Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γενικές Προαπαιτήσεις
Το μάθημα αυτό αποτελεί εμβάθυνση του Επιλεγόμενου Ειδίκευσης με τον ίδιο τίτλο και κωδικό και μπορεί να δηλωθεί μόνο σε συνάρτηση με αυτό.
Το μάθημα αποτελεί εισαγωγή στις κριτικές προσεγγίσεις της ανάλυσης λόγου, με στόχο την ευαισθητοποίηση στις ιδεολογικές διαστάσεις που ενυπάρχουν σε κείμενα και πρακτικές του δημόσιου λόγου (π.χ. ΜΜΕ, πολιτική, εκπαίδευση). Ειδικότερα, εστιάζει στη μελέτη των αναπαραστάσεων της ετερότητας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονται στον λόγο κοινωνικές κατηγορίες και διαχωρισμοί μεταξύ ατόμων και κοινωνικών ομάδων, συχνά με ιδεολογικές και εξουσιαστικές προεκτάσεις.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτήτριες και οι φοιτητές θα είναι σε θέση:
Να αναλύουν τις έννοιες λόγου, κειμένου, ιδεολογίας και εξουσίας.
Να εντοπίζουν και να αποκωδικοποιούν ιδεολογικά νοήματα στον δημόσιο λόγο.
Να μελετούν αναπαραστάσεις της ετερότητας σε διαφορετικά κείμενα και συμφραζόμενα.
Να εφαρμόζουν γλωσσικά και οπτικά εργαλεία για την κριτική ανάλυση λόγου.
Να αναπτύσσουν κριτική σκέψη και κριτικό γραμματισμό
Περιεχόμενο Μαθήματος
Βασικές έννοιες και θεωρητικό πλαίσιο: Εξετάζονται οι έννοιες του λόγου, του κειμένου, του συγκειμένου, της ιδεολογίας και της εξουσίας, καθώς και η οριοθέτηση των προσεγγίσεων της Ανάλυσης Λόγου.
Η ετερότητα στον δημόσιο λόγο: Ανάλυση αναπαραστάσεων ομάδων που ανήκουν στο «άλλο», όπως μεταναστευτικοί/προσφυγικοί πληθυσμοί, γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένα άτομα, ΛΟΑΤΚΙ, άτομα με αναπηρία κλπ.
Κριτική ανάλυση λόγου: Διερεύνηση άρρητων ιδεολογικών νοημάτων, όπως η ρατσιστική χρήση της γλώσσας στα ΜΜΕ.
Γλωσσικά και οπτικά εργαλεία: Εφαρμογές ανάλυσης με έμφαση στα γλωσσικά και οπτικά στοιχεία που συντελούν στη διαμόρφωση των αναπαραστάσεων
Λέξεις Κλειδιά
Κριτική Ανάλυση Λόγου, ιδεολογία, εξουσία, ετερότητα
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Fairclough, N. 1992. Discourse and Social Change. Λονδίνο: Polity.
Fairclough, N. 2003. Analyzing Discourse: Textual Analysis for Social Research. Λονδίνο: Routledge.
Reisigl, M. & Wodak, R. 2001. Discourse and Discrimination: Rhetorics of Racism and Antisemitism. Λονδίνο: Routledge.
Van Dijk, T.A. 1998. Opinions and ideologies in the press. Στο A. Bell & P. Garrett (επιμ.), Approaches to Media Discourse. Οξφόρδη: Blackwell, 21–63.
Van Leeuwen, T. 1996. The representation of social actors. Στο C.R. Caldas Coulthard & M. Coulthard (επιμ.), Texts and Practices: Readings in Critical Discourse Analysis. Λονδίνο: Routledge, 32–70.