Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων

To Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων (ΕΠΠ) είναι ένα πλαίσιο ταξινόμησης των προσόντων των ατόμων που αποκτώνται μετά την ολοκλήρωση μιας μαθησιακής διαδικασίας. Με τη συγκρότηση του ΕΠΠ όλες οι μορφές τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης όλων των βαθμίδων συσχετίζονται μεταξύ τους, τα αποτελέσματά τους αναγνωρίζονται και κατατάσσονται σε επίπεδα λαμβάνοντας υπόψη τα επίπεδα του Ευρωπαϊκού Πλαισίου (EQF). Το ΕΠΠ στην πράξη θα λειτουργήσει ως ένας μηχανισμός μετάφρασης και διασαφήνισης των προσόντων, που θα επιτρέπει την ευκολότερη ανάγνωση και κατανόησή τους και θα βοηθήσει εκπαιδευόμενους και εργαζόμενους που επιθυμούν να μετακινηθούν από χώρα σε χώρα ή να αλλάξουν θέση εργασίας ή ακόμη να αλλάξουν μαθησιακή διαδρομή. Το ΕΠΠ χρησιμοποιεί 8 επίπεδα αναφοράς που βασίζονται σε μαθησιακά αποτελέσματα που περιγράφουν τι γνωρίζει, κατανοεί και είναι ικανό να κάνει κάποιο άτομο μετά την ολοκλήρωση μιας μαθησιακής διαδικασίας. Αυτή η θεώρηση έχει σαν συνέπεια τη μετατόπιση του βάρους από τις εισροές (διάρκεια μαθησιακής εμπειρίας, τύπος ιδρύματος) στις εκροές (το αποτέλεσμα της μάθησης). Θα πρέπει να επισημανθεί το γεγονός ότι το ΕΠΠ δεν απονέμει προσόντα, αλλά απλώς τα κατηγοριοποιεί σε επίπεδα και τα περιγράφει με όρους μαθησιακών αποτελεσμάτων. Η απονομή των προσόντων παραμένει αρμοδιότητα των εθνικών φορέων. (Πηγή: www.nqf.gov.gr)

Επίπεδα Αναφοράς

Το ΕΠΠ περιλαμβάνει 8 επίπεδα αναφοράς τα οποία καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των προσόντων που μπορεί να αποκτήσει κανείς με την ολοκήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή κατάρτισης έως την ανώτατη εκπαίδευση, όπως επίσης και μέσω της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης. Τα προγράμματα σπουδών των ΑΕΙ αντιστοιχούν στα τρία ανώτερα επίπεδα αναφοράς.

  • 1ος κύκλος σπουδών (προπτυχιακός) : Επίπεδο 6
  • 2ος κύκλος σπουδών (μεταπτυχιακός) : Επίπεδο 7
  • 3ος κύκλος σπουδών (διδακτορικός) : Επίπεδο 8

Περιγραφικοί δείκτες

Σύμφωνα με το ν. 3879/2010 για την "ανάπτυξη της διά βίου μάθησης", οι περιγραφικοί δείκτες είναι οι "δείκτες που προσδιορίζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα (γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες) που αντιστοιχούν στα προσόντα ενός συγκεκριμένου επιπέδου" (άρθρο 2, παράγραφος 16). Οι περιγραφικοί δείκτες παρέχουν πληροφορίες για τα προσόντα του κάθε επιπέδου αναφοράς του ΕΠΠ. Κάθε επίπεδο αναφοράς ορίζεται και περιγράφεται από ένα σύνολο περιγραφικών δεικτών, οι οποίοι συγκροτούνται από τις ποιοτικές και ποσοτικές διαβαθμίσεις των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων. Ειδικότερα, οι περιγραφικοί δείκτες του ΕΠΠ συγκροτούνται από:

  • Γνώσεις
    • Θεωρητικές ή / και
    • Αντικειμενικές
  • Δεξιότητες
    • Γνωστικές ή / και
    • Πρακτικες
  • Ικανότητες (υπευθυνότητα και αυτονομία)

Παράδειγμα

  • Προσόν: Πτυχίο Θεολογίας
  • Επίπεδο Αναφοράς: 6
  • Περιγραφικοί δείκτες:
    • Γνώσεις: Διαθέτει προχωρημένες γνώσεις σε ένα πεδίο εργασίας ή σπουδής (Θεολογία), οι οποίες συνεπάγονται κριτική κατανόηση θεωριών και αρχών.
    • Δεξιότητες: Κατέχει προχωρημένες δεξιότητες και έχει την απαιτούμενη δεξιοτεχνία και καινοτομία για την επίλυση σύνθετων και απόβλεπτων προβλημάτων σε εξειδικευμένο πεδίο εργασίας ή σπουδής (Θεολογία).
    • Ικανότητες: Μπορεί να διαχειρίζεται σύνθετες τεχνικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες 'η σχέδια εργασίας με ανάληψη ευθύνης για τη λήψη αποφάσεων σε απρόβλεπτα περιγάλλοντα εργασίας ή σπουδής. Αναλαμβάνει την ευθύνη για της διαχείριση της επαγγελματικής ανάπτυξης ατόμων και ομάδων.
  • Μαθησιακά Αποτελέσματα: (από το Παράρτημα Διπλώματος του Τμήματος Θεολογίας)
    • Α. Γενικά: Οι απόφοιτοι του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Θεολογίας είναι σε θέση 1. να εφαρμόζουν τη γνώση στην πράξη, 2. να επικοινωνούν σε μια δεύτερη γλώσσα, 3. να αναζητούν, να αναλύουν και να συνθέτουν δεδομένα και πληροφορίες κάνοντας χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας, 4. να προσαρμόζονται σε νέες καταστάσεις και να παίρνουν αποφάσεις 5. να εργάζονται αυτόνομα ή σε ομάδα σε διεθνές ή/ και διεπιστημονικό περιβάλλον, 6. να σέβονται τη διαφορετικότητα, την πολυπολιτισμικότητα και το φυσικό περιβάλλον, 7. να επιδεικνύουν επαγγελματική, κοινωνική και ηθική υπευθυνότητα και ευαισθησία σε θέματα φύλου, 8. να έχουν ικανότητα κριτικής και αυτοκριτικής, 9. να προάγουν την ελεύθερη, παραγωγική και επαγωγική σκέψη, 10. να δρουν με κοινωνική υπευθυνότητα και ευαισθησία προς τα κοινά.
    • Β. Ειδικά:
    1. Γνώσεις: Οι απόφοιτοι του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Θεολογίας ανάλογα με τα μαθήματα και την πρακτική άσκηση που έχουν επιλέξει είναι σε θέση 1. να γνωρίζουν την ιστορική, κοινωνική, και πολιτιστική σημασία των θρησκευτικών παραδόσεων, 2. να κατανοούν κριτικά τους μηχανισμούς με τους οποίους η θρησκευτική πίστη ενδέχεται να επηρεάσει και να τροφοδοτήσει τις ηθικές αντιλήψεις και τη συμπεριφορά ατόμων και κοινοτήτων, 3. να γνωρίζουν τους τρόπους με τους οποίους συγκεκριμένες θρησκείες και θρησκευτικοί θεσμοί είναι δομημένοι και οργανωμένοι, 4. να κατανοούν κριτικά την αλληλεπίδραση μεταξύ της Ορθόδοξης Παράδοσης, των άλλων χριστιανικών ομολογιών, των θρησκειών και των κοινωνιών, τόσο στην ιστορία όσο και στο σύγχρονο κόσμο, 5. να κατανοούν κριτικά την κοινωνική πραγματικότητα και ιδιαίτερα τα προβλήματά της, 6. να κατανοούν κριτικά το διάλογο μεταξύ των θρησκευτικών παραδόσεων και των φιλοσοφικών συστημάτων, 7. να γνωρίζουν τη μεθοδολογία των διάφορων κατευθύνσεων των θεολογικών και θρησκευτικών σπουδών καθώς και τη φύση της θεολογικής έρευνας και προβληματισμού.
    2. Δεξιότητες: Οι απόφοιτοι του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Θεολογίας ανάλογα με τα μαθήματα και την πρακτική άσκηση που έχουν επιλέξει είναι σε θέση 1. να προσαρμόζουν σε πρακτικό επίπεδο τη γνώση που απέκτησαν σχετικά με την πολυπλοκότητα διαφορετικών νοοτροπιών, κοινωνικών συμπεριφορών και αισθητικών απαντήσεων, καθώς και την αλληλεπίδραση θεολογικών ιδεών, θρησκευτικών πεποιθήσεων, αξιών, ιερών κειμένων, μορφών τέχνης, κοινωνικών δεδομένων και πολιτικής, 2. να συμμετέχουν στο διάλογο μεταξύ των θρησκευτικών παραδόσεων και των φιλοσοφικών συστημάτων, 3. να επικοινωνούν μέσω του προφορικού και γραπτού λόγου χρησιμοποιώντας την ορολογία και τις τεχνικές που είναι αποδεκτές στο οικείο επάγγελμα, 4. να μεταδίδουν θεολογικές και θρησκευτικές έννοιες στο ευρύτερο κοινό, 5. να εφαρμόζουν στην πράξη τη θεωρία της διδακτικής θεολογικών και θρησκευτικών δεδομένων.
    3. Ικανότητες: Οι απόφοιτοι του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών του Τμήματος Θεολογίας ανάλογα με τα μαθήματα και την πρακτική άσκηση που έχουν επιλέξει είναι σε θέση 1. να προσεγγίζουν με ευαισθησία θέματα φύλου και ίσων ευκαιριών, 2. να ενεργούν με βάση το ήθος και τη δεοντολογία, 3. να αξιολογούν τις νέες και εξελισσόμενες μορφές θρησκευτικών πεποιθήσεων και πρακτικών με οικουμενικό πνεύμα και διάθεση καταλλαγής, 4. να διαβάζουν τα κείμενα με κριτικό πνεύμα στο πλαίσιο της ιστορικής τους συνάφειας και να κάνουν τις απαραίτητες προεκτάσεις στη σύγχρονη πραγματικότητα, 5. να εφαρμόζουν τη θεολογική γνώση στην επαγγελματική και κοινωνική ζωή με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ευρωπαϊκές αξίες, 6. να προσεγγίζουν με ευαισθησία ζητήματα κοινωνικών προκαταλήψεων και αποκλεισμού.

Συμπλήρωση ΕΠΠ στο Μ1 - Δελτίο Περιγραφής Μαθήματος

Η αντιστοίχιση των μαθησιακών αποτελεσμάτων (γνώσεις, ικανότητες, δεξιότητες) με συγκεκριμένα επίπεδα αναφοράς ισχύει για συγκεκριμένα προσόντα. Π.χ. το Πτυχίο Θεολογίας, πρέπει να αντιστοιχεί στο επίπεδο αναφοράς 6 σύμφωνα με τους περιγραφικούς δείκτες του οποίου πρέπει να διατυπώνονται τα μαθησιακά αποτελέσματα. Αυτό δεν είναι απαραίτητο να ισχύει για όλα τα μαθήματα που συγκροτούν ένα πρόγραμμα σπουδών. Δεν είναι απαραίτητο δηλαδή τα μαθησιακά αποτελέσματα όλων των προπτυχιακών μαθήματων του προγράμματος σπουδών του Τμήματος Θεολογίας, για παράδειγμα,  να αντιστοιχούν στο επίπεδο 6 των γνώσεων, των ικανοτήτων και των δεξιοτήτων. Αυτό επειδή:

  • Τα μαθήματα ενός προγράμματος σπουδών δεν είναι δυνατόν να έχουν όλα το ίδιο επίπεδο
  • Τα μαθησιακά αποτελέσματα εκφράζουν το επίπεδο που αναμένεται να φθάσει ένας φοιτητής μετά την ολοκλήρωση μια μαθησιακής διαδικασίας και όλα τα μαθήματα ολοκληρώνονται πριν την ολοκλήρωση των σπουδών.
  • Το προσόν των μαθημάτων (προβιβάσιμος βαθμός) είναι διαφορετικό από το προσόν των προγραμμάτων σπουδών (πτυχίο).

Συνεπώς, για κάθε μάθημα πρέπει να επιλεγεί ότι ισχύει ανεξάρτητα από το επίπεδο του προγράμματος σπουδών στο οποίο ανήκουν.

Περισσότερες Πληροφορίες

Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων [www]
Μεθοδολογικό Οδηγός για το 'Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων' [pdf]
Νόμος 3879 / 2010. Ανάπτυξη της Δια Βίου Μάθησης και λοιπές διατάξεις [pdf]
Β. Παπάζογλου, Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Ελληνικής Ανώτατης Εκπαίδευσης [ppt]
Α. Λεονάρδου, Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (EQF) Εννοιολογικές Προσεγγίσεις και Εφαρμογές [ppt]