ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ
| Τίτλος | ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ / LEXICOGRAPHY: THEORY AND PRACTICE |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Lexikographie: Theorie und Praxis |
| Κωδικός | ΑΚ0263 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024554 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 34
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Χειμερινή | - | 6 |
| Τίτλος | ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2024 – 2025 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 2 |
| Ώρες Συνολικά | 26 |
| Class ID | 600256281
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600256281
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
- eLearning:
- eLearning (Moodle):
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- ΓΛΩ108 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/φοιτήτριες θα είναι σε θέση:
να γνωρίζουν τις βασικές έννοιες της λεξικολογίας με έμφαση στην έννοια της λέξης από δια-γλωσσική σκοπιά,
να διακρίνουν τα είδη των λεξικών και τα χαρακτηριστικά τους,
να γνωρίζουν τις βασικές αρχές, τις μεθόδους και τα εργαλεία δημιουργίας λεξικών,
να κατανοούν τους παράγοντες και τα κριτήρια που διαμορφώνουν τη μακροδομή και μικροδομή του λεξικού,
να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των προδιαγραφών για τη δημιουργία ενός λεξικού ανάλογα με τους χρήστες ή τις χρήσεις για τις οποίες αυτό προορίζεται,
να συμμετέχουν σε λεξικογραφικά έργα συνδέοντας θεωρία και πράξη.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα αποτελεί μία πρώτη γνωριμία των φοιτητών με τις θεωρητικές αρχές και τις μεθόδους της Λεξικολογίας και Λεξικογραφίας. Στο πλαίσιο των διαλέξεων, και μετά από μία σύντομη εισαγωγή σε βασικές έννοιες όπως η λέξη και το λέξημα, μας απασχολήσει η μελέτη της λέξης σε διάφορα επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης (μορφολογία, σύνταξη, σημασιολογία). Εν συνεχεία, θα προχωρήσουμε στην ενότητα της Λεξικογραφίας, ξεκινώντας με μία σύντομη επισκόπηση της ιστορίας της λεξικογραφίας και των λεξικών, που θα μας επιτρέψει να αντιληφθούμε τους στόχους της λεξικογραφίας και τη σχέση των λεξικών με την εποχή τους. Εν συνεχεία, ακολουθεί η παρουσίαση μίας τυπολογίας λεξικών και η εμπεριστατωμένη περιγραφή της δομής του λεξικού με έμφαση στις σύγχρονες μεθόδους και τα εργαλεία κατάρτισης λεξικών (σώματα κειμένων, βάσεις δεδομένων, εργαλεία διαχείρισης λεξικών και σχετικά πρότυπα). Ειδική αναφορά θα γίνει στη λεξικογραφία και τα λεξικά και τις απαιτήσεις που προκύπτουν για τη χρήση τους στη μετάφραση, στην εκμάθηση γλωσσών, στην καταγραφή και τεκμηρίωση των διαλέκτων και ιδιωμάτων, αλλά και στο πλαίσιο της Γλωσσικής Τεχνολογίας. Η έμφαση τίθεται σε θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα της λεξικογραφίας, με αναφορά και σε ζητήματα μετα-λεξικογραφίας. Παράλληλα, θα δοθούν οι κατευθύνσεις και τα εργαλεία ώστε να καταστεί δυνατή η εξάσκηση των φοιτητών στη σύγχρονη λεξικογραφική πρακτική και τη δημιουργία λεξικών για ανθρώπους-χρήστες.
Το μάθημα οργανώνεται στις ακόλουθες ενότητες:
1. Εισαγωγή: λέξη, λεξιλόγιο, λεξικό
2. Γλωσσολογική θεωρία. Λέξη και μορφή
3. Γλωσσολογική θεωρία. Λέξη και σύνταξη
4. Γλωσσολογική θεωρία. Λέξη και σημασία
5. Λεξικό: ορισμός, ιστορία, τυπολογία
6. Ηλεκτρονική λεξικογραφία: αρχές, μέθοδοι και εργαλεία
7. Ηλεκτρονική λεξικογραφία: οργάνωση του λεξικού (μικροδομή - μακροδομή)
8. Ζητήματα Λεξικογραφίας: από τη θεωρία στην πράξη. Ειδική λεξικογραφία και ορογραφία: μέθοδοι, αρχές και λεξικά ορολογίας.
9. Ζητήματα λεξικογραφίας: από τη θεωρία στην πράξη. Λεξικογραφία και μετάφραση: δίγλωσσα, πολύγλωσσα και διγλωσσοποιημένα λεξικά και λεξιλογικές βάσεις δεδομένων. Νεολογία, Νεολογισμοί και ο κύκλος ζωής των λέξεων. Παιδαγωγική λεξικογραφία - Διαλεκτική λεξικογραφία και διαλεκτικά λεξικά
10. Μεταλεξικογραφία: η έρευνα για τη λεξικογραφία. Κριτική λεξικών
11. Τεχνολογία και Λεξικογραφία (Τεχνολογία στην υπηρεσία της λεξικογραφίας και ορογραφίας: από τις βάσεις δεδομένων στο ChatGPT vs Λεξικογραφία στην υπηρεσία της τεχνολογίας: υπολογιστική λεξικογραφία και υπολογιστικά λεξικά)
12. Παρουσιάσεις εργασιών.
Λέξεις Κλειδιά
Λεξικολογία, Λεξικογραφία, Μετα-λεξικογραφία, Λεξικό, μικροδομή, μακροδομή.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Διαφάνειες
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | ✓ | ✓ | |
| Εργαστηριακή Άσκηση | 32 | 1,3 | ✓ | ✓ | |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 76 | 3,0 | ✓ | ✓ | |
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | ✓ | ||
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. Συμμετοχή: 10% (ενεργή συμμετοχή στο μάθημα, ασκήσεις)
2. Εργαστηριακή άσκηση/εργασία με προφορική παρουσίαση: 30%
3. Εξέταση στο τέλος του εξαμήνου: 60%.
Μετά από συνεννόηση με τη διδάσκουσα, οι φοιτητές/τριες έχουν τη δυνατότητα να συγγράψουν πρόσθετα ατομική γραπτή επιστημονική εργασία, η οποία αντιστοιχεί σε επιπλέον 3 (τρία) ECTS. Στην περίπτωση αυτή δηλώνουν και το αντίστοιχο μάθημα εμβάθυνσης.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εξέταση με Επίλυση Προβλημάτων (Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ξυδόπουλος, Γιώργος Ι. (2008) Λεξικολογία. Εισαγωγή στην ανάλυση της λέξης και του λεξικού. Εκδόσεις Πατάκη
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γιούλη Παρασκευή. (2024) Ηλεκτρονική Λεξικογραφία. Θεωρία και πρακτική. Σημειώσεις μαθήματος
Fuertes-Olivera, P., A. (2021) (Ed) The Routledge Handbook of Lexicography.
Cabré, M.T. (1999). Terminology. Theory, methods and applications. Amsterdam: John Benjamins.
Durkin, P. (ed.), (2015). The Oxford Handbook of Lexicography. Oxford Academic, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199691630.001.0001.
Klosa, A. (2017). The lexicography of German. In: Hanks, P., de Schryver, GM. (eds) International Handbook of Modern Lexis and Lexicography. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-45369-4_40-2
Lew, R., de Schryver, G.-M. (2014) Dictionary Users in the Digital Revolution, In International Journal of Lexicography, 27(4), pp. 341–359, https://doi.org/10.1093/ijl/ecu011
Müller-Spitzer, C. (2014). Using Online Dictionaries. Walter de Gruyter GmbH, Berlin/Boston
Kallas, J., Koeva, S., Langemets, M., Tiberius, C., and Kosem, I., (2019) Lexicographic Practices in Europe: Results of the ELEXIS Survey on User Needs. In Proceedings of eLEX-2019
Kilgarriff, A., & Rundell, M. (2002). Lexical Profiling Software and its lexicographic applications: a case study. Proceedings of the 10th Conference of the European Association for Lexicography (EURALEX 2002), pp. 807-818. København, Denmark.
Rundell, M. (2006). More than one way to skin a cat: why full-sentence definitions have not been universally adopted. Proceedings of the XII Euralex International Congress, 2006. Torino, Edizioni dell’Orso. pp.323-338.
Τελευταία Επικαιροποίηση
31-10-2024
