ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ KAI ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ
| Τίτλος | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ KAI ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ / EUROPEAN AND WORLD HISTORY: DIPLOMACY, SOCIETY, ECONOMY, IDEOLOGY |
| Κωδικός | ΙΝΧ501 |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Ιστορίας και Αρχαιολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600019268 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας 2020-2021
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 26
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΙΣΤΟΡΙΑΣ | Υποχρεωτικό Ειδίκευσης | Χειμερινό/Εαρινό | - | 7 |
| Τίτλος | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ KAI ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2024 – 2025 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600264038
|
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
- Ανάπτυξης Δεξιοτήτων
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600264038
- eLearning:
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα:
Κατανοούν τις συνθήκες ανάπτυξής της πειρατείας σε παγκόσμια κλίμακα,
Συσχετίζουν την πειρατεία και την κουρσαρική δράση με τις διεθνείς εξελίξεις, κυρίως του ευρωπαϊκού χώρου
Αναγνωρίζουν τα κοινά στοιχεία στις προσωπικότητες του χώρου
Αξιολογούν την επιβίωση της πειρατείας στη λαϊκή κουλτούρα
Εξηγούν τους οικονομικούς μηχανισμούς της πειρατικής δραστηριότητας, με έμφαση στο δουλεμπόριο.
Συσχετίζουν την εξέλιξη της πειρατείας και του κούρσου με τη ναυτική τεχνολογία
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Αναλυτική περιγραφή μαθήματος ανά εβδομάδα (Syllabus)
Εβδομάδα #1
«Των όρων επίσκεψις»: Η σύγχρονη νομική ορολογία. Πειρατές και κουρσάροι. Αρχαίες και μεσαιωνικές επιδρομές. Σύγκριση ληστείας και πειρατείας. Προϋποθέσεις της πειρατείας.
Εβδομάδα #2 Τύποι, εξοπλισμοί και τεχνολογία των πλοίων στους νεότερους χρόνους
Εβδομάδα #3 Οι πειρατές της Καραϊβικής. Η αγγλο-ισπανική διαμάχη και η πρώτη γενιά των πειρατών (sea dogs). Sir Francis Drake. Το «δυτικό σχέδιο» του Cromwell και η δημιουργία της «Αδελφότητας της Ακτής» στην Tortuga. Η άνοδος του Port-Royal και ο θρύλος του Henry Morgan. Οι λιγότερο επιτυχημένοι: Roche Braziliano, Bartolomeu Português, François l'Olonnais, William Dampier. Οι γάλλοι Filibusters (Michel de Grammont) και η τελευταία μεγάλη επίθεση στη Cartagena της Κολομβίας (1696).
Εβδομάδα #4 Ο χρυσός αιώνας της πειρατείας. Ορισμός της περιόδου και η γεωγραφία της πειρατείας. Τα αίτια και τα χαρακτηριστικά της. Μέτρα για την καταστολή. Μορφές πειρατών της περιόδου 1713-1720: Calico Jack Rackham, Bartholomew Roberts, Edward Teach (Blackbeard) Οι γυναίκες πειρατές: Anne Bonny και Mary Read.
Εβδομάδα #5 Οι πειρατές της Ανατολής. Ο πειρατικός γύρος. Οι πειρατές των στενών της Μάλακκα. Πειρατές στην Άπω Ανατολή. Η κινεζική παράδοση και η εμπλοκή των πειρατών στους αποικιοκρατικούς αγώνες. Η μεγάλη πειρατική συνομοσπονδία «της χήρας». Ο πόλεμος του οπίου.
Εβδομάδα #6 Η πειρατεία στη Μεσόγειο. Μουσουλμάνοι και αρνησίθρησκοι σε ιερό πόλεμο. H θέση των βορειοαφρικανικών κρατιδίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η διοικητική τους δομή: Γενίτσαροι και ρεΐσηδες. Η οργάνωση και η διεξαγωγή της πειρατείας. Οι στόχοι στην ξηρά και στη θάλασσα. Η εξέλιξη της πειρατικής διπλωματίας. Η εκποίηση των λαφύρων.
Εβδομάδα #7 Η πειρατεία στη Μεσόγειο. Επίγονοι των σταυροφόρων και οι Ούσκοκς. Οι Ιππότες της Μάλτας και η εξέλιξη της πειρατείας μέχρι την κατάληψη της Κρήτης. Η άνοδος της χριστιανικής πειρατείας. Οργάνωση της μαλτέζικης πολιτείας των Ιπποτών. Πολεμική τακτική και διανομή της λείας. Το πρόβλημα της χριστιανικής λείας. Η οργάνωση του καταδρομικού κυκλώματος. Το Τάγμα των Ιπποτών του Αγ. Στεφάνου. Γάλλοι, άγγλοι και έλληνες πειρατές του 17ου αιώνα.
Εβδομάδα #8 Η πειρατεία στη Μεσόγειο του 17ου αιώνα. Το ζήτημα της δουλείας. Η διαδικασία της δούλωσης. Είδη και τύχες χριστιανών δούλων. Η διαδικασία της εξαγοράς, οι μεσάζοντες και οι χρηματοδότες. Απελεύθεροι και ελεύθεροι. Οι μουσουλμάνοι σκλάβοι στον χριστιανικό κόσμο.
Εβδομάδα #9 Κουρσάροι (privateers) τον 18ο αιώνα. Τα αίτια του φαινομένου σε σχέση με την κατάσταση στο εμπορικό ναυτικό. Η διοργάνωση και οι κανόνες του κούρσου στη Βρετανία. Η συμμετοχή των κουρσάρων στους ναυτικούς πολέμους του 18ου αιώνα (ειδικά στα μέτωπα του Επταετούς Πολέμου: Μεσόγειος και Καραϊβική). Οι κουρσάροι της Βερμούδας και ο Πόλεμος της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας. Ο ημι-πόλεμος Γάλλων και Αμερικανών. Λόγοι κατάπαυσης κουρσάρικης δραστηριότητας στις αρχές 19ου αιώνα. Οι διεθνείς συνθήκες. Διάσημοι κουρσάροι της εποχής.
Εβδομάδα #10 Η εκπνοή των πειρατών και η ελληνική επανάσταση. Οι αμερικανικοί πόλεμοι στη Μπαρμπαριά. Η πειρατεία κατά τους ελληνικούς θαλάσσιους αγώνες. Ο ρόλος των Ολυμπίων κλεφτοπειρατών και η δίωξή του επί Καποδίστρια. Η δίωξη της πειρατείας από τον Θερμαϊκό μετά την Επανάσταση. Η διεθνής δίωξη. Η τύχη των πειρατικών κρατών της Βορείου Αφρικής μετά το 1830.
Εβδομάδα #11 Πειρατική δημοκρατία και ουτοπία. Μεταξύ ιστορίας και θρύλου οι πειρατές συνέστησαν τις δικές τους κοινωνίες στην Καραϊβική και στον Ινδικό με κηρύγματα ισότητας που ξεπερνούσαν κατά πολύ την εποχή τους. Στο Σαλέ του Μαρόκου και στο Αλγέρι ιδιόρρυθμες κοινωνίες αρνησίθρησκων, Τούρκων, Μαυριτανών και Βερβέρων στηρίχθηκαν οικονομικά στην πειρατεία και πολιτικά σε πρωτοπόρους δημοκρατικούς θεσμούς που δημιούργησε η έλλειψη ισχυρής κεντρικής εξουσίας.
Εβδομάδα #12 «Ο αόρατος γάντζος» (The invisible hook) ή τα οικονομικά των πειρατών. Τα στατιστικά δεδομένα και η εμπειρία του εμπορικού ναυτικού. Ανάλυση των επιλογών των πειρατών με οικονομικά κριτήρια. Οι πειρατικοί κώδικες και τα δικαιώματα του πληρώματος. Η λογική της προκαταβολικής τρομοκράτησης και των βασανιστηρίων. Η βίαιη στρατολόγηση. Η χρήση των Αφρικανών
Εβδομάδα #13 Οι πειρατές στη λαϊκή φαντασία του 18ου αιώνα. Στην πεζογραφία, την ποίηση, την τέχνη, το θέατρο, το κινηματογράφο, τα comics και τα video games.
Λέξεις Κλειδιά
Πειρατεία, κούροος, Μεσόγειος, Ατλαντικός, Ειρηνικός, δουλεμπόριο, ναυτιλία
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Σεμινάρια | 39 | 1,3 | ✓ | ||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 115.5 | 3,9 | ✓ | ||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 53 | 1,8 | ✓ | ||
| Εξετάσεις | 2.5 | 0,1 | ✓ | ||
| Σύνολο | 210 | 7 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση βασίζεται (α) στη γραπτή (50%) και , ακολούθως, (β) την προφορική (30%) εξέταση της καθορισμένης βιβλιογραφίας της θεματικής ενότητας, καθώς και (γ) στην εκπόνηση γραπτής εργασίας έως 5.000 λέξεων (20%) που βασίζεται σε δευτερεύουσες ή/και εκδομένες πηγές και βιβλιογραφία, παραδοτέα έως τη λήξη των μαθημάτων. Ειδικότερα αξιολογείται η βιβλιογραφική έρευνα, η κριτική των πηγών, η έκφραση, η σωστή εφαρμογή του συστήματος παραπομπών. Διαθέσιμος οδηγός εκπόνησης εργασιών στην ιστοσελίδα του Τμήματος.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
• Earle, Peter, Κουρσάροι της Μάλτας και της Μπαρμπαριάς, μετάφρ. Μιχάλης Κοκολάκης, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2010.
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Εγχειρίδια
• Earle, Peter, Κουρσάροι της Μάλτας και της Μπαρμπαριάς, μετάφρ. Μιχάλης Κοκολάκης, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2010.
Συνιστώμενη βιβλιογραφία
• Bak, Greg, Barbary Pirate. The Life and Crimes of John Ward, The History Press, 2006.
• Braudel, Fernand, Η Μεσόγειος και ο μεσογειακός κόσμος την εποχή του Φιλίππου Β΄, μετάφραση Κλαίρη Μητσοτάκη, τόμ. 2, Αθήνα: MIET 2002, σσ. 598-629.
• Green, Molly, Catholic Pirates and Greek Merchants. A Maritime History of the Mediterranean, Princeton: Princeton University Press, 2010.
• Καλλιγά, Χάρις & Αλέξης Μαλλιάρης, Πειρατές και Κουρσάροι. Μονεμβασιώτικος Όμιλος. Ι’ Συμπόσιο Ιστορίας & Τέχνης, Αθήνα: Εστία, 2003.
• Κεφαλληνιάδης, Ν.Α., Πειρατεία. Κουρσάροι στο Αιγαίο, Αθήνα: Φιλιπότη 1984.
• Κραντονέλλη, Αλεξάνδρα, Ιστορία της πειρατείας στους μέσους χρόνους της τουρκοκρατίας 1538-1699, Αθήνα: Εστία, 1991.
• Κραντονέλλη, Αλεξάνδρα, Ελληνική πειρατεία και κούρσος τον ΙΗ΄ αιώνα και μέχρι την ελληνική επανάσταση, Αθήνα: Εστία 1998.
• Κωνσταντινίδης, Κωστής Α., Η ληστεία και η πειρατεία στη Σκύρο, Σκιάθο και Σκόπελο κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821 μέχρι και της αντιβασιλείας του Όθωνα, Αθήνα, 1988
• Konstam, Angus, Piracy. The Complete History, Oxford: Osprey, 2008.
• Leeson, Peter T., The Invisible Hook. The Hidden Economics of Pirates, Princeton & Oxford: Princeton University Press, 2009.
• Matar, Nabil, Turks, Moors, and Englishmen in the Age of Discovery (New York: Columbia Univ. Press, 1999).
• Παπανδρέου, Δημήτρης, Η αναγέννηση της πειρατείας στον 21ο αιώνα. Το φαινόμενο των πειρατικών επιθέσεων ανοικτά των ακτών της Σομαλίας και στον Ινδικό Ωκεανό, Aθήνα: Κίνητρο, 2011.
• Starkley, David, «Δαιμόνια πνεύματα: Βρετανικές καταδρομικές επιχειρήσεις 1739-1815», Τζελίνα Χαρλαύτη (επιμ.), Ιστορία και Ναυτιλία, 16ος-20ός αιώνας. Ναυτιλία, εμπόριο, οικονομία, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2001, 179-92.
• Tinniswood, Adrian, Pirates of Barbary. Corsairs, Conquests, and Captivity in the 17th-Century Mediterranean, New York: Riverhead, 2010).
• Vitkus, Daniel J. (ed.), Piracy, Slavery, and Redemption. Barbary Captivity Narratives from Early Modern England, New York: Columbia Univ. Press, 2001.
• Wilson, Peter Lamborn, Πειρατικές ουτοπίες. Μαυριτανοί κουρσάροι και ευρωπαίοι αποστάτες, μετάφρ. Ιουλία Ραλλίδη, Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2009.
Τελευταία Επικαιροποίηση
17-09-2024
