Ορθοδοξία και εθνοφυλετισμός κατά τον 19ο και 20ο αιώνα: Εκκλησία και πολιτική - διπλωματία
| Τίτλος | Ορθοδοξία και εθνοφυλετισμός κατά τον 19ο και 20ο αιώνα: Εκκλησία και πολιτική - διπλωματία / Orthodoxy and ethnic -tribalism during the 19th and 20th century: Church and politics- diplomacy |
| Κωδικός | 2296 |
| Σχολή | Θεολογική |
| Τμήμα | Θεολογίας |
| Κύκλος / Επίπεδο | 1ος / Προπτυχιακό |
| Περίοδος Διδασκαλίας | Χειμερινή/Εαρινή |
| Υπεύθυνος/η | Αθανάσιος Τζιερτζής |
| Κοινό | Ναι |
| Κατάσταση | Ενεργό |
| Course ID | 600024766 |
Πρόγραμμα Σπουδών: Αναμορφωμένο ΠΠΣ Τμήματος Θεολογίας (2023-2024)
Εγγεγραμμένοι φοιτητές: 14
| Κατεύθυνση | Τύπος Παρακολούθησης | Εξάμηνο | Έτος | ECTS |
|---|---|---|---|---|
| ΚΟΡΜΟΣ | Επιλογής | Χειμερινή | - | 3 |
| Τίτλος | Ορθοδοξία και εθνοφυλετισμός κατά τον 19ο και 20ό αιώνα : Εκκλησία και πολιτική διπλωματία |
| Ακαδημαϊκό Έτος | 2025 – 2026 |
| Περίοδος Τάξης | Χειμερινή |
| Διδάσκοντες άλλων Κατηγοριών | |
| Ώρες Εβδομαδιαία | 3 |
| Ώρες Συνολικά | 39 |
| Class ID | 600285914
|
Επικ-προκλήσεις
- Ευρωπαϊκές αξίες
Τύπος Προσφοράς
- Επιστημονικής Περιοχής
Τύπος Μαθήματος
Eιδίκευσης / Kατεύθυνσης
Τρόπος Παράδοσης
- Πρόσωπο με πρόσωπο
Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
- e-Οδηγός Σπουδών https://qa.auth.gr/el/class/1/600285914
Erasmus
Το μάθημα προσφέρεται και σε φοιτητές
προγραμμάτων ανταλλαγής.
Γλώσσα Διδασκαλίας
- Ελληνικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
- Αγγλικά (Διδασκαλία, Εξέταση)
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι φοιτητές / φοιτήτριες με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος είναι σε θέση να
- περιγράψουν το πρόβλημα του εθνοφυλετισμού, όπως εμφανίστηκε στους κόλπους της Ορθοδοξίας
- κατανοήσουν τόσο τις συνθήκες που υποβοήθησαν στην εκδήλωση του φαινομένου όσο και τα μέσα επιβολής του.
- συσχετίσουν τα ιστορικά παραδείγματα της Βουλγαρικής Εξαρχίας και της αυτοαποκαλούμενης «Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας» των Σκοπίων με αντίστοιχες καταστάσεις σήμερα.
- εστιάσουν στους τρόπους επίλυσης του προβλήματος, στις επιλογές της εκκλησιαστικής πολιτικής και διπλωματίας.
- συνδυάσουν την καταδίκη του φαινομένου με την αντίστοιχη αίρεσης ή σχίσματος.
- ερμηνεύσουν τα πραγματικά κίνητρα των υποκινητών που πρωταγωνίστησαν στη δημιουργία της στρεβλής κατάστασης.
Γενικές Ικανότητες
- Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
- Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
Περιεχόμενο Μαθήματος
Θα εξεταστεί το φαινόμενο του εθνοφυλετισμού και η εκδήλωσή του επισήμως στους κόλπους του Οικουμενικού Πατριαρχείου το 1870 με την ανακήρυξη της Βουλγαρικής Εξαρχίας και τη συνακόλουθη καταδίκη του από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο του 1872. Θα διερευνηθούν τα αίτια και ο ρόλος των πρωταγωνιστών των γεγονότων σε σχέση με τη διεθνή διπλωματία, τα πολιτικά κινήματα και οράματα (του πανσλαβισμού και της εξόδου στο Αιγαίο πέλαγος), τις αλυτρωτικές διεκδικήσεις και τη χρήση είτε της προπαγάνδας είτε ένοπλων τρομοκρατικών ομάδων στην Ανατολική Ρωμυλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη με αποκορύφωμα τον Μακεδονικό Αγώνα, τους Βαλκανικούς αλλά και τη βουλγαρική κατοχή κατά τον Α΄και Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στο τέλος θα γίνει αναφορά στη μεταπήδηση του εθνοφυλετισμού και τη μεταλαμπάδευση του αλυτρωτικού οράματος στη Λαϊκή Δημοκρατία της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας με την ίδρυση της «Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας».
Λέξεις Κλειδιά
Εκκλησιαστική Ιστορία, Οικουμενικό Πατριαρχείο, εθνοφυλετισμός, Βουλγαρική Εξαρχία και "Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία", πολιτική και διπλωματία
Τύποι Εκπαιδευτικού Υλικού
- Σημειώσεις
- Διαφάνειες
- Βιντεοδιαλέξεις
- Ήχος
- Πολυμεσικό υλικό
- Βιβλίο
Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών
Χρήση Τ.Π.Ε.
- Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Επικοινωνία με τους φοιτητές
- Χρήση Τ.Π.Ε. στην Αξιολόγηση των Φοιτητών
Περιγραφή
Χρήση υπολογιστή και προβολέα
α) για την εύρεση αναγκαίων πληροφοριών μέσω διαδικτύου
β) για την προβολή παρουσίασης (powerpoint)
γ) για την αναπαραγωγή μουσικών αποσπασμάτων ή μικρών ταινιών - ντοκιμαντέρ.
Οργάνωση Μαθήματος
| Δραστηριότητες | Φόρτος Εργασίας | ECTS | Ατομικά | Ομαδικά | Erasmus |
|---|---|---|---|---|---|
| Διαλέξεις | 39 | 1,6 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλίων και άρθρων | 13 | 0,5 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Εκπαιδευτικές επισκέψεις και παρακολούθηση συνεδρίων / σεμιναρίων / εκδηλώσεων | 5 | 0,2 | ✓ | ✓ | |
| Συγγραφή εργασίας / εργασιών | 10 | 0,4 | ✓ | ✓ | |
| Εξετάσεις | 8 | 0,3 | ✓ | ✓ | ✓ |
| Σύνολο | 75 | 3 |
Αξιολόγηση Φοιτητών
Περιγραφή
Η αξιολόγηση των φοιτητών / φοιτητριών γίνεται εκτός από τη συνεκτίμηση της ενεργητικής συμμετοχής τους κατά τη διάρκεια των εβδομαδιαίων συναντήσεων με την ανάληψη και κατάθεση επιστημονικής εργασίας, η οποία προύποθέτει τα ακόλουθα στάδια: α) διενέργεια προσωπικής έρευνας με κατευθύνσεις από τον διδάσκοντα, β) επεξεργασία της βιβλιογραφίας που συστήνεται από τον διδάσκοντα ή και ανίχνευση περαιτέρω βιβλιογραφικών αναφορών από τον φοιτητή, γ) συγγραφή ενός δοκιμίου σε μορφή σύντομης εισήγησης (όπως σε Ημερίδα ή Συνέδριο) ή επιστημονικού άρθρου, δ) παρουσίαση της εργασίας ενώπιον του διδάσκοντος και των συμφοιτητών (με παράλληλη παρουσίαση), ε) υποβολή ερωτήσεων από τον διδάσκοντα και τους ακροατές του μαθήματος, στ) κατάθεση τελικής μορφής εργασίας, ζ) αξιολόγηση τελικής μορφής εργασίας βάσει των παρατηρήσεων που έγιναν - βελτιώσεων που προτάθηκαν στα προηγούμενα στάδια.
Μέθοδοι Αξιολόγησης Φοιτητών
- Γραπτή Εργασία (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
- Προφορική Εξέταση (Συμπερασματική)
- Δημόσια Παρουσίαση (Διαμορφωτική, Συμπερασματική)
Βιβλιογραφία
Βιβλιογραφία μαθήματος (Εύδοξος)
[Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. & Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης], Το πρόβλημα του εθνοφυλετισμού στην Ορθόδοξη Εκκλησία: Από το Βουλγαρικό Σχίσμα μέχρι σήμερα, Ιερά Θεολογική Σχολή Χάλκης 12 & 13 Σεπτεμβρίου 2019 [Πρακτικά Συνεδρίου], Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Μπαρμπουνάκη, 2022.
ISBN: 9789602674161
Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 112691573
ή
Σοκολόφ Ι. Ιβάν, Η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως κατά τον 19ο αιώνα, επιμ. Αιμ. Ταχιάος, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, 2011.
ISBN: 9789601220628
Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 50748510
ή
Τσούπρας Γεώργιος, Εκκλησία και Εθνογένεση: Η "Μακεδονική" Ορθόδοξη Εκκλησία στην υπηρεσία των Σκοπίων, Αθήνα: Γρηγόρη, 2018.
ISBN: 9789606121296
Κωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 77108195
ή
(βιβλίο υπό έκδοση)
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Ενδεικτικά:
Αγγελόπουλος, Αθανάσιος Α., Ο κόσμος της Ορθοδοξίας στα Βαλκάνια σήμερα, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 1995.
Αγγελόπουλος, Αθανάσιος Α., Ο κόσμος της Ορθοδοξίας στη Χερσόνησο του Αίμου σήμερα, Θεσσαλονίκη: Αφοι Κυριακίδη, 1998.
Τρίτος, Μιχαήλ Γ., Η «Μακεδονική Εκκλησία» των Σκοπίων: ιστορική και επίκαιρη συμβολή στην επίλυση προβλήματος του Σερβικού Πατριαρχείου, Ιωάννινα : [Τυπ. Θεοδωρίδη], 1999.
Belitskof, Georgii, Η βουλγαρική εξαρχία κατά τις βουλγαρικές και ελληνικές πηγές (1870-1945), Θεσσαλονίκη 1999.
Γόνης, Δημήτριος Β., Ιστορία των Ορθοδόξων Εκκλησιών Βουλγαρίας και Σερβίας, Αθήνα: Παρουσία, 2001γ.
Ματάλας, Παρασκευάς, Εθνος και ορθοδοξία: οι περιπέτειες μιας σχέσης: από το «Ελλαδικό» στο Βουλγαρικό σχίσμα, Ηράκλειο : Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2003β.
Τρίτος, Μιχαήλ Γ., Ιστορία και σύγχρονος βίος των Σλαβικών και λοιπών Ορθοδόξων Εκκλησιών, Θεσσαλονίκη : Κυριακίδης, 2015
Τελευταία Επικαιροποίηση
22-10-2025
