ΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΘΕΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ

Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού

Με το πέρας του μαθήματος ο/η φοιτητής/τρια θα είναι ικανός/η να: 1)αναγνωρίσει περιγράφει και επεξηγεί τους μηχανισμούς μεταφοράς και απόθεσης των ιζημάτων στον χώρο μιας ιζηματογενούς λεκάνης σε χερσαία, παράκτια και θαλάσσια περιβάλλοντα, κάτω από διαφορετικές κλιματικές συνθήκες (παγετώδεις, εύκρατες, τροπικές και ερημικές). 2) ερμηνεύει πώς αυτές οι διεργασίες διευθετούν τα ιζήματα σε διάφορες κλίμακες (από κόκκους σε στρώματα, σε ομάδες, σε φάσεις και τελικά σε επίπεδο λεκάνης) 3) αναλύει την αρχιτεκτονική δομή της διευθέτησης αυτής σε τρεις διαστάσεις και την χρονική μεταβολή τους με την τεκτονική εξέλιξη της λεκάνης (Στρωματογραφία). 4) αναπτύξει δεξιότητες στη στρωματογραφική αναγνώριση - περιγραφή - αποτύπωση ιζηματογενών πετρωμάτων και ακολουθιών (στο εργαστήριο και στην ύπαιθρο), καθώς και στην συσχέτιση - σύνθεση και αξιοποίηση των Στρωματογραφικών και παλαιο-αποθετικών δεδομένων, στην επίλυση γεωλογικών παλαιοπεριβαλλοντικών και παλαιοκλιματικών προβλημάτων, είτε ατομικά είτε ομαδικά. 5) αναγνωρίζει ιζηματογενείς διεργασίες μελετώντας τα προϊόντα απόθεσης, είτε αυτές έχουν ήδη λάβει χώρα στο παρελθόν είτε πρόκειται να λάβουν χώρα στο μέλλον σε επιφανειακές αποθέσεις. 6) συνδέει τα αποτελέσματα του μαθήματος αυτού με άλλες υποκατηγορίες των Γεωεπιστημών ή γενικά άλλων επιστημονικών πεδίων (όπως η Αρχαιολογία) και άλλων περιβαλλοντικών θεμάτων που απασχολούν την σύγχρονη κοινωνία με βιώσιμο τρόπο. 7) αναγνωρίζει μακροσκοπικά και να διακρίνει/ταξινομεί στο πεδίο, μέσω σχετικών ασκήσεων, ιζηματογενή στρώματα, να εφαρμόζει τις μεθόδους και τεχνικές αποτύπωσής τους, να κατασκευάζει στρωματογραφικά προφίλ και στήλες και να χαρτογραφεί την εξάπλωση των διαφορετικών σχηματισμών.

• Η έννοια του διαθέσιμου χώρου απόθεσης (accommodation space). Η μεταβολή του βασικού επιπέδου ως παράμετρος επίδρασης στην μεταφορά και απόθεση ιζημάτων. Αίτια μεταβολής του βασικού επιπέδου (Γεωτεκτονικά, ισοστατικά, κλιματικά - κύκλοι Milankovich). • Διεργασίες μεταφοράς και απόθεσης σε κλαστικά και ανθρακικά αποθετικά περιβάλλοντα (Ηπειρωτικά, μεταβατικά, ρηχά και βαθιά θαλάσσια αποθετικά περιβάλλοντα). • Ανάλυση Φάσεων (Λιθοφάσεις, Βιοφάσεις). Δείκτες παλαιοπεριβάλλοντος και ερμηνεία παλαιών αποθετικών περιβαλλόντων. • Νόμοι – Αρχές Στρωματογραφίας (υπέρθεσης - επαλληλίας, αρχικής οριζοντιότητας, πλευρικής συνέχειας, εγκάρσιας διάτμησης, διαδοχής απολιθωμάτων, ακτουαλισμός). • Κριτήρια αναγνώρισης αρχικής Τοποθέτησης στρωμένων πετρωμάτων (άνω - κάτω επιφάνεια στρώματος, οργανικές – ανόργανες δομές, Δείκτες αρχικού οριζόντιου επιπέδου). • Λιθοστρωματογραφία: Περιγραφή-Αποτύπωση Στρωματογραφικής τομής, Περιγραφή- Αποτύπωση Πυρήνα Γεώτρησης, Στρωματογραφικά προφίλ, Λιθοστρωματογραφικές Ενότητες, Λιθοστρωματογραφικός Συσχετισμός, Εφαρμογές • Βιοστρωματογραφία: Στρωματογραφία και απολίθωμα – χαρακτηριστικά απολιθώματα, Βιοστρωματογραφικές Ενότητες – είδη Βιοζωνών, Βιοστρωματογραφικός Συσχετισμός, Εφαρμογές • Αναφορά άλλων στρωματογραφικών μεθόδων: Μαγνητοστρωματογραφία, Σεισμική στρωματογραφία, Ισοτοπικές και χημικές τεχνικές, Διαγραφίες (wireloggings), παραδείγματα. • Πλήρωση αποθετικού χώρου – παραγόμενη γεωμετρία αποθετικών δομών σε χωρική και χρονική διάσταση, Γενικές έννοιες Στρωματογραφίας Ακολουθιών και Ανάλυσης Λεκανών. Διάρθρωση και ύλη εργαστηρίων/εργαστηριακών-φροντιστηριακών ασκήσεων • Εισαγωγή στη Στρωματογραφία. (Στρώματα, ασυνέχειες, Στρωματογραφικές Ενότητες, κατασκευή στρωματογραφικής στήλης, Γραφικά Σύμβολα) • Λιθοστρωματογραφία (περιγραφή υπαίθριας τομής, περιγραφή πυρήνων γεώτρησης, κατασκευή λιθοστρωματογραφικού προφίλ / στήλης, Ενότητες / Λιθοσώματα) • Βιοστρωματογραφία (χρήση απολιθωμάτων και καθορισμός βιοζωνών, τύποι Βιοζωνών, υποδιαίρεση στήλης σε ενότητες-βιοζώνες). • Συσχετισμός (Λιθοστρωματογραφικός συσχετισμός, Βιοστρωματογραφικός συσχετισμός, σύγκριση – συσχέτιση επιμέρους τομών) • Γεωλογική Ιστορία (αποκατάσταση διαδοχικής χρονικής σειράς σε γεωλογικά συμβάντα, όπως αυτά αποτυπώνονται σε επάλληλες σειρές Πετρωμάτων) • Κατασκευή προφίλ - συνοπτικής Στρωματογραφικής στήλης (Σύνθεση στοιχείων, συσχέτιση). • Αρχιτεκτονική δομή ιζηματογενών αποθέσεων σε ποτάμιο-λιμναίο περιβάλλον. • Αρχιτεκτονική δομή ιζηματογενών αποθέσεων σε παράκτιο-δελταϊκό περιβάλλον. • Αρχιτεκτονική δομή ιζηματογενών αποθέσεων στην ηπειρωτική κατωφέρεια και τη βαθιά θάλασσα. • Αρχιτεκτονική δομή Ανθρακικών ιζημάτων σε τροπικά και σε εύκρατα περιβάλλοντα. • Επαναληπτικές ασκήσεις. Α. Ημερήσια Άσκηση Πεδίου «Αποθετικά περιβάλλοντα και Στρωματογραφία». Ενδεικτική περιοχή υλοποίησης άσκησης Δυτική Χαλκιδική (Σουρωτή – Αγ. Αντώνιος – Κάτω Σχολάρι – Λάκκωμα – Ν. Γωνιά – Ν. Καλλικράτεια). Περιεχόμενο Άσκησης Πεδίου: Επίσκεψη σε σημεία εμφάνισης τομών ιζημάτων. Παρατήρηση, αναγνώριση στρωμάτων, Τεχνικές Αποτύπωσης στρωμάτων, Κατασκευές λιθοστρωματογραφικών στηλών, Διαχωρισμός ιζημάτων σε Σχηματισμούς, αναγνώριση ορίων και στρωματογραφικής σχέσης των σχηματισμών στην ύπαιθρο.

Στρωματογραφία, Διαθέσιμος χώρος απόθεσης, Αποθετικά περιβάλλοντα, Φάσεις, Στρωματογραφικές ενότητες, Στρωματογραφική συσχέτιση

04-07-2025