Λειτουργική
| Τίτλος | Λειτουργική / Liturgical Theology |
| Κωδικός | 503 |
| Σχολή | Θεολογική |
| Τμήμα | Θεολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή |
| Υπεύθυνος/η | Γεώργιος Χειλάς |
| Κοινό | Όχι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 60000281 |
Πρόγραμμα Σπουδών: Αναμορφωμένο ΠΠΣ Τμήματος Θεολογίας (2023-2024)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 96
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Υποχρεωτικό | 5 | 3 | 6 |
| Τίτλος | Λειτουργική |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες μέλη ΔΕΠ |
|
| Ώρες Εβδομαδιαία | 5 |
| Ώρες Συνολικά | 65 |
| Class ID | 600285060
|
Πρόγραμμα Τάξης
| Κτίριο | Θεολογική |
| Όροφος | - |
| Αίθουσα | ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ (577) |
| Ημερολόγιο | Πέμπτη 09:00 έως 10:00 |
| Κτίριο | Θεολογική |
| Όροφος | Όροφος 4 |
| Αίθουσα | ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΤ (103) |
| Ημερολόγιο | Πέμπτη 10:00 έως 12:00 |
Τύπος Μαθήματος 2016-2020
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος 2011-2015
Ειδικού Υποβάθρου / Κορμού
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600285060
- Στον ιστοχώρο του Τμήματος:
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση των διαλέξεων ο φοιτητής θα είναι σε θέση να:
- αξιολογεί τα λειτουργικά κείμενα με κριτικό πνεύμα στο πλαίσιο της ιστορικής τους συνάφειας
-προσδιορίζει την ιστορική, κοινωνική, και πολιτιστική σημασία των λειτουργικών κειμένων
-συνειδητοποιεί την πλούσια λειτουργική μας παράδοση στον ερευνητικό χώρο, στην εκπαιδευτική διαδικασία και την ποιμαντική της Εκκλησίας δραστηριότητα
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Ιστορία και Θεολογία της χριστιανικής Λατρείας. Η έννοια των όρων Λειτουργία, Λειτουργική, Λατρεία, Τελετουργική, Λειτουργική Θεολογία και Θεολογία της Λατρείας. Η λειτουργική προσευχή ως αντικείμενο της χριστιανικής Λατρείας. Ο άνθρωπος ως λειτουργικό ον, ο βιβλικός, δογματικός, κοινωνικός και κοσμικός χαρακτήρας της θείας Λατρείας. Πηγές της Λειτουργικής, Λειτουργική Ερμηνευτική. Λειτουργικοί τύποι της Ανατολής και της Δύσεως. Η θεία Λειτουργία. Οι απαρχές της θείας Ευχαριστίας. Η ευχαριστιακή ενότητα κλήρου και λαού. Ευχαριστιακή εκκλησιολογία. Λειτουργική και πνευματική ζωή. Λειτουργία και κόσμος. Η εξέλιξη και διαμόρφωση της θείας Λειτουργίας. Ερμηνεία της θείας Λειτουργίας με βάση τα λειτουργικά υπομνήματα. Ανάλυση των Λειτουργιών Αποστολικών Διαταγών, αποστόλου Μάρκου, Ιακώβου, Αρμενίων, Ρωμαϊκής. Σύγχρονα λειτουργικά προβλήματα και δυνατότητες λειτουργικής ανανέωσης.
Στο πλαίσιο του μαθήματος είναι αναγκαία η συμμετοχή των φοιτητών τόσο στις εκπαιδευτικές ασκήσεις σε Μητροπόλεις και ενορίες της Ελλάδος, για τη μελέτη της λειτουργικής τους ζωής, όσο και στην εβδομαδιαία λατρευτική σύναξη στο ναό της Σχολής.
Λέξεις Κλειδιά
Λατρεία, Λειτουργική, Τελετουργική, Λειτουργική Θεολογία, Θεολογία της Λατρείας, Θεία Λειτουργία, Θεία Ευχαριστία,
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
α) χρήση του υπολογιστή και του προβολέα για την παρουσίαση διαφανειών, ύμνων με ήχο και ανακοινώσεων που αφορούν τις υποενότητες του μαθήματος
β) χρήση διαδικτύου και αναζήτηση θεμάτων που αφορούν τις ενότητες του μαθήματος
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 65 | 2,6 | ✓ | ✓ | |
| Εργαστηριακή Άσκηση | 50 | 2 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 32 | 1,3 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Εξετάσεις | 3 | 0,1 | ✓ | ✓ | |
| Σύνολο | 150 | 6 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Τίθενται στους φοιτητές, γραπτά και προφορικά, ερωτήσεις αναφορικά με τις θεματικές που αναπτύχθηκαν στο μάθημα. Αξιολογείται εάν αποδίδουν με σαφήνεια τις απαντήσεις τους και εάν μπορούν να αναπτύξουν προσωπική κριτική στάση απέναντι στα όσα έχουν μελετήσει.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εξέταση με Ερωτήσεις Εκτεταμένης Απάντησης (Συμπερασματική)
- Γραπτή Εργασία (Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
- Εργαστηριακή Εργασία (Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
1. Π. Σκαλτσή, Θεία Λατρεία. Ιστορική, Θεολογική και Τελετουργική αναφορά, εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2024, ΙSΒΝ:978-960-599-432-7
2. Γ. Χειλά, πρωτ/ρου, Η Γονυκλισία της Πεντηκοστής, Ιστορική, λειτουργική και θεολογική προσέγγιση, εκδόσεις OSTRACON PUBLISHING, Θεσσαλονίκη 2022, ISNB:978-618-5518-20-2, ISSN:2241-830Χ
3. Γ. Φίλια, Λειτουργική, τ. Α΄, Αθήνα 2006, ΙSNB13 9789603334712
4. Γ. Φίλια, Λειτουργική, τ. B΄, Αθήνα 2016, ΙSNB13 9789603339816
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
1. Π. Σκαλτσή, Λειτουργικές Μελέτες ΙΙ, εκδ. Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2011.
2. Α. Σμέμαν, Ευχαριστία, μτφρ. Ι. Ροϊλίδη, Αθήνα 2011.
3. J. Daniélou, Aγία Γραφή και Λειτουργία. Η βιβλική θεολογία των Μυστηρίων και των εορτών κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, Αθήνα 1981.
4. Γεωργίου Δ.Μεταλληνού, Η θεολογική μαρτυρία της Εκκλησιαστικής Λατρείας, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1996.
5. Ι. Φουντούλη, Λειτουργική Α'. Εισαγωγή στη Θεία Λατρεία, Θεσσαλονίκη 2004.
Τελευταία Επικαιροποίηση
20-10-2025
