Ηλεκτρονική Διάθεση Μαθήματος
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα
• περιγράφουν βασικές έννοιες της Γνωστικής Γλωσσολογίας
• κατανοούν την εννοιολογική οπτική των μηχανισμών της μεταφοράς και της μετωνυμίας
• χρησιμοποιούν αυτούς τους μηχανισμούς στη μελέτη γλωσσικών φαινομένων
• εφαρμόζουν πρωτόκολλα αναγνώρισης της μεταφοράς στον λόγο
• περιγράφουν τις λειτουργίες της μεταφοράς και της μετωνυμίας στον λόγο
• αξιολογούν τις συνέπειες αυτών των μηχανισμών στην επικοινωνία
Περιεχόμενο Μαθήματος
Το μάθημα προσεγγίζει τη μεταφορά και τη μετωνυμία από τη σκοπιά της γνωστικής γλωσσολογίας. Αντίθετα με την παραδοσιακή θεώρησή τους ως διακοσμητικών ρητορικών σχημάτων, η γνωστική γλωσσολογία αντιμετωπίζει τη μεταφορά και τη μετωνυμία ως αναπόφευκτους μηχανισμούς σκέψης και συλλογισμού. Οι γλωσσικές πραγματώσεις τους βασίζονται στην καθημερινή εμπειρία και αυτή η εμπειρική βάση (experiential basis) αποτελεί την κινητήρια δύναμη (motivation) της μεταφοράς και της μετωνυμίας. Το μάθημα εισάγει τους/τις φοιτητές/τριες στη μελέτη της μεταφοράς και της μετωνυμίας σε τρία επίπεδα: γλώσσας, νόησης και επικοινωνίας. Στις έννοιες και στα θέματα που εξετάζονται περιλαμβάνονται τα εξής: εννοιακά πεδία, εννοιακές αντιστοιχίσεις, είδη μεταφοράς, είδη μετωνυμίας, αλληλεπίδραση μεταφοράς – μετωνυμίας, σύνδεση με την πολυσημία και τους ιδιωτισμούς, μέθοδοι αναγνώρισης μεταφορών στον συνεχή λόγο, εσκεμμένη χρήση και επικοινωνιακές επιδράσεις, πολυτροπικότητα, διεπιστημονικές εφαρμογές.
Λέξεις Κλειδιά
μεταφορά, μετωνυμία, σωματοποίηση της σημασίας, εννοιοποίηση, συσχετίσεις εμπειριών, MIPVU
Επιπρόσθετη βιβλιογραφία για μελέτη
Barcelona, A. (2003). Metaphor and metonymy at the crossroads: A Cognitive perspective. Berlin, Boston: De Gruyter Mouton.
Forceville, C. & Urios-Aparisi, E. (2009). Multimodal metaphor. Berlin, New York: De Gruyter Mouton.
Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A Practical Introduction. OUP.
Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago: University of Chicago Press.
Nacey, S., Dorst, A.G., Krennmayr, T. & Reijnierse W. G. (2019). Metaphor identification in multiple languages: MIPVU around the world. Amsterdam: John Benjamins.
Semino, E. & Demjén, Z. (2017). The Routledge handbook of metaphor and language. London: Routledge.
Steen, G. (2023). Slowing metaphor down: Elaborating Deliberate Metaphor Theory. Amsterdam: John Benjamins.
Ungerer, F. & Schmid, H.-J. (2006). An Introduction to Cognitive Linguistics. Pearson, Longman.