ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

Ειδικού Υποβάθρου

Εμβάθυνσης / Εμπέδωσης Γνώσεων

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα μπορούν να: - κατανοούν τις ασκησιογενείς βιολογικές προσαρμογές και τους βιολογικούς μηχανισμούς για τη μεγιστοποίηση της ανθρώπινης απόδοσης - αναγνωρίζουν τη συνθετική ανάλυση και διεπιστημονική προσέγγιση της βιολογίας της άσκησης - αναδείξουν τη διαλεκτική σχέση μεταξύ των βιολογικών επιστημών της άσκησης (μοριακή βιολογία, βιοχημεία, βιοφυσική, φυσιολογία, διατροφή, στατιστική) - αναπτύσσουν κριτική στάση απέναντι στους σύγχρονους προβληματισμούς που θέτει η βιολογία της άσκησης, για παράδειγμα τα όρια της βιολογικής πληροφορίας που προέρχεται από αιματολογικές εξετάσεις - σχεδιάζουν/αξιολογούν μελέτες, μετρήσεις και πειραματικά πρωτόκολλα, ώστε να απαντούν σε ερευνητικά ερωτήματα και υποθέσεις στις αθλητικές βιολογικές επιστήμες

ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το μάθημα «Βιολογία της Άσκησης» επικεντρώνεται στις βιολογικές προσαρμογές που προκαλεί η σωματική άσκηση και στους μηχανισμούς που τις διέπουν, με στόχο τη βελτιστοποίηση της ανθρώπινης απόδοσης. Οι φοιτητές/τριες εισάγονται σε μια σύνθετη και διεπιστημονική προσέγγιση της άσκησης, η οποία περιλαμβάνει γνώσεις από τη μοριακή βιολογία, τη βιοχημεία, τη φυσιολογία, τη στατιστική και άλλες συναφείς επιστήμες. Το μάθημα αναδεικνύει την ανάγκη για κριτική προσέγγιση των ερευνητικών δεδομένων και προετοιμάζει τους φοιτητές/τριες να σχεδιάζουν και να εκτελούν πειραματικά πρωτόκολλα στο πεδίο της βιολογίας της άσκησης. ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το μάθημα στοχεύει: - Στην κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που ενεργοποιούνται μέσω της άσκησης. - Στην ανάπτυξη διεπιστημονικής σκέψης γύρω από τη βιολογία της άσκησης. - Στην εξοικείωση με βασικές έννοιες και σύγχρονες μεθοδολογίες πειραματικής διερεύνησης. - Στην ανάπτυξη ικανότητας ερμηνείας και σύνθεσης δεδομένων από διάφορα επίπεδα βιολογικής οργάνωσης (μόριο, κύτταρο, σύστημα). - Στην ενίσχυση της ικανότητας των φοιτητών/τριών να διατυπώνουν και να αξιολογούν ερευνητικά ερωτήματα στο πλαίσιο της βιολογίας της άσκησης. ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να: Γνώσεις - Περιγράφουν τις βασικές βιολογικές προσαρμογές στην άσκηση και τους υποκείμενους μηχανισμούς. - Κατανοούν τη σημασία της σύνθεσης μεταξύ βιοχημικών, φυσιολογικών και μοριακών δεδομένων για την ανάλυση της απόκρισης στην άσκηση. Δεξιότητες - Αναλύουν πολυεπίπεδα βιολογικά δεδομένα που σχετίζονται με την άσκηση. - Ερμηνεύουν σύγχρονα ερευνητικά ευρήματα και αξιολογούν τα όρια της πληροφορίας που προκύπτει από συνήθεις βιολογικές μετρήσεις (π.χ. αιματολογικές εξετάσεις). - Σχεδιάζουν και υλοποιούν βασικά πειραματικά πρωτόκολλα στον χώρο της άσκησης και της υγείας. Ικανότητες - Αντιμετωπίζουν με κριτικό πνεύμα ερευνητικά και θεωρητικά ζητήματα που αφορούν τη βιολογία της άσκησης. - Εφαρμόζουν την επιστημονική γνώση σε εφαρμοσμένα ή πειραματικά πλαίσια. - Συνεργάζονται διεπιστημονικά σε ερευνητικά και επαγγελματικά περιβάλλοντα που σχετίζονται με την άσκηση και τη βιολογία. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. Διεπιστημονική θεώρηση της βιολογίας της άσκησης Εισαγωγή στη βιολογία της άσκησης ως διεπιστημονικό πεδίο που συνδέει φυσιολογία, μοριακή βιολογία, βιοχημεία, και ανατομία. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα κατανοήσουν τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα της επιστήμης της άσκησης και τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιστημονικών κλάδων. ⸻ 2. Ζητήματα επιστημολογίας στην παραγωγή βιολογικών δεδομένων Συζήτηση για τις θεωρητικές βάσεις, τα όρια και τις ερμηνείες των πειραματικών βιολογικών δεδομένων. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στην ερμηνεία και αξιολόγηση των επιστημονικών αποδείξεων στη βιολογία. ⸻ 3. Στατιστική και θεωρητική βιολογία της άσκησης Ανάλυση του ρόλου της στατιστικής και των θεωρητικών μοντέλων στη διαμόρφωση βιολογικών υποθέσεων για την άσκηση. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα συνδέουν ποσοτικές μετρήσεις με τη θεωρητική τεκμηρίωση βιολογικών φαινομένων. ⸻ 4. Από το μόριο στον οργανισμό Περιγραφή της ιεραρχίας των βιολογικών επιπέδων, από το γονίδιο και το κύτταρο έως τα συστήματα του οργανισμού. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα κατανοούν πώς τα μοριακά γεγονότα επηρεάζουν τις λειτουργίες του οργανισμού. ⸻ 5. Αίμα, ιστοί και όργανα Δομική και λειτουργική παρουσίαση των βασικών ιστών και οργάνων που σχετίζονται με την άσκηση και την απόδοση. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα γνωρίζουν τη βιολογική βάση της λειτουργίας του αίματος και των ιστών κατά την άσκηση. ⸻ 6. Επικοινωνία μεταξύ αίματος, ιστών και οργάνων Ανάλυση των μηχανισμών ενδοκρινικής, παρακρινικής και αυτόκρινης σηματοδότησης κατά την άσκηση. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα αναγνωρίζουν τις διαδρομές επικοινωνίας που διευκολύνουν την ομοιόσταση κατά τη σωματική καταπόνηση. ⸻ 7. Ομοιοστασία του οργανισμού Μελέτη των μηχανισμών διατήρησης της ισορροπίας του εσωτερικού περιβάλλοντος υπό την επίδραση της άσκησης. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα κατανοούν την έννοια της ομοιοστασίας και τη βιολογική της σημασία για την προσαρμογή. ⸻ 8. Οξειδοαναγωγική βιολογία της άσκησης Εστίαση στην παραγωγή ελευθέρων ριζών, το οξειδωτικό στρες και τη δράση των αντιοξειδωτικών συστημάτων κατά την άσκηση. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα ερμηνεύουν τις επιδράσεις της οξειδοαναγωγικής κατάστασης στην υγεία και απόδοση. ⸻ 9. Μοριακή βιολογία της άσκησης Ανάλυση της γονιδιακής έκφρασης, των σημάτων μεταγραφής και των μοριακών μηχανισμών προσαρμογής. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα γνωρίζουν βασικές έννοιες της μοριακής απάντησης του οργανισμού στην άσκηση. ⸻ 10. Συγκριτική βιολογία της άσκησης Σύγκριση της ανθρώπινης βιολογίας με άλλους οργανισμούς για την κατανόηση προσαρμογών και περιορισμών. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα αναγνωρίζουν εξελικτικές στρατηγικές και φυσιολογικές διαφορές μεταξύ ειδών. ⸻ 11. Πειραματικά μοντέλα στη βιολογία της άσκησης Παρουσίαση των ζωικών μοντέλων και κυτταρικών καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται στη σχετική έρευνα. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα εκτιμούν τα πλεονεκτήματα και περιορισμούς των ερευνητικών προσεγγίσεων. ⸻ 12. Συστημική και σηματοδοτική βιολογία της άσκησης Ολιστική θεώρηση της λειτουργίας του σώματος μέσω βιολογικών δικτύων και μηχανισμών σηματοδότησης που ελέγχουν τις αποκρίσεις και προσαρμογές στα εξωτερικά ερεθίσματα. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα αναγνωρίζουν τη σύνδεση μεταξύ κυτταρικών μονοπατιών και οργανισμικών αντιδράσεων σε ερεθίσματα άσκησης. ⸻ 13. Παράδειγμα ολιστικής προσέγγισης: ασκησιογενής μυϊκός τραυματισμός Μελέτη ενός παραδείγματος ολοκληρωμένης βιολογικής ανάλυσης, από το τραύμα μέχρι την αποκατάσταση. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι φοιτητές θα είναι σε θέση να συνθέτουν διαφορετικά επίπεδα βιολογικής πληροφορίας για την ερμηνεία πολύπλοκων φαινομένων.

βιολογία της άσκησης, φυσιολογικά συστήματα, προσαρμογές, αξιολόγηση απόδοσης

15-06-2025