ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΙΙ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΙΙ / HISTORY OF MODERN GREEK THEATRE II
ΚωδικόςΣΤ0202
ΣχολήΚαλών Τεχνών
ΤμήμαΘεάτρου
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΚωνσταντίνα Ριτσάτου
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID120000537

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Θεάτρου (2019-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 128
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό425

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΙΙ
Ακαδημαϊκό Έτος2023 – 2024
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Class ID
600249005
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
  • Υποβάθρου
  • Γενικών Γνώσεων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Εξοικείωση με την ιστορία του ελληνικού θεάτρου από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1890 ώς τα μέσα της δεκαετίας του 1970.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Λήψη αποφάσεων
  • Αυτόνομη εργασία
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Η παράδοση προσφέρει μια επισκόπηση της πορείας του ελληνικού θεάτρου από τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1890 ώς τη Μεταπολίτευση. Συγκεκριμένα, εξετάζονται καταρχάς οι άμεσες εξελίξεις που δρομολογήθηκαν μετά την παρακμή του Κωμειδυλλίου: (α) οι προσπάθειες ανανέωσης της δραματουργίας από το γύρισμα του αιώνα ώς τον Μεσοπόλεμο, σε συνάρτηση προς την υποδοχή των ευρωπαϊκών καλλιτεχνικών και ιδεολογικών ρευμάτων. (β) Οι ανάλογες προσπάθειες ανανέωσης της επαγγελματικής σκηνής (η ίδρυση του Βασιλικού Θεάτρου και της Νέας Σκηνής) καθώς και η εγκαθίδρυση της βεντετοκρατίας. Δύο μαθήματα θα είναι αφιερωμένα στην ακμή και την εξέλιξη του εγχώριου μουσικού θεάτρου (Επιθεώρηση και Οπερέτα) καθώς και στο ελληνικό θέατρο σκιών και άλλα λαϊκά θεάματα. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν οι εξελίξεις στην μεσοπολεμική επαγγελματική σκηνή και οι ανακατατάξεις που προηγήθηκαν και ακολούθησαν την ίδρυση του Εθνικού Θεάτρου. Ένα μάθημα θα είναι αφιερωμένο στην κατάσταση της δραματουργίας στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Στα τελευταία μαθήματα εξετάζονται, οι επιπτώσεις της ανώμαλης πολιτικής κατάστασης της χώρας στη διαμόρφωση του μεταπολεμικού θεάτρου καθώς και οι εξελίξεις στο εμπορικό και καλλιτεχνικό θέατρο: οι κρατικές σκηνές, οι βεντετοκρατούμενοι θίασοι, το Θέατρο Τέχνης και οι άλλες καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες καθώς επίσης και η σημαντική ανανέωση της ελληνικής δραματουργίας στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Τέλος, ένα ιδιαίτερο μάθημα καταπιάνεται με την ερμηνεία του αρχαίου δράματος στη νεοελληνική σκηνή.
Λέξεις Κλειδιά
Νεοελληνική δραματουργία, Νεοελληνικό θέατρο, Ρεαλισμός, Συμβολισμός, Μουσικό Θέατρο, Θέατρο Σκιών
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Παρουσιάσεις PowerPoint. e-learning
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις411,6
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων602,4
Εξετάσεις241,0
Σύνολο1255
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. ικανότητα εκφραστικού λόγου (10 %) 2. κατανόηση και διατύπωση εννοιών (40%) 3. κριτική ικανότητα (30%) 4. συνθετική ικανότητα (20%) Τα κριτήρια ανακοινώνονται και αναλύονται μέσα στην τάξη.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Βιβλίο [41963322]: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ, ΧΑΤΖΗΠΑΝΤΑΖΗΣ ΘΟΔΩΡΟΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ 2. Βιβλίο [12339411]: Η ΣΚΗΝΟΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΓΛΥΤΖΟΥΡΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ 3. Βιβλίο [17058]: ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1940-2000, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΟΣ ΠΛΑΤΩΝ, ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 4. Βιβλίο [24062]: ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ;, ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΡΕΤΗ, ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 5. Βιβλίο [22770992]: ΤΟ ΕΛΑΦΡΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΘΗΝΑ Α΄, ΣΕΙΡΑΓΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ, ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 6. Βιβλίο [22770994]: ΤΟ ΕΛΑΦΡΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΘΗΝΑ Β΄, ΣΕΙΡΑΓΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ, ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 7. Βιβλίο [102125084]: Ο ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΡΟΛΟΥ ΚΟΥΝ, ΑΡΕΤΗ ΒΣΙΛΕΙΟΥ, ΛΙΝΑ ΡΟΖΗ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ (ΕΠΙΜ.), ΑΜΟΛΓΟΣ 8. Βιβλίο [40147]: ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ, ΠΛΑΤΩΝ ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΟΣ (ΕΠΙΜ.), ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ 9. Βιβλίο [33153475]: Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Η ΒΕΓΓΕΡΑ. ΤΟ ΓΕΥΜΑ ΤΟΥ ΠΑΠΗ, ΗΛΙΑ ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗ, ΔΩΔΩΝΗ
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Α. Θεατρικά έργα (με τη σειρά που θα εξεταστούν) 1. Ηλίας Καπετανάκης, Ο Γενικός Γραμματέας, Η βεγγέρα, Το γεύμα του Παπή, Δωδώνη, Αθήνα 1992, σ 161-199. 2. Γρηγόριος Ξενόπουλος, Ο Τρίτος, στο: Γ. Ξενόπουλος, Θέατρο, τ. 1, εκδ. Αδελφοί Βλάσση, Αθήνα χ.χ., σ. 91-130. 3. Γιάννης Καμπύσης, Οι Κούρδοι, Το δαχτυλίδι της μάνας, Δωδώνη, Αθήνα 1992, σ. 119-174. 4. Δημήτριος Ταγκόπουλος, Οι αλυσίδες, Δωδώνη, Αθήνα 1992. 5. Σπύρος Μελάς, Το άσπρο και το μαύρο, εκδ. οίκος Γεωργίου Φέξη, Αθήνα 1914. 6. Μπάμπης Άννινος, Γεώργιος Τσοκόπουλος, Παναθήναια 1911 στο: Θ. Χατζηπανταζής – Λ. Μαράκα (επιμ.) Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, τ. Α3, Ερμής, Αθήνα 1977, σ. 247-342. 7. Παντελής Χορν, Το Φιντανάκι, στο: Π. Χορν, Τα Θεατρικά, Έφη Βαφειάδη (επιμ.), τ. Β΄, Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν, Αθήνα 1996, σ. 213-311. 8. Νίκος Καζαντζάκης, Μέλισσα, στο: Ν. Καζαντζάκης, Θέατρο – Τραγωδίες, τ. Α΄, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα χ.χ., σ. 509-671. 9. Ασημάκης Γιαλαμάς – Κώστας Πρετεντέρης, Μιας πεντάρας νιάτα, στο: Κ. Πρετεντέρης, Θεατρικά Β΄, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2016, σ. 183-348. 10. Ιάκωβος Καμπανέλης, Η αυλή των θαυμάτων, στο: Ι. Καμπανέλης Θέατρο, τ. Α΄, Κέδρος, Αθήνα 1978, σ. 89-188. 11. Δημήτρης Κεχαΐδης, Το πανηγύρι, Κέδρος, Αθήνα 1970. Β. Ιστορίες και μελέτες Νεοελληνικού Θεάτρου Βάλσας Μίμης, Το νεοελληνικό θέατρο από το 1453 έως το 1900, Χαρά Μπακονικόλα – Γεωργοπούλου (μτφ.), Αθήνα 1994. Βασιλείου Αρετή, Εκσυγχρονισμός ή παράδοση; Το θέατρο πρόζας στην Αθήνα του Μεσοπολέμου, Μεταίχμιο, Αθήνα 2005. Βασιλείου Αρετή, Επί ξυρού ακμής: Ιστορικά νεοελληνικού θεάτρου, Παπαζήσης, Αθήνα 2012. Γεωργακάκη Κωνστάντζα, «Η ρεαλιστική ματιά του βουλεβάρτου στη στροφή του αιώνα. Η περίπτωση του Alfred Capus» στο: Γλυτζουρής Αντώνης, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, Μαρία Μαυρογένη (επιμ.), Η πρώιμη υποδοχή του Ρεαλισμού και του Νατουραλισμού στο ελληνικό θέατρο, Πρακτικά Ημερίδας, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ρέθυμνο 2016, σ. 28-47. Για τη Μαρίκα Κοτοπούλη και το θέατρο στην Ερμούπολη, Πρακτικά Συμποσίου, Ερμούπολη Σύρου - Αύγουστος 1994, Αθήνα 1996. Γλυτζουρής Αντώνης, Η σκηνοθετική τέχνη στην Ελλάδα. Η ανάδυση και η εδραίωση της τέχνης του σκηνοθέτη στο νεοελληνικό θέατρο, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2001. Γλυτζουρής Αντώνης, Πόθοι αετού με φτερά πεταλούδας. Το πρώιμο θεατρικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη και οι ευρωπαϊκές πρωτοπορίες της εποχής του. Συμβολή στη μελέτη της Παρακμής στη νεοελληνική δραματουργία των αρχών του εικοστού αιώνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2009. Γλυτζουρής Αντώνης, ‘‘διά την διανοητικήν εξύψωσιν του λαού’’. Η απόπειρα ίδρυσης Εθνικού Θεάτρου στις απαρχές της πρώτης Βενιζελικής κυβέρνησης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2015. Γλυτζουρής Αντώνης, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, Μαρία Μαυρογένη (επιμ.), Η πρώιμη υποδοχή του Ρεαλισμού και του Νατουραλισμού στο ελληνικό θέατρο, Πρακτικά Ημερίδας, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ρέθυμνο 2016. Γραμματάς Θόδωρος, Το θεατρικό έργο του Γιάννη Καμπύση, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Φιλοσοφική Σχολή, Ιωάννινα 1984. Γραμματάς Θόδωρος, Το ελληνικό θέατρο στον 20ό αιώνα: πολιτισμικά πρότυπα και πρωτοτυπία, τ. Α΄- Β΄, Εξάντας, Αθήνα 2002. Δελβερούδη Ελίζα-Άννα, «Η καλλιέργεια του πατριωτικού αισθήματος στη θεατρική παραγωγή των αρχών του 20ου αιώνα» στο: Βενιζελισμός και αστικός εκσυγχρονισμός, Γ. Θ. Μαυρογορδάτος - Χρ. Χατζηιωσήφ (επιμ.), Ηράκλειο 1988, σ. 287-314. Δελβερούδη Ελίζα-Άννα, «Βεντετισμός ή έργα με θέση: η ανανέωση του δραματολογίου στην Αθήνα κατά την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα» στο: Ζητήματα ιστορίας των νεοελληνικών γραμμάτων. Αφιέρωμα στον Κ. Θ. Δημαρά, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 219-242. Δελβερούδη Ελίζα - Άννα, «Η Μαρίκα Κοτοπούλη θιασάρχης» στο: Για τη Μαρίκα Κοτοπούλη και το θέατρο στην Ερμούπολη, Αθήνα 1996, σ. 66-88. Δελβερούδη Eλίζα-Άννα, «Tο θέατρο», στο: Χρήστος Χατζηϊωσήφ (επιμ.), Iστορία της Eλλάδας του 20ού αιώνα. Oι απαρχές, τμ. Α΄ 2, Bιβλιόραμα, Αθήνα 1999. Δελβερούδη Eλίζα-Άννα, «Το θέατρο», στο: Χρήστος Χατζηϊωσήφ (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα, Μεσοπόλεμος, τμ. Β΄ 2, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2003. Δημητριάδης Αντρέας, Σαιξπηριστής, άρα περιττός. Ο ηθοποιός Νικόλαος Λεκατσάς και ο δύσβατος δρόμος της θεατρικής ανανέωσης στην Ελλάδα του 19ου αιώνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2006. Δημητριάδης Αντρέας, Ιουλία Πιπινιά, Άννα Σταυρακοπούλου (επιμ.), Σκηνική πράξη στο Μεταπολεμικό Θέατρο: Συνέχειες και ρήξεις, Διεθνές επιστημονικό συνέδριο αφιερωμένο στον Νικηφόρο Παπανδρέου, (Θεσσαλονίκη 30 Σεπτεμβρίου – 3 Οκτωβρίου 2010), Εκδόσεις ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2014. Δημητριάδης Αντρέας, «Ο Μήτσος Μυράτ και η εργαλειοθήκη της υστεροφημίας» στο: Μήτσος Μυράτ, Η ζωή μου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2016, σ. 383-513. Καρρά Αικατερίνη Δ., Ο Σπύρος Μελάς και το θέατρο της εποχής του: συμβολή στη μελέτη της δραματουργίας του, διδακτορική διατριβή, Τμήμα Θεάτρου, ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 2010. Μαυρομούστακος Πλάτων, Το θέατρο στην Ελλάδα 1940-2000. Μια επισκόπηση, Καστανιώτης, Αθήνα 2005. Μαυρομούστακος Πλάτων (επιμ.), Κάρολος Κουν. Οι παραστάσεις, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2008. Μόσχος Γιάννης, Ο Ερρίκος Ίψεν στην ελληνική σκηνή. Από τους Βρυκόλακες του 1894 στις αναζητήσεις της εποχής μας, Αμολγός, Αθήνα 2016. Παπανδρέου Νικηφόρος, Ο Ίψεν στην Ελλάδα. Από την πρώτη γνωριμία στην καθιέρωση, 1890-1910, Κέδρος, Αθήνα 1983. Παπανδρέου Νικηφόρος – Έφη Βαφειάδη (επιμ.), Ζητήματα Ιστορίας του Νεοελληνικού Θέατρου. Μελέτες αφιερωμένες στον Δημήτρη Σπάθη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2007. Παπανδρέου Νικηφόρος (επιμ.), Δημήτρης Σπάθης, Από τον Χορτάτση στον Κουν. Μελέτες για το νεοελληνικό θέατρο, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2015. Παπανικολάου Βάνια, Η συμβολή της Νέα Σκηνής στην εξέλιξη του νεοελληνικού θεάτρου, διδακτορική διατριβή, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο 2011. Παπανικολάου Βάνια, «Ιστορι(ογραφι)κά ζητήματα και θεατρολογικά διλήμματα με αφορμή τη διένεξη του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου με τον Κωστή Παλαμά για το ανέβασμα της Τρισεύγεννης», Σκηνή, τχ. 4, 2012, σ. 1-15. Πετράκου Κυριακή, «Η θεατρική αντίληψη του Ψυχάρη» στο: Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη (επιμ.), Ο Ψυχάρης και η εποχή του, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 2005, σ. 275-291. Πετράκου Κυριακή, Ο Καζαντζάκης και το θέατρο, Εκδόσεις Μίλητος, Αθήνα 2005. Πεφάνης Γιώργος Π., «Λαϊκοί βάρδοι και θεατρικοί συγγραφείς: το ζήτημα της δραματοποίησης των παραλογών. Τρεις περιπτώσεις: Εφταλιώτης, Παπαντωνίου, Αλιθέρσης», Θέματα Λογοτεχνίας, τχ. 8, 1998, σ. 92-109. Πεφάνης Γιώργος Π., «Η δραματοποίηση των Παραλογών Β΄ (Του Μαυριανού και της αδελφής του). Τέσσερις περιπτώσεις: Κ. Γ. Ξένος, Ν. Ποριώτης, Γαλ. Καζαντζάκη, Γ. Θεοτοκάς», Πόρφυρας, τχ. 88, 1998, σ. 250-274. Πεφάνης Γιώργος Π., «Το τραγούδι του Γεφυριού της Άρτας ως γέφυρα μεταξύ δημοτικής ποίησης και δράματος (Η. Βουτιερίδης, Π. Χορν, Ν. Καζαντζάκης, Γ. Θεοτοκάς, κ. ά.)», Παρουσία, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. ΙΓ΄ – ΙΔ΄, 1998-2000, σ. 273-323. Πεφάνης Γιώργος Π., «Το τραγούδι της Λιογέννητης. Τρεις περιπτώσεις: Βουτιερίδης, Περγιάλης, Κωτσόπουλος», Παρουσία, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. ΙΕ’, 2001-2003, σ. 309-353. Πιπινιά Ιουλία, «Αντιδράσεις του θεατρικού κοινού στην Αθήνα της δεκαετίας του 1890» στο: Αντώνης Γλυτζουρής, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη (επιμ.), Παράδοση και εκσυγχρονισμός στο Νεοελληνικό Θέατρο. Από τις απαρχές ως τη μεταπολεμική εποχή, σ. 549-559. Πούχνερ Βάλτερ, «Η παραλογή και το δράμα», Το θέατρο στην Ελλάδα: Μορφολογικές επισημάνσεις, Παϊρίδης, Αθήνα χ. χ. [1992], σ. 307-330. Πούχνερ Βάλτερ, «Ο Πρόλογος ‘‘Για το Ρωμαίικο θέατρο’’ (1900) του Ψυχάρη», Φιλολογικά και θεατρολογικά ανάλεκτα. Πέντε μελετήματα, Καστανιώτης, Αθήνα 1995, σ. 15-76. Πούχνερ Βάλτερ, Ο Παλαμάς και το θέατρο, Καστανιώτης, Αθήνα 1995. Πούχνερ Βάλτερ, «Λαογραφία και Ρομαντισμός. Ο βρυκόλακας το ανέκδοτο πρωτόλειο του Φώτου Πολίτη (1908)», Κλίμακες και διαβαθμίσεις, Ωλκός, Αθήνα 2003, σ. 119-142. Πούχνερ Βάλτερ, «Τα τελευταία θεατρικά έργα του Γιάννη Ψυχάρη: Ένα σχόλιο» στο: Ο Ψυχάρης και η εποχή του, Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη (επιμ.), Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 2005, σ. 293-302. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Πρωτότυπο ή μετάφραση; Η αναβίωση του αρχαίου δράματος στα τέλη της δεκαετίας του 1880» στο: Πρακτικά ΚΗ΄ Πανελλήνιου Ιστορικού Συνεδρίου, 25-27 Μαΐου 2007, Ελληνική Ιστορική Εταιρεία, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 303-318. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Ο ηθοποιός στη δραματουργία της Μπελ Επόκ», Αριάδνη, τ. 18, 2012, σ. 285-317. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Η απαγωγή της Καρυάτιδας από τον Έλγιν και η μεταμόρφωσή της στη δραματουργία της Μπελ Επόκ», Παράβασις, τ. 12, 2013, σ. 99-119. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Οι παραστάσεις των ‘‘αποκηρυγμένων’’: έργα της καθαρεύουσας στο μεταπολεμικό θέατρο» στο: Αντρέας Δημητριάδης, Ιουλία Πιπινιά, Άννα Σταυρακοπούλου (επιμ.), Σκηνική πράξη στο μεταπολεμικό θέατρο: Συνέχειες και ρήξεις, Πρακτικά Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου προς τιμήν του Νικηφόρου Παπανδρέου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Καλών Τεχνών, Τμήμα Θεάτρου, Θεσσαλονίκη 30 Σεπτεμβρίου – 3 Οκτωβρίου 2010, Θεσσαλονίκη – Ελλάδα, τ.1, Θεσσαλονίκη 2014, σ. 485-496. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «‘‘Η ρίζα και η χλόη’’: Ρήξεις και συνέχειες στη δραματουργία του Δημητρίου Γρ. Καμπούρογλου» στο: Πρακτικά Ε΄ Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών / 5th European Congress of Modern Greek Studies. Συνέχειες, ασυνέχειες, ρήξεις στον ελληνικό κόσμο (1204-2014), Θεσσαλονίκη 2-5 Οκτωβρίου 2014, Θεσσαλονίκη – Ελλάδα 2015, τ. 4, σ. 47-72. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Παραστάσεις αρχαίας ελληνικής τραγωδίας ‘‘εις την ανερασμίαν προφοράν του Εράσμου’’: κινήσεις για την κατάργηση της ερασμι(α)κής προφοράς στον ύστερο 19ο αιώνα» στο: Κωνσταντίνος Κυριακός (επιμ.), Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του, Πρακτικά Δ΄ Θεατρολογικού Συνεδρίου, Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Πάτρα 2015, σ. 181-194. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Αποτυπώματα της παράδοσης στο νεοελληνικό θέατρο από τις αρχές της δεκαετίας του 1870 μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους: μια πρώτη χαρτογράφηση», Σκηνή, τχ. 7, 2015, σ. 244-274. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Αναζητώντας την εθνική ταυτότητα στα χνάρια μιας νεράιδας» στο: Άννα Ταμπάκη, Ουρανία Πολυκανδριώτη (επιμ.), Ελληνικότητα και Ετερότητα. Πολιτισμικές διαμεσολαβήσεις και εθνικός χαρακτήρας στον 19ο αιώνα, Πρακτικά Επιστημονικού Συμποσίου, Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, τ.2, Αθήνα 2016, σ. 357-370. Ριτσάτου Κωνσταντίνα, «Κωνσταντίνος Σ. Πέρβελης: ένας γνωστός-άγνωστος στην Κύπρο του 19ου αιώνα», Παράβασις, τ. 15/2, 2017, σ. 109-125. Σειραγάκης Μανώλης, Το ελαφρό Μουσικό Θέατρο στη Μεσοπολεμική Αθήνα, Α΄ Τα γεγονότα και τα ζητήματα, Β΄ Οι άνθρωποι και τα έργα, τ. Α΄- Β΄, Καστανιώτης, Αθήνα 2009. Σεχοπούλου Μαρία, «‘Βορειοπάθεια’ και ‘ομιχλοσέβεια’: αντιδράσεις στην πρώτη ελληνική παράσταση του έργου Δεσποινίς Τζούλια (1908) του August Strindberg» στο: Αντώνης Γλυτζουρής, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη, Μαρία Μαυρογένη (επιμ.), Η πρώιμη υποδοχή του Ρεαλισμού και του Νατουραλισμού στο ελληνικό θέατρο, Πρακτικά Ημερίδας, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ρέθυμνο 2016, σ. 88-108. Σιδέρης Γιάννης, «Σαράντα χρόνια θεατρικής ζωής», Νέα Εστία, 15-4-1939, σ. 569-570. Σιδέρης Γιάννης, «Οι πρωτοπόροι του θεάτρου. Οι Βρυκόλακες και ο Ξενόπουλος», Νέα Εστία, τχ. 559, 15-10-1950, σ. 1380-1382. Σιδέρης Γιάννης, «Τα Ορεστειακά. Ταραχές για να μη παίζονται οι τραγωδίες σε μετάφραση», Θέατρο, τχ. 33 και 34/6, 1973, σ. 51-61 και σ. 89-99. Σιδέρης Γιάννης, Το αρχαίο θέατρο στη νέα Ελληνική σκηνή. Α΄: 1817-1932, Ίκαρος, Αθήνα 1976. Σιδέρης Γιάννης, Ιστορία του νέου Ελληνικού θεάτρου (1794-1944). Τόμος πρώτος: 1794-1908, [1951], Καστανιώτης, Αθήνα 1990. Σιδέρης Γιάννης, Ιστορία του νέου ελληνικού θεάτρου 1794-1944, τ. Β1, Καστανιώτης, Αθήνα 1999. Σιδέρης Γιάννης, Ιστορία του νέου ελληνικού θεάτρου 1794-1944, τ. Β2, Καστανιώτης, Αθήνα 2000. Σπάθης Δημήτρης, Το νεοελληνικό θέατρο, Ανάτυπο από τον 10ο τόμο της έκδοσης «Ελλάδα-Ιστορία-Πολιτισμός», Αθήνα 1983. Σπάθης Δημήτρης, «Ο Ηλίας Καπετανάκης και το νεοελληνικό θέατρο στο τέλος του 19ου αιώνα» [1989] στο: Νικηφόρος Παπανδρέου (επιμ.), Από τον Χορτάτση στον Κουν, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2015, σ. 469-484. Σπάθης Δημήτρης, «Κάρολος Κουν. Η πορεία προς το Θέατρο Τέχνης» [2003] στο: Δημήτρης Σπάθης, Από τον Χορτάτση στον Κουν. Μελέτες για το νεοελληνικό θέατρο, επιμ. Νικηφόρος Παπανδρέου, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2015, σ. 756-788. Σταματογιαννάκη Κωνσταντίνα, «‘‘Θέατρον επίσημον, μόνιμον, επιχορηγούμενον από το Δημόσιον’’. Η πορεία προς την ίδρυση του Εθνικού Θεάτρου» στο: Δ. Σπάθης, Κ. Σταματογιαννάκη, Κ. Γεωργουσόπουλος, Α. Μανασσή, Εθνικό Θέατρο: Τα πρώτα χρόνια (1930-1941), Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο – Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2013, σ. 31-75. Χασάπη-Χριστοδούλου Ευσεβία, Τάσεις ανανέωσης στο νεοελληνικό θέατρο. Ο Νουμάς και τα περιοδικά της Αριστεράς (1903-1931), Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 2012. Χατζηϊωαννίδης Ηρακλής, Ο Άγγελος Τερζάκης ως δραματουργός, διδακτορική διατριβή, Τμήμα Θεάτρου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 2005. Χατζηπανταζής Θόδωρος - Μαράκα Λίλα, Η Αθηναϊκή Επιθεώρηση, τ. Α1-Α3, Ερμής, Αθήνα 1977. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Το Ελληνικό Ιστορικό Δράμα. Από το 19ο στον 20ό αιώνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2006. Χατζηπανταζής Θόδωρος, «Το θεατρικό 1894 στο σταυροδρόμι του χθες και του αύριο», στο: «Εν έτει…» 1936, 1894, 1940, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, Αθήνα 2009, σ. 111-144. Χατζηπανταζής Θόδωρος, «Ο ιδιόμορφος χαρακτήρας της Πρωτοπορίας στο ελληνικό θέατρο. Η περίπτωση των Βρικολάκων» στο: Αντώνης Γλυτζουρής, Κωνσταντίνα Γεωργιάδη (επιμ.), Παράδοση και εκσυγχρονισμός στο Νεοελληνικό Θέατρο. Από τις απαρχές ως τη μεταπολεμική εποχή. Πρακτικά του Γ΄ Πανελλήνιου Θεατρολογικού Συνεδρίου. Αφιερωμένο στον Θόδωρο Χατζηπανταζή, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2010, σ. 629-639. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Από του Νείλου μέχρι του Δουνάβεως. Το χρονικό της ανάπτυξης του ελληνικού επαγγελματικού θεάτρου στο ευρύτερο πλαίσιο της Ανατολικής Μεσογείου, από την ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή, τ. Β1-Β2, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2012. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Διάγραμμα Ιστορίας του Νεοελληνικού Θεάτρου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2014. Χατζηπανταζής Θόδωρος, «Ελληνικό θέατρο και δημοτικό τραγούδι: Το ξεκίνημα μιας δύσκολης σχέσης», στο: Στέφανος Κακλαμάνης, Αλέξης Καλοκαιρινός, Δημήτρης Πολυχρονάκης, (επιμ.), Λόγος και χρόνος στη νεοελληνική γραμματεία (18ος -19ος αιώνας). Πρακτικά Συνεδρίου προς τιμήν του Αλέξη Πολίτη, Ρέθυμνο 12-14-Απριλίου 2013, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2015, σ. 57-67. Χατζηπανταζής Θόδωρος, «Ο ανεπίσημος νεοελληνικός πολιτισμός» στο: Κωνσταντίνα Γεωργιάδη (επιμ.), Για μια επιστημονική προσέγγιση του Καραγκιόζη, Πρακτικά Ημερίδας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2015, σ. 237-251. Χατζηπανταζής Θόδωρος, «Ρωμαίικος συβολισμός». Διασταύρωση εγχώριας λαϊκής παράδοσης και ευρωπαϊκής πρωτοπορίας στο νεοελληνικό θέατρο ή Θέατρο και εθνική ταυτότητα στην Ελλάδα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2018. Χατζηπανταζής Θόδωρος, Το παραδοσιακό δραματολόγιο του Καραγκιόζη, από τον προφορικό αυτοσχεδιασμό στο παραλογοτεχνικό ανάγνωσμα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2021.
Τελευταία Επικαιροποίηση
18-02-2022