Ενεργειακοί Πόροι και Πολιτική: Από τον 19ο στον 21ο αιώνα
| Τίτλος | Ενεργειακοί Πόροι και Πολιτική: Από τον 19ο στον 21ο αιώνα / Energy Resources and Politics: 19th to 21st century |
| Κωδικός | ΚΕ0Χ48 |
| Σχολή | Κοινωνικών και Οικονομικών Επιστημών |
| Τμήμα | Πολιτικών Επιστημών |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή |
| Υπεύθυνος/η | Βασιλική Λάζου |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600018077 |
Πρόγραμμα Σπουδών: ΠΠΣ Τμήμα Πολιτικών Επιστημών 2023-σήμερα
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 35
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | Χειμερινή | - | 4 |
| Τίτλος | Ενεργειακοί Πόροι και Πολιτική: Από τον 19ο στον 21ο αιώνα |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600281804
|
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600281804
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση: να κατανοήσουν τη στρατηγική σημασία των ενεργειακών πόρων για τα σύγχρονα κράτη, να παρακολουθήσουν την προσπάθεια της Ευρώπης για ενεργειακή αυτάρκεια, να αντιληφθούν το ρόλο του πετρελαίου στις πολεμικές συγκρούσεις και να αναλύουν τις πολιτικές των πετρελαιοπαραγωγικών χωρών, καθώς και η γεωπολιτική των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τέλος, να αντιλαμβάνονται τους σημερινούς παγκόσμιους ανταγωνισμούς και την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της ΕΕ και της Κίνας.
Γενικές Ικανότητες
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα εξετάζει τη στρατηγική σημασία των ενεργειακών πόρων για τα σύγχρονα κράτη και τη διεκδίκησή τους από τον 19ο έως τον 21ο αιώνα. Παρακολουθείται η μετάβαση από την εποχή του άνθρακα σε αυτή του πετρελαίου, η προσπάθεια της Ευρώπης για ενεργειακή αυτάρκεια και οι ανταγωνισμοί στην Ευρώπης και ΗΠΑ για την αξιοποίηση των πετρελαϊκών πηγών στην Ανατολή και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Διερευνάται πώς η αναζήτηση πετρελαίου επηρέασε τη στρατηγική των εμπολέμων στον Β ΠΠ, η μεταπολεμική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, η πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του '70 και οι συνέπειές της. Εξετάζεται η αναλογία κάρβουνου – πετρελαίου στην Ευρώπη και η αναζήτηση νέων πηγών υδρογοναθράκων αλλά και εναλλακτικών λύσεων στο ενεργειακό παζλ (πυρηνική, αιολική, ηλιακή ενέργεια). Αναλύονται οι πολιτικές των πετρελαιοπαραγωγικών χωρών, καθώς και η γεωπολιτική των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Διερευνώνται η εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία στους υδρογονάνθρακες, το ουκρανικό ζήτημα, η θέση της Τουρκίας και η έναρξη νέων πετρελαϊκών πολέμων στη Μέση Ανατολή.
Αναφορικά με την ελληνική περίπτωση εξετάζεται η ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας, η αξιοποίηση λιγνιτικών και πετρελαιικών κοιτασμάτων, καθώς και ζητήματα σχετικά με την ΑΟΖ και την ενεργειακή πολιτική σε σχέση με τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου για την Ευρώπη. Το μάθημα ολοκληρώνεται με αναφορές στους σημερινούς παγκόσμιους ανταγωνισμούς και την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ και της Κίνας.
Λέξεις Κλειδιά
Ενέργεια, γεωπολιτική, ενεργειακή εξάρτηση, ενεργειακή ασφάλεια, αγωγοί, γαιάνθρακες, ενεργειακή πολιτική, ΑΟΖ, ΗΠΑ, Μέση Ανατολή, Ρωσία
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Διαφάνειες
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
Περιγραφή
Πραγματοποιείται Χρήση Τ.Π.Ε. στη διδασκαλία για την πρόσβαση και προβολή στους φοιτητές ιστοσελίδων, πληροφοριών, ταινιών, ντοκιμαντέρ που σχετίζονται με το μάθημα. Πραγματοποιείται τακτική χρήση Τ.Π.Ε. στην επικοινωνία με τους φοιτητές για συνεννοήσεις σχετικά με την εκπαιδευτική διαδικασία, απορίες και προβληματισμούς σχετικά με τη μελέτη τους.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,4 | |||
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 40 | 1,5 | |||
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 28 | 1,0 | |||
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | |||
| Σύνολο | 110 | 4 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η βαθμολογία σε κάθε μάθημα καθορίζεται από τον διδάσκοντα ο οποίος υποχρεώνεται να οργανώσει κατά την κρίση του γραπτές ή και προφορικές εξετάσεις. Η βαθμολογία σε κάθε μάθημα ακολουθεί την κλίμακα των ακέραιων αριθμών από ένα (1) έως δέκα (10). Βάση επιτυχίας είναι ο αριθμός πέντε (5). Κάθε μάθημα εξετάζεται στο τέλος του εξαμήνου το οποίο διδάχθηκε και επιπλέον στην εξεταστική του Σεπτεμβρίου. Η βαθμολογία προκύπτει από : a) το επίπεδο της γνώσης σχετικά με το γνωστικό αντικείμενο β)Τη δυνατότητα ανάλυσης και σύνθεσης της σκέψης του γ) Την κατανόηση του γνωστικού αντικειμένου
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Διαμορφωτική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Θεόδωρος Τσακίρης, Ενεργειακή ασφάλεια και διεθνής πολιτική, Η γεωπολιτική του "Μαύρου Χρυσού" από την ανακάλυψη πετρελαίου στη Μέση Ανατολή έως τη Σχιστολιθική Επανάσταση (1908-2018), Εκδόσεις Παπαζήση, 2018
2. Κωνσταντίνος Γρίβας, Το τέλος του πετρελαίου και η αρχή της νέας αμερικανικής γεωστρατηγικής, εκδόσεις Λιβάνη 2008
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Κόκκινος – Δημήτριος, Γεωπολιτική της ενέργειας στο σύστημα Ευρώπη – Ασία - Μέση Ανατολή, εκδόσεις Λειμών, 2015
Κουτρουμπής Ι, Το δίκτυο αγωγών της Ρωσίας και οι ενεργειακές σχέσεις της με την Ευρώπη, Αθήνα: Παπαζήσης 2022
Högselius, Peter, Energy and Geopolitics, Routledge, 2019
Freese Barbara, Coal A Human History, Perseus Publishing, 2003
Kennedy Paul, Η άνοδος και η πτώση των Μεγάλων Δυνάμεων, εκδόσεις Αξιωτέλη 1991
Klare Michael T., Resource Wars: The New Landscape of Global Conflict, 2001
Klare Michael T., Rising Powers, Shrinking Planet: The New Geopolitics of Energy, Metropolitan Books, 2008
Shah Sonia, Crude. Η ιστορία του αργού πετρελαίου, Αθήνα: Άγρα 2008
Smil, Vaclav, Energy and Civilization: A History, Cambridge, Massachusetts; London, England: The MIT Press, 2017
Yergin Daniel, The Prize. The Epic Quest for Oil, Money and Power,-Simon & Schuster 2001
Yergin, Daniel, The New Map: Energy, Climate, and The Clash Of Nations. New York: Penguin Press,2020
Τελευταία Επικαιροποίηση
15-09-2022
