Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Περιεχόμενο Μαθήματος
Πρόκειται για το δεύτερο από τα εισαγωγικά μαθήματα στην ιστορία του θεάτρου και εστιάζει στις θεατρικές παραδόσεις και τα καλλιτεχνικά επιτεύγματα πληθυσμών, κυρίως της Ευρώπης, κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Εξετάζονται όψεις της ύστερης Αναγέννησης και της εποχής της νεοτερικότητας, τα κινήματα του Διαφωτισμού, του Ρομαντισμού και του Ρεαλισμού και συζητούνται σύντομα εξελίξεις και είδη του θεάτρου στη Βόρεια Αμερική και στην Ασία. Το μάθημα στηρίζεται αφενός στο σχολιασμό αντιπροσωπευτικών δραματικών κειμένων και συγγραφέων (Μαριβώ, Γκολντόνι, Λέσινγκ, Γκαίτε, Σίλλερ, Σέλλεϋ, Ουγκώ, Γκόγκολ κ.ά.) και αφετέρου στη μελέτη της τέχνης του θεάτρου ως καλλιτεχνικής δημιουργίας και κοινωνικού φαινομένου.
Ενότητες
ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Επισκόπηση: το θέατρο του 18ου και 19ου αιώνα – συζήτηση για την ύλη και τις εξετάσεις.
Το θέατρο της Παλινόρθωσης (Wycherley, Congreve).
Αγγλικό θέατρο του 18ου αιώνα: Goldsmith, Sheridan και η εξέλιξη της υποκριτικής τέχνης.
Οι Ιταλοί: παρακμή της Commedia dell’arte, Goldoni και Gozzi.
Το θέατρο στη Γαλλία τον 18ο αιώνα: η κωμωδία από τον Marivaux στον Beaumarchais. Ο Διαφωτισμός και το θέατρο. Οι θεωρίες για το αστικό δράμα (Diderot).
Το γερμανικό θέατρο του 18ου αιώνα: Η ανάπτυξη του αστικού δράματος από τον Lessing στον Schiller.
Ο ρομαντισμός και το θέατρο. Καταβολές, αρχές, διαφοροποιήσεις.
Το Sturm und Drang (Θύελλα και ορμή) και οι εξελίξεις του 18ου αιώνα στη Γερμανία.
Ο ρομαντισμός στη Γερμανία. Εκπρόσωποι και προτάσεις στη δραματουργία και στη σκηνή.
Ο ρομαντισμός στη Αγγλία. Η σκηνή του 19ου αιώνα. Θεατρικά είδη και συνθήκες.
Ο ρομαντισμός στη Γαλλία. Η κληρονομιά της επανάστασης. Η μάχη με τον νεοκλασικισμό. Η άνθιση των ‘μικρών’ θεάτρων και των μεικτών ειδών.
Το θέατρο στην αμερικανική ήπειρο από τον 18ο στον 19ο αιώνα.
Το θέατρο στη Ρωσία. Από τον ρεαλισμό στον νατουραλισμό.
Οι σκηνικές κατακτήσεις κατά το β΄ μισό του 19ου αιώνα: ελεύθερα θέατρα, η ανάδυση του σκηνοθέτη, η παράσταση.
Λέξεις Κλειδιά
Iστορία, Θέατρο, Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, 18ος αι., 19os αιώνας, Διαφωτισμός, Ρομαντισμός, Ρεαλισμός, Νατουλαρισμός
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Oscar Brockett και Franklin J. Hildy, Ιστορία του θεάτρου, τμ. 2, μτφ. Μάνος Βιτεντζάκης, Αντιγόνη Γαϊτάνα, Άγγελος Κεχαγιάς και Μαρία Χατζηεμμανουήλ, ΚΟΑΝ, Αθήνα 2017.
Erika Fischer-Lichte, Ιστορία ευρωπαϊκού δράματος και θεάτρου, τμ. 1: Από την αρχαιότητα στους γερμανούς κλασικούς, μτφ. Γιάννης Καλλιφατίδης, Πλέθρον, Αθήνα 2012.
Erika Fischer-Lichte, Ιστορία ευρωπαϊκού δράματος και θεάτρου, τμ. 2: Από τον ρομαντισμό μέχρι σήμερα, μτφ. Γιώργος Σαγκριώτης, Πλέθρον, Αθήνα 2012.
Walter Puchner, Από τη θεωρία του θεάτρου στις θεωρίες του θεατρικού, Πατάκης, Αθήνα 2003.
Μαριβώ, Το παιχνίδι του έρωτα και της τύχης, μτφ. Γιάννης Βαρβέρης, Ηριδανός, Αθήνα 2008.
Μπωμαρσαί, Οι γάμοι του Φίγκαρο, μτφ. Παύλος Μάτεσις, Καστανιώτης, Αθήνα 2001.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Έργα προς μελέτη
1. Pierre Marivaux, Το παιχνίδι του έρωτα και της τύχης (1730)
2. Carlo Goldoni, Υπηρέτης δύο αφεντάδων (1745)
3. Pierre-Augustin Carron de Beaumarchais, Οι γάμοι του Φίγκαρο (1775-8/1784)
4. Johann Wolfgang von Goethe, Φάουστ (1808, 1831)
5. Percy Bysshe Shelley, Οι Τσέντσι (1819)
6. Alfred de Musset, Λορεντζάτσιο (1833)
7. Georg Büchner, Ο θάνατος του Δαντόν (1835)
8. Nikolai Vasilevich Gogol, Ο επιθεωρητής (1836)
9. Emile Zola, Τερέζ Ρακέν (1873)
10. Henrik Ibsen, Κούκλας σπιτικό (Το κουκλόσπιτο) (1879)