Εθνικές ταυτότητες, θρησκευτικές συγκρούσεις και διεθνής ασφάλεια

Πληροφορίες Μαθήματος
ΤίτλοςΕθνικές ταυτότητες, θρησκευτικές συγκρούσεις και διεθνής ασφάλεια / National identities, religious conflicts and global security
ΚωδικόςΑ3
ΣχολήΘεολογική
ΤμήμαΘεολογίας
Κύκλος / Επίπεδο2ος / Μεταπτυχιακό
Περίοδος ΔιδασκαλίαςΧειμερινή
Υπεύθυνος/ηΑθανάσιος Αθανασιάδης
ΚοινόΌχι
ΚατάστασηΕνεργό
Course ID600020557

Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΜΣ Θρησκεία, Γεωπολιτική και Διεθνής Ασφάλεια

Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 79
ΚατεύθυνσηΤύπος ΠαρακολούθησηςΕξάμηνοΈτοςECTS
ΚΟΡΜΟΣΥποχρεωτικό117,5

Πληροφορίες Τάξης
ΤίτλοςΕθνικές ταυτότητες, θρησκευτικές συγκρούσεις και διεθνής ασφάλεια
Ακαδημαϊκό Έτος2024 – 2025
Περίοδος ΤάξηςΧειμερινή
Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ
Ώρες Εβδομαδιαία3
Ώρες Συνολικά39
Class ID
600259275
Τύπος Προσφοράς
  • Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος
Ειδικού Υποβάθρου
Τρόπος Παράδοσης
  • Πρόσωπο με πρόσωπο
  • Eξ απoστάσεως εκπαίδευση
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Γλώσσα Διδασκαλίας
  • Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
  • Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος ο/η φοιτητής / τρια θα είναι σε θέση να: • γνωρίζει την ιστορική διαδρομή και τους σημαντικότερους σταθμούς της Χερσονήσου του Αίμου από την ύστερη αρχαιότητα ως τους νεότερους χρόνους παράλληλα με την εθνολογική εξέλιξη των πληθυσμών της. • διαμορφώνει άποψη για τους πρωταγωνιστές των θρησκευτικών, πολιτικών και ιστορικών συγκρούσεων που συνδέονται με την γένεση και πορεία των Γιουγκοσλαβικών χωρών στους σύγχρονους και νεότερους χρόνους • προσεγγίζει σύγχρονα εθνογενετικά φαινόμενα της Βαλκανικής και διερευνά ζητήματα πολιτικής ταυτοτήτων στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. • εντοπίζει σημαντικούς σταθμούς της ιστορίας του Αρχαίου και του σύγχρονου Ισραήλ • ευαισθητοποιείται στον ρόλο και την σημασία των ιερών τόπων και των θρησκευτικών μνημείων που βρίσκονται στο επίκεντρο θρησκευτικών συγκρούσεων • κατανοεί τον ηγεμονικό ρόλο της θρησκείας στην διαμόρφωση της πολιτικής κουλτούρας • αποκτά επίγνωση της σχέσης θρησκείας, αποικιοκρατίας και εθνικού φαινομένου • κατανοεί το πλαίσιο κάτω από το οποίο διαμορφώνεται ο Ριζοσπαστισμός του Ισλάμ στις δυτικές κοινωνίες • αντιλαμβάνεται τις βασικές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές παραμέτρους που συντελούν στη διαμόρφωση των εξτρεμιστικών οργανώσεων • έχει πλέον επίγνωση του ρόλου των διεθνών δρώντων στην ανάπτυξη ή και «εδραίωση» των τρομοκρατικών οργανώσεων στα διάφορα περιβάλλοντα.
Γενικές Ικανότητες
  • Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Αυτόνομη εργασία
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
  • Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
  • Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα στοχεύει στην παρουσίαση του πολυπαραγοντικού προσδιορισμού των εθνικών ταυτοτήτων και των θρησκευτικών συγκρούσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ευρύτερα. Προβάλλει τη σχέση του Ισλάμ με τις σύγχρονες κοινωνίες ως πολιτικού και θρησκευτικού φαινομένου. Επιπρόσθετα, συν τοις άλλοις, εμβαθύνει στην πολυεθνική και πολυθρησκευτική συμβίωση των σλαβικών φυλών στην Χερσόνησο του Αίμου και στις αμοιβαίες θρησκευτικές και πολιτιστικές τους σχέσεις. Η γνωριμία με το θρησκευτικό περιβάλλον ως πολιτιστική ορίζουσα δημιουργεί σε ορισμένες περιπτώσεις φαινόμενα ιδιότυπων εθνογενέσεων και εν τέλει ιδεατά έθνη στην παγκόσμια κοινότητα τα οποία παρουσιάζονται στα πλαίσια του μαθήματος. Εξετάζει τη διαδικασία συγκρότησης και ανάπτυξης των σύγχρονων πολιτικών θεσμών στην Παλαιστίνη αλλά και το φαινόμενο της Αραβικής Άνοιξης. Στόχος του μαθήματος η ανάδειξη της διαφοράς του Πολιτικού Ισλάμ της Δύσης από το Πολιτικό Ισλάμ της Ανατολής και το πως αυτό επηρεάζει τη Διεθνή Διπλωματία. Παράλληλα αναπτύσσονται πτυχές του Παλαιστινιακού ζητήματος Επιπλέον ο φοιτητής/τρια προσεγγίζει μεθοδολογικά και έχει την ευκαιρία μέσω των διαλέξεων να μελετήσει φαινόμενα δράσης εξτρεμιστικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή και στην Κεντρική Ασία παράλληλα με γεγονότα μετανάστευσης πληθυσμών σε νέα με διαφορετική θρησκευτική και εθνική κουλτούρα που οδηγούν συχνά σε εθνικές ή θρησκευτικές συγκρούσεις. i. Η Χερσόνησος του Αίμου από την ύστερη αρχαιότητα ως τους μέσους χρόνους ii. Η Χερσόνησος του Αίμου από τους μέσους ως τους νεότερους χρόνους iii. Θρησκευτικές κοινότητες στα Δυτικά Βαλκάνια. Απολυταρχικά καθεστώτα και θεσμική Εκκλησία. Η περίπτωση των Ουστάσι (Ustaša). iv. Από την σύνθεση στον κατακερματισμό. Από την Πρώτη Γιουγκοσλαβία (1918) στον εμφύλιο πόλεμο του 1990. v. Σύγχρονα ζητήματα εθνογένεσης. Η περίπτωση των Βοσνιάκων (Βοσνία Ερζεγοβίνη) vi. Αραβική Άνοιξη vii. Πολιτική και Θρησκεία στους Αγίους Τόπους: το «Προσκυνηματικό Ζήτημα». viii. Το Παλαιστινιακό Ζήτημα ix. Η έξοδος από την Αίγυπτο και η εθνική και θρησκευτική ταυτότητα του Αρχαίου Ισραήλ. x. Ιουδαίοι υπό Χριστιανική και Ισλαμική κυριαρχία. Ο θρησκευτικός Σιωνισμός της Συναγωγής. Οι Αραβο-Ισραηλινοί πόλεμοι. xi. Ισλαμικός Ριζοσπαστισμός και ευρωπαϊκή (διεθνής) ασφάλεια xii. Ο ρόλος του Πολιτικού Ισλάμ στα υπό ανάπτξυξη γεωγραφικά περιβάλλοντα (Σαχέλ, Κεντρική Ασία) xiii. Συνολική θεώρηση του θέματος -Συμπεράσματα με την παρουσία όλων των διδασκόντων.
Λέξεις Κλειδιά
θρησκεία, γεωπολιτική, Βακλάνια, εθνικές ταυτοότητες, ισλάμ, εθνικισμός
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
  • Σημειώσεις
  • Διαφάνειες
  • Βιντεοδιαλέξεις
  • Ήχος
  • Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
1. e-learning ΑΠΘ 2. Επικοινωνία με e-mail 3. Πλατφόρμα σύγχρονης τηλεκπαίδευσης ZOOM 4. Αξιολόγηση μέσω e- quiz.
Οργάνωση Μαθήματος
ΔραστηριότητεςΦόρτος ΕργασίαςECTSΑτομικάΟμαδικάErasmus
Διαλέξεις39
Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων75.5
Εκπόνηση μελέτης (project)20
Συγγραφή εργασίας / εργασιών30
Εξετάσεις23
Σύνολο187.5
Αξιολόγηση Φοιτητών
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
  • Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής (Συμπερασματική)
  • Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική)
  • Προφορική Εξέταση (Διαμορφωτική)
  • Έκθεση / Αναφορά (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Αθανάσιος Αθανασιάδης Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία. Πτυχές της ιστορικής και θρησκευτικής του διάστασης. εκδ. Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2008 Athanasiadis Ath., στο αγγλόφωνο σλαβολογικό περιοδικό Occasional papers on religion in Eastern Europe (George Fox University) το άρθρο: «Islam as a way of defining the national identity of Bosnian Muslims», (November 2014), XXXIV, 5. Kačavenda P., The Balkans after the Second World War, Beograd, ISI, 1996 Owen D, Balkan Odyssey, Harcourt Brace, 1995 Αθανασιάδης Αθανάσιος, Ιδεατά έθνη στα Βαλκάνια, Η εθνογένεση των μουσουλμάνων της Βοσνίας, εκδ, Μυγδονία Θεσσαλονίκη 2016 Tanasković Darko, Neosmanizam. Povratak Turske na Balkanu, Beograd 2010 Darko Tanasković, Neo-ottomanism: A Doctrine and Foreign Policy Practice. Association of Non-Governmental Organisations of Southeast Europe-CIVIS, 2013. ISBN 9788690810352 Bougarel X., "Bosnian Islam as 'European Islam'", Islam in Europe (Diversity, Identity and Influence), Budapest 2008 Atanasije Atanasiadis. Islamska dimenzija etnogeneze Bošnjaka. Istorijski tokovi i savremeno stanje, izd. Kalenić, Kragujevac 2015. Μπ. Άντερσον, Φαντασιακές κοινότητες. Στοχασμοί για τις απαρχές και τη διάδοση του εθνικισμού, μετάφρ. Π. Χαντζαρούλα, Αθήνα 1997 J. Cummins, Ταυτότητες υπό διαπραγμάτευση, Αθήνα 2002
Τελευταία Επικαιροποίηση
20-01-2024