ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ
| Τίτλος | ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ / LEXICOGRAPHY: THEORY AND PRACTICE - ENHANCEMENT |
| Τίτλος στα Γερμανικά | Lexikographie: Theorie und Praxis |
| Κωδικός | ΑΚ0263-ΕΜ |
| Σχολή | Φιλοσοφική |
| Τμήμα | Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024555 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας (2020-σήμερα)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 14
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ | Χειμερινή | - | 3 |
| Τίτλος | ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ - ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Class ID | 600276320
|
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600276320
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
- eLearning:
- eLearning (Moodle):
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Προαπαιτήσεις
Προαπαιτούμενα Μαθήματα
- ΓΛΩ108 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ
- ΑΚ0263 ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/φοιτήτριες θα είναι σε θέση:
να γνωρίζουν τις βασικές έννοιες της λεξικολογίας με έμφαση στην έννοια της λέξης από δια-γλωσσική σκοπιά,
να διακρίνουν τα είδη των λεξικών και τα χαρακτηριστικά τους,
να γνωρίζουν τις βασικές αρχές, τις μεθόδους και τα εργαλεία δημιουργίας λεξικών,
να κατανοούν τους παράγοντες και τα κριτήρια που διαμορφώνουν τη μακροδομή και μικροδομή του λεξικού,
να συμμετέχουν στον σχεδιασμό των προδιαγραφών για τη δημιουργία ενός λεξικού ανάλογα με τους χρήστες ή τις χρήσεις για τις οποίες αυτό προορίζεται,
να συμμετέχουν σε λεξικογραφικά έργα συνδέοντας θεωρία και πράξη.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σχεδιασμός και διαχείριση έργων
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα αποτελεί μία πρώτη γνωριμία των φοιτητών με τις θεωρητικές αρχές και τις μεθόδους της Λεξικολογίας και Λεξικογραφίας. Στο πλαίσιο των διαλέξεων, και μετά από μία σύντομη εισαγωγή σε βασικές έννοιες όπως η λέξη και το λέξημα, μας απασχολήσει η μελέτη της λέξης σε διάφορα επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης (μορφολογία, σύνταξη, σημασιολογία). Εν συνεχεία, θα προχωρήσουμε στην ενότητα της Λεξικογραφίας, ξεκινώντας με μία σύντομη επισκόπηση της ιστορίας της λεξικογραφίας και των λεξικών, που θα μας επιτρέψει να αντιληφθούμε τους στόχους της λεξικογραφίας και τη σχέση των λεξικών με την εποχή τους. Εν συνεχεία, ακολουθεί η παρουσίαση μίας τυπολογίας λεξικών και η εμπεριστατωμένη περιγραφή της δομής του λεξικού με έμφαση στις σύγχρονες μεθόδους και τα εργαλεία κατάρτισης λεξικών (σώματα κειμένων, βάσεις δεδομένων, εργαλεία διαχείρισης λεξικών και σχετικά πρότυπα). Ειδική αναφορά θα γίνει στη λεξικογραφία και τα λεξικά και τις απαιτήσεις που προκύπτουν για τη χρήση τους στη μετάφραση, στην εκμάθηση γλωσσών, στην καταγραφή και τεκμηρίωση των διαλέκτων και ιδιωμάτων, αλλά και στο πλαίσιο της Γλωσσικής Τεχνολογίας. Η έμφαση τίθεται σε θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα της λεξικογραφίας, με αναφορά και σε ζητήματα μετα-λεξικογραφίας. Παράλληλα, θα δοθούν οι κατευθύνσεις και τα εργαλεία ώστε να καταστεί δυνατή η εξάσκηση των φοιτητών στη σύγχρονη λεξικογραφική πρακτική και τη δημιουργία λεξικών για ανθρώπους-χρήστες.
Το μάθημα αυτό αποτελεί εμβάθυνση του μαθήματος κατεύθυνσης με τον ίδιο τίτλο και κωδικό και μπορεί να δηλωθεί μόνο σε συνάρτηση με αυτό.
Το μάθημα οργανώνεται στις ακόλουθες ενότητες:
1. Εισαγωγή: Λεξικογραφία και Λεξικολογία
2. Λέξη: ορισμός και είδη
3. Λέξη και επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης: μορφολογία, σύνταξη, σημασιολογία, πραγματολογία
4. Λεξικογραφία: σύντομη ιστορική αναδρομή
5. Λεξικό: ορισμός και τυπολογία λεξικών
6. Ηλεκτρονική λεξικογραφία: αρχές, μέθοδοι και εργαλεία
7. Ηλεκτρονική λεξικογραφία: οργάνωση του λεξικού (μικροδομή - μακροδομή)
8. Ζητήματα Λεξικογραφίας: από τη θεωρία στην πράξη. Ειδική λεξικογραφία και ορογραφία: μέθοδοι, αρχές και λεξικά ορολογίας - Νεολογία, Νεολογισμοί και ο κύκλος ζωής των λέξεων.
9. Λεξικογραφία και μετάφραση: δίγλωσσα, πολύγλωσσα και διγλωσσοποιημένα λεξικά και λεξιλογικές βάσεις δεδομένων - Παιδαγωγική λεξικογραφία - Διαλεκτική λεξικογραφία και διαλεκτικά λεξικά
10. Μεταλεξικογραφία: η έρευνα για τη λεξικογραφία. Κριτική λεξικών
11. Προτυποποίηση και Λεξικογραφία
12. Τεχνολογία και Λεξικογραφία (Τεχνολογία στην υπηρεσία της λεξικογραφίας και ορογραφίας: από τις βάσεις δεδομένων στο ChatGPT vs Λεξικογραφία στην υπηρεσία της τεχνολογίας: υπολογιστική λεξικογραφία και υπολογιστικά λεξικά)
13. Παρουσιάσεις εργασιών.
Λέξεις Κλειδιά
Λεξικολογία, Λεξικογραφία, Μετα-λεξικογραφία, Λεξικό, μικροδομή, μακροδομή.
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Διαδραστικές ασκήσεις
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 3 | 0,1 | |||
| Εκπόνηση μελέτης (project) | 47 | 1,9 | |||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 25 | 1 | |||
| Σύνολο | 75 | 3 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
1. Μελέτη βιβλιογραφίας: 30%,
2. Έρευνα και συγγραφή εργασίας: 50%,
3. Παρουσίαση εργασίας: 20%.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
Ξυδόπουλος, Γιώργος Ι. (2008) Λεξικολογία. Εισαγωγή στην ανάλυση της λέξης και του λεξικού. Εκδόσεις Πατάκη
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Γιούλη Παρασκευή. Ηλεκτρονική Λεξικογραφία. Θεωρία και πρακτική. Σημειώσεις μαθήματος
Fuertes-Olivera, P., A. (2021) (Ed) The Routledge Handbook of Lexicography.
Cabré, M.T. (1999). Terminology. Theory, methods and applications. Amsterdam: John Benjamins.
Durkin, P. (ed.), (2015). The Oxford Handbook of Lexicography. Oxford Academic, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199691630.001.0001.
Klosa, A. (2017). The lexicography of German. In: Hanks, P., de Schryver, GM. (eds) International Handbook of Modern Lexis and Lexicography. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-45369-4_40-2
Lew, R., de Schryver, G.-M. (2014) Dictionary Users in the Digital Revolution, In International Journal of Lexicography, Volume 27, Issue 4, December 2014, Pages 341–359, https://doi.org/10.1093/ijl/ecu011
Müller-Spitzer, C.. (2014). Using Online Dictionaries. Walter de Gruyter GmbH, Berlin/Boston
Kallas, J., Koeva, S., Langemets, M., Tiberius, C., and Kosem, I., (2019) Lexicographic Practices in Europe: Results of the ELEXIS Survey on User Needs. In Proceedings of eLEX-2019
Kilgarriff, A., & Rundell, M. (2002). Lexical Profiling Software and its lexicographic applications: a case study. Proceedings of the 10th Conference of the European Association for Lexicography (EURALEX 2002), (σσ. 807-818). København, Denmark.
Rundell, M. (2006). More than one way to skin a cat: why full-sentence definitions have not been universally adopted. Proceedings of the XII Euralex International Congress, 2006. Torino, Edizioni dell’Orso. σσ.323-338.
Τελευταία Επικαιροποίηση
10-09-2024
