in the Graeco-Roman World. Redescribing the Isis-Sarapis Cult, Thessaloniki: Barbounakis Publications, 2010 (Εύδοξος).
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Bloch, M. 1992. Prey into Hunter: The Politics of Religious Experience. Cambridge: Cambridge University Press, 1992. Bremmer, J. N., Greek Religion, Oxford: Oxford University Press, 1994. Burkert, W., Greek Religion, trans. J. Raffan,Cambridge, MA: Harvard University Press, 1985. Burkert, W., Homo Necans: The Anthropology of Ancient Sacrificial Ritual and Myth, trans. P. Bing. Berkeley: University of California Press, 1983. Detienne, M., Vernant, J.P., The Cuisine of Sacrifice among the Greeks, transl. P.Wissing,Cicago-London:The University Chicago Press, 1989. Ekroth, G., The Sacrificial Rituals of Greek Hero Cults in the Archaic to Early Hellenistic Periods, Kernos Supp. 12, Liège: Presses Universitaires de Liège, 2002. Girard, R., Das Heilige und die Gewalt, transl. E. Maonberger-Ruh, Zürich:Bensigerm1987. Hamerton-Kelly, R. G. (ed), Violent Origins. W. Burkert, R. Girard, and J.Z. Smith on Ritual Killing and Cultural Formation, with an Introduction of B. Mack and a Commentary by R. Rolaldo, Stanford:Stanford University Press,1987. Naiden, F. S., Smoke Signals for the Gods. Ancient Greek Sacrifice from the Archaic through roman Periods, Oxford: Oxford University Press,2013. Rudhardt, J. Reverdin, O. (eds.), Le sacrifice dans l’Antiquité, Entretiens sur l’Antiquité Classique, to, XXVII, Genève: Vandœuvres, 1981.
Τελευταία Επικαιροποίηση
25-10-2021