Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτήτριες/ητές αναμένεται να:
- έχουν κατανοήσει τις βασικές έννοιες του διεπιστημονικού πεδίου,
- έχουν κατανοήσει τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η σύμπραξη γλωσσικής τεχνολογίας και ανθρωπιστικών σπουδών
- έχουν αποκτήσει νέες δεξιότητες στην αξιοποίηση και χρήση των νέων τεχνολογιών,
- έχουν εξοικειωθεί με τις μεθόδους και πρακτικές του διεπιστημονικού πεδίου, με εστίαση στην ψηφιοποίηση, τεκμηρίωση και ανάδειξη στοιχείων που συνδέονται με τις ανθρωπιστικές επιστήμες
- είναι σε θέση να επιλέξουν την κατάλληλη μέθοδο και τα κατάλληλα εργαλεία ανάλογα με το εκάστοτε έργο.
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή στις αρχές και τις μεθόδους του διεπιστημονικού τομέα που συνδυάζει την Υπολογιστικής Γλωσσολογία με τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, και οργανώνεται στις ακόλουθες ενότητες:
1. Εισαγωγή. Η Γλωσσική Τεχνολογία στις Ψηφιακές ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες: ιστορική αναδρομή, στόχοι και εφαρμογές.
2. Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας. Αρχές, μέθοδοι και εργαλεία.
3. Ψηφιακές βιβλιοθήκες και συλλογές. Ψηφιοποίηση, τεκμηρίωση, προτυποποίηση, επαναχρησιμοποίηση, διαλειτουργικότητα.
4. Επισημείωση σωμάτων κειμένων.
5. Γλωσσικοί πόροι και Διασυνδεδεμένα Γλωσσικά Δεδομένα.
6. Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας και γλωσσολογική έρευνα: τεκμηρίωση γλωσσών, λεξικολογία και λεξικογραφία, νεολογία και γλωσσική αλλαγή
7. Εξαγωγή πληροφορίας και πολιτισμική κληρονομιά: διαχείριση και ανάδειξη του πολιτισμικού αποθέματος.
8. Ανθρωπο-κεντρική Γλωσσική Τεχνολογία. Ανάλυση συναισθήματος και συναισθηματικής κατάστασης.
9. Ανθρωπο-κεντρική Γλωσσική Τεχνολογία. Αναγνώριση επιχειρηματολογίας και προπαγανδιστικού λόγου, εξόρυξη γνώμης, και αναγνώριση τοξικού λόγου.
10. Ανθρωπο-κεντρική Γλωσσική Τεχνολογία. Γλωσσική τεχνολογία και κοινωνία (μελετώντας τα κοινωνικά δίκτυα και τη γλώσσα των κοινωνικών ομάδων στο διαδίκτυο).
11. Γλωσσική Τεχνολογία και δημιουργική βιομηχανία.
12. Προκλήσεις. Ηθικά και νομικά ζητήματα.
13. Παρουσίαση εργασιών φοιτητών/τριών.
Λέξεις Κλειδιά
Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας, Ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, ψηφιοποίηση, μεταδεδομένα, ευρετηρίαση, ανάκτηση, οπτικοποίηση.
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Δημητρούλια, Τ., Γούτσος, Δ., και Φραγκάκη, Γ. (2024). Εισαγωγή στις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες. Ένας πρακτικός οδηγός. Εκδόσεις Ψυχογιός.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γιούλη, Π. (2025). Ανθρωποκεντρική Γλωσσική Τεχνολογία και Ψηφιακές Ανθρωπιστικές και Κοινωνικές Επιστήμες. Βασικές έννοιες και εφαρμογές. Σημειώσεις μαθήματος.
Mcgillivray, B., Poibeau, T., Ruiz, P. (2020). Digital Humanities and Natural Language Processing: “Je t’aime... Moi non plus”. Digital Humanities Quarterly, 14 (2), ⟨10.17863/CAM.55816⟩. ⟨hal-02970302⟩.
Drucker, J. (2021) The Digital Humanities Coursebook : An Introduction to Digital Methods for Research and Scholarship. Routledge.