ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ / CONTEMPORARY APPROACHES TO CHILDREN'S LITERATURE
ΚωδικόςΕΠΜ19
ΣχολήΠαιδαγωγική
ΤμήμαΠαιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης
Κύκλος / Επίπεδο1ος / Προπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή/Εαρινή
Υπεύθυνος/ηΔημήτριος Γουλής
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600024184

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (2024-σήμερα)

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 0
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΕπιλογής425

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Ακαδημαϊκό Έτος2024 – 2025
Περίοδος ΤάξηςΕαρινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600251473

Πρόγραμμα Τάξης

ΚτίριοΠαιδαγωγική Σχολή (Πύργος)
ΌροφοςΌροφος 2
Αίθουσα202 (179)
ΗμερολόγιοΔευτέρα 16:00 έως 18:30
Τύπος Μαθήματος
Γενικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στόχος του συγκεκριμένου μαθήματος είναι η ανάπτυξη του κριτικού γραμματισμού στη παιδική λογοτεχνία, μελετώντας τις σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις, καθώς τις θεματικές και αφηγηματικές της επιλογές και προτεραιότητές της. Στους επιμέρους μαθησιακούς στόχους του μαθήματος εντοπίζονται οι παρακάτω:  Γνωριμία με τις θεωρητικές αναζητήσεις για τη νεοτερικότητα, τη διακειμενικότητα και τη μεταμυθοπλασία στη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία.  Ανάλυση της σχέσης ιδεολογίας και παιδικής λογοτεχνίας.  Αναγνώριση των στερεότυπων στη λογοτεχνία.  Αναγνώριση των αφηγηματικών τεχνικών υπεύθυνων για την κατασκευή ή την αναπαραγωγή συγκεκριμένων ιδεολογιών σχετικά με την ταυτότητα και την ετερότητα ετερότητα.  Ζητήματα ετερότητας μέσα σε βιβλία για παιδιά: έμφυλη, φυλετική/εθνική, θρησκευτική, κοινωνική/ταξική, σωματική και πνευματική αρτιμέλεια.  Προσεγγίσεις των λογοτεχνικών κατασκευών της ετερότητας για παιδιά μέσα από την ελληνική και την ξένη παιδική λογοτεχνία. Ενδεικτικά παραδείγματα.  Η έννοια της πολυπολιτισμικότητας, ορισμός του περιεχομένου της στην παιδική λογοτεχνία.  Κριτική προσέγγιση και αξιολόγηση των βιβλίων για παιδιά που προωθούν τη διαπολιτισμικότητα.  Ανάλυση των θεωρητικών αναζητήσεων και μελέτη της θεματικής που αφορά τη σχέση του παιδικού βιβλίου με το Ολοκαύτωμα.
Γενικές Ικανότητες
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
1. Εισαγωγή στο περιεχόμενο του μαθήματος. Σύντομη ιστορική και κοινωνιολογική θεώρηση της παιδικής λογοτεχνίας. Έννοια, περιεχόμενο και ιδιαιτερότητες της παιδικής λογοτεχνίας. Λογοτεχνία και η σχέση της με την Παιδική Λογοτεχνία. 2. Θεωρίες και κριτική για τη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία. Ο εννοούμενος αναγνώστης και ο αναγνώστης-παιδί. Τα εγγενή ζητήματα του είδους. 3. Ιδεολογία και Παιδική Λογοτεχνία. Τι είναι ιδεολογία και πώς συνδέεται με τους αφηγηματικούς τρόπους που απευθύνονται σε παιδιά. 4. Νεοτερικότητα, μεταμυθοπλασία και διακειμενικότητα στην παιδική λογοτεχνία 5. Χιούμορ, ανατροπές και προκαταλήψεις. 6. Η εικόνα στο παιδικό βιβλίο και οι ιδεολογικές της κωδικοποιήσεις. 7. Λογοκρισία, επιλογή και παιδικό βιβλίο. Πολιτική ορθότητα/Political Correctness 8. Περί στερεοτύπων στην παιδική λογοτεχνία. Φυλετικά, ταξικά, πολιτισμικά στερεότυπα. Πολυπολιτισμικότητα και παιδική λογοτεχνία. 9. Παιδική λογοτεχνία και έμφυλα στερεότυπα. 10. Ο άλλος στην παιδική λογοτεχνία. Ταυτότητα και ετερότητα. 11. To Ολοκαύτωμα στην παιδική λογοτεχνία Ι. Θεωρητικά ζητήματα 12. To Ολοκαύτωμα στην παιδική λογοτεχνία ΙΙ. Στην Ελλάδα και τον κόσμο. 13. Σύγχρονες θεματικές αναζητήσεις στην παιδική λογοτεχνία: α. απεικονίσεις διαπροσωπικών σχέσεων και ατομικών προβλημάτων (απώλειες και θάνατος, διαζύγιο, σχέσεις γονέων παιδιών, ερωτικό στοιχείο και σεξουαλικότητα, ΑΜΕΑ, τρίτη ηλικία), β. προβλήματα του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος (ρατσισμός, πόλεμος, βία, τρομοκρατία, ναρκωτικά, μετανάστευση, προσφυγιά, ιστορικά θέματα), γ. γενικότερα ανθρωπιστικά και οικουμενικά θέματα (ειρήνη, οικολογία, επιστήμη, τεχνολογική εξέλιξη, αποδοχή της διαφορετικότητας).
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Διαφάνειες
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις903
Σεμινάρια150,5
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων351,2
Συγγραφή εργασίας / εργασιών
Εξετάσεις100,3
Σύνολο1505
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Κανατσούλη Μ. (2004). Ιδεολογικές διαστάσεις της παιδικής λογοτεχνίας, Αθήνα: Τυπωθήτω/Δαρδανός. Κανατσούλη Μ. (2008). Ο ήρωας και η ηρωίδα με τα χίλια πρόσωπα, Αθήνα: Gutenberg
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Αμπατζοπούλου, Φρ. (2020). Ο άλλος εν διωγμώ. Η εικόνα του Εβραίου στη λογοτεχνία και τον κινηματογράγο. Αθήνα: Πατάκης. Αποστολίδου Β. (2013). Ολοκαύτωμα και εφηβικός έρωτας στη Τζιοκόντα του Νίκου Κοκάντζη, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 17. Auerbacher, Inge. I Am a Star: Child of the Holocaust. New York: Puffin, 1986. Baer, Elizabeth Roberts (2000). ‘A New Algorithm in Evil: Children's Literature in a Post-Holocaust World’, The Lion and the Unicorn 24.3, pp. 378-401. Cai, M., Multicultural Literature for Children and Young Adults: Reflections on Critical Issues. Westport, Greenwood Press, 2002 Γαβριηλίδου, Σ., «Περιθωριακοί χαρακτήρες στη σύγχρονη ελληνική εφηβική λογοτεχνία», στο Κανατσούλη, Μ. & Πολίτης, Δ. (επιμ.), Από την ποιητική της εφηβείας στην αναζήτηση της ερμηνείας της, Αθήνα, Πατάκης, 2010, 291-316. Γαβριηλίδου Σ. (2013). Rosa Bianca, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 17. Gavriilidis, S., “Multicultural Children’s Literature”, Πολύδρομο/Polydromo (ερευνητικό υλικό), 2011, http://www.polydromo.gr/Yliko_epistimoniko.html Γιαννικοπούλου, Α. (2018). Η αναπηρία στο εικονογραφημένο βιβλίο, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 27. Γουλής, Δ. (2013). «Αναπαραστάσεις Τουρκοκυπρίων σε έργα κυπριακής παιδικής λογοτεχνίας», Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 16. Γουλής, Δ. (2013). «Η σιωπή της Ρουθ και η φωνή της Ρεβέκκας: εικόνες Εβραίων και απόηχοι της Shoah στην ελληνική λογοτεχνία για παιδιά και νέους», Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 17. Γουλής, Δ., (2020), «Η επινόηση της μνήμης και η κατασκευή της αφήγησης στις ναζιστικές δυστοπίες: αφηγηματολογικές τεχνικές, σημειολογικές παρατηρήσεις και ιδεολογικές επισημάνσεις σε λογοτεχνικές και κινηματογραφικές αφηγήσεις», στο Γεωργοπούλου Ελ, Πάγκαλος, Ι. (επ.), Μνήμη και Αφήγηση. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2020, 123-144. Ζερβού, Α. (2015), Eπικαιροποίηση και συμβολοποίηση: η αφήγηση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου για τους νεαρούς αναγνώστες του εικοστού πρώτου αιώνα και η περίπτωση του Εrich –Εmmanuel Schmitt. Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 31. Ζερβού, Α. (2021), Εξιστορώντας την προσφυγιά και την αναγκαστική μετανάστευση στα παιδικά βιβλία - Υπερβαίνοντας την παιδαγωγική λογοκρισία, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 31. Hamaide, Eléonore (2006). ‘La représentation des enfants juifs dans la littérature jeunesse’. In Les enfants de la Shoah (Sous la direction de Jacques Fijalkow). Paris, Éditions de Paris et Fondation pour la mémoire de la Shoah, pp. 147-160. Κανατσούλη, Μ. (2011). Εναλλακτικές μορφές οικογένειας στη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία για μικρές ηλικίες παιδιών, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 11. Κανατσούλη, Μ., “Διδάσκοντας πολυπολιτισμική παιδική λογοτεχνία”, στο Καλογήρου, Τ. & Λαλαγιάννη, Κ. (επιμ.), Η λογοτεχνία στο σχολείο. Θεωρητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση (επιμέλεια), Τυπωθήτω-Γιώργος Δαρδανός 2005, 79-90. Κανατσούλη Μ. (2013). Ολοκαύτωμα και λογοτεχνία για μικρά παιδιά: μια ασυμβίβαστη συνύπαρξη; Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 17. Καρακίτσιος Α., (2013). Οι αναπαραστάσεις του Εβραίου στην παιδική λογοτεχνία. Κυνηγώντας τις λέξεις και τα νοήματα. Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 17. Kertzer, Adrienne. “‘Do You Know What “Auschwitz” Means?’ Children’s Literature and the Holocaust.” The Lion and the Unicorn 23.2 (1999): 238–56. Kimmel, Eric. “Confronting the Ovens: The Holocaust and Juvenile Fiction.” Horn Book Magazine 53 (1977): 84–91. Muallem, Miriam, and Frances A. Dowd. “Model Criteria for and Content Analysis of Historical Fiction about the Holocaust for Grades Four through Twelve.” Multicultural Review 1.2 (April 1992): 49–55. Οικονομίδου, Α. (2004). Τελικά, τα αγόρια κλαίνε; Έμφυλες ταυτότητες στη λογοτεχνία για μικρές ηλικίες: μία πρώτη προσέγγιση, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 1. Οικονομίδου, Α., «Η ενηλικίωση του βλέμματος: το παιδί αναγνώστης μεταξύ εικόνας και κειμένου», στο Καλογήρου, Τζ. (επιμ.), Το εικονογραφημένο βιβλίο δεν είναι μόνο για παιδιά, Αθήνα, Παπαδόπουλος, 2006, 59-85. Παπαρούση, Μ., «Οι Έλληνες ‘οικείοι ξένοι’: Εικόνες Τσιγγάνων στη σύγχρονη ελληνική παιδική πεζογραφία», π. Διαδρομές, τχ. 9-10 (2003): 27-39. Πέτκου Ε. (2008). Ο θάνατος στην παιδική λογοτεχνία. Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 7. περ. Κείμενα, τχ. 9, αφιέρωμα τεύχους: Μαύρο και Λευκό: Ο Φυλετικός Ρατσισμός στο Σύγχρονο Βιβλίο για Παιδιά (υπεύθυνη αφιερώματος Τζίνα Καλογήρου), με μελέτες των Αγγελική Γιαννικοπούλου, Κανατσούλη Μένη, Τσιλιμένη Τασούλα – Νταβλαμάνου Ελένη, Pinsent Pat, κ.ά., στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://keimena.ece.uth.gr Russell, David L. “Reading the Shards and Fragments: Holocaust Literature for Young Readers.” The Lion and the Unicorn 21.2 (1997): 267–80. Σηφάκη, Ευγ. (2019), Ερωτήματα για την παιδική προσφυγική λογοτεχνία, Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κείμενα, 30. Sullivan, Edward T. The Holocaust in Literature for Youth: A Guide and Resource Book. Lanham, MD: Scarecrow P, 1999.
Τελευταία Επικαιροποίηση
27-03-2024