ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
| Τίτλος | ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ / COMPUTATIONAL LEXICOGRAPHY |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Computerlexikographie: Lexikographie mit dem Computer und für den Computer |
| Κωδικός | ΑΚ0268 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024575 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 11
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Εαρινό | - | 6 |
| Τίτλος | ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2024 – 2025 |
| Περίοδος Τάξης | Εαρινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 2 |
| Ώρες Συνολικά | 26 |
| Class ID | 600253348
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600253348
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Γενικές Προαπαιτήσεις
Θεωρητική Γλωσσολογία (Μορφολογία, Σύνταξη, Σημασιολογία)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/φοιτήτριες θα:
έχουν αποκτήσει βασικές γνώσεις στην υπολογιστική λεξικογραφία,
γνωρίσουν τα είδη υπολογιστικών λεξικών και τη χρήση τους σε εφαρμογές Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας,
εξοικειωθούν με τις τεχνικές και μεθόδους δημιουργίας υπολογιστικών λεξικών,
γνωρίζουν τις νέες τάσεις με την έλευση των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων,
ευαισθητοποιηθούν αναφορικά με τα ηθικά και νομικά ζητήματα,
μπορούν να συμμετέχουν στη σχεδίαση, ανάπτυξη και αξιολόγηση λεξικών πόρων για την επεξεργασία φυσικής γλώσσας.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας και Λεξικογραφία Το μάθημα αποτελεί σύντομη εισαγωγή στον διεπιστημονικό τομέα που συνδυάζει τη Λεξικογραφία και την Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας. Επικεντρώνεται στην ανάπτυξη και αξιολόγηση λεξικών πόρων, οι οποίοι αποτελούν βασικό συστατικό και για εφαρμογές Γλωσσικής Τεχνολογίας και συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης. Το μάθημα αρθρώνεται στις ακόλουθες ενότητες:
1. Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας και εφαρμογές: σύντομη εισαγωγή
2. Υπολογιστικά λεξικά: ιστορική αναδρομή και σημαντικοί σταθμοί (από τα πρώτα υπολογιστικά λεξικά, στις λεξιλογικές βάσεις δεδομένων και τις διανυσματικές αναπαραστάσεις)
3. Υπολογιστική Λεξικογραφία και γλωσσολογική θεωρία. Αρχές και μέθοδοι υπολογιστικής λεξικογραφίας.
4. Μορφολογικά και Συντακτικά λεξικά.
5. Σημασιολογικά λεξικά: αναπαράσταση της λεξικής σημασίας.
6. Θησαυροί και οντολογίες.
7. Λεξικά πολυλεκτικών εκφράσεων και λεξικά γραμματικών κατασκευών.
8. Εφαρμογές και λεξικοί πόροι: άρση σημασιολογικής αμφισημίας, ανάλυση συναισθήματος
9. Σώματα κειμένων και λεξιλογικοί πόροι. Διανυσματικές αναπαραστάσεις (word embeddings).
10. Προτυποποίηση - Συνδεδεμένα Γλωσσικά Δεδομένα (Linked Linguistic Data).
11. Υπολογιστικοί λεξιλογικοί πόροι: νομικά και ηθικά ζητήματα.
12. Παρουσίαση εργασιών.
Λέξεις Κλειδιά
Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας, κατανόηση φυσικής γλώσσας, (παραγωγική) Τεχνητή Νοημοσύνη, γλωσσικοί πόροι, επισημείωση σωμάτων κειμένων
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | ✓ | ||
| Εργαστηριακή Άσκηση | 25 | 1 | ✓ | ✓ | |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 58 | 2,3 | ✓ | ✓ | |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 25 | 1 | ✓ | ✓ | |
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | ✓ | ||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. Συμμετοχή: 10%
2. Εργαστηριακή άσκηση/εργασία: 30%
3. Εξέταση στο τέλος του εξαμήνου: 60%.
Μετά από συνεννόηση με τη διδάσκουσα, οι φοιτητές/τριες έχουν τη δυνατότητα να συγγράψουν πρόσθετα ατομική γραπτή επιστημονική εργασία, η οποία αντιστοιχεί σε επιπλέον 3 (τρία) ECTS. Στην περίπτωση αυτή δηλώνουν και το αντίστοιχο μάθημα εμβάθυνσης.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γιούλη, Π. (2024). Υπολογιστική Λεξικογραφία. Γλωσσική Τεχνολογία και Γλωσσικοί πόροι. Σημειώσες Μαθήματος.
Hanks, P. (2012) Lexicography. in Mitkov, R. (ed.), The Oxford Handbook of Computational Linguistics (2005; online edn, Oxford Academic, 18 Sept. 2012), https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199276349.013.0003
Gibbon, D. (2000). Computational Lexicography. In: Van Eynde, F., Gibbon, D. (eds) Lexicon Development for Speech and Language Processing. Text, Speech and Language Technology. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-010-9458-0_1
Silberztein, M. (Ed) (2024). Linguistic Resources for Natural Language Processing. On the Necessity of Using Linguistic Methods to Develop NLP Software. Springer Nature Switzerland
Huang, C., Calzolari, N., Gangemi, A., Lenci, A., Oltramari, A., Prevot, L.(Eds)(2022) Ontology and the Lexicon.
A Natural Language Processing Perspective. Studies in Natural Language Processing. Cambridge University Press
Tiberius, C. and Heylen, K. (2022). ELEXIS Pathfinder to Computational Lexicography for Developers and Computational Linguists. Version 1.0.0. DARIAH-Campus. [Training module]. https://campus.dariah.eu/id/VL3saRXgj1b2la911h1yK
Fellbaum, Ch. (1998, ed.) WordNet: An Electronic Lexical Database. Cambridge, MA: MIT Press. MIT Press
George A. Miller (1995). WordNet: A Lexical Database for English. Communications of the ACM Vol. 38, No. 11: 39-41.
Ruppenhofer, J., Ellsworth, M., Petruck, M.R., Johnson, C.R., & Scheffczyk, J. (2006). FrameNet II: Extended theory and practice.
Camacho-Collados, J., Espinosa Anke, L., and Taher Pilehvar, M. (2018). The interplay between lexical resources and Natural Language Processing. In Proceedings of the 2018 Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Tutorial Abstracts, pages 17–23, New Orleans, Louisiana. Association for Computational Linguistics.
Giouli, V. & Barbu Mititelu, V. (eds.). 2024. Multiword expressions in lexical resources: Linguistic, lexicographic, and computational perspectives. (Phraseology and Multiword Expressions 6). Berlin: Language Science Press. DOI: 10.5281/zenodo.10949960. https://langsci-press.org/catalog/book/440
Τελευταία Επικαιροποίηση
09-02-2025
